Η πολιτική εκπροσώπηση, η ιδεολογία και η κοινωνική βάση ως αναγκαίες προϋποθέσεις για τη συγκρότηση πραγματικών πολιτικών κομμάτων.
Εδώ και αρκετό καιρό η ειδησεογραφία για την ίδρυση πολιτικών κομμάτων από κάποια πρόσωπα, (δύο ή τρία), βρίσκεται στην επικαιρότητα.
Μας βομβαρδίζουν καθημερινά τα Μ.Μ.Ε. και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, είτε με ανακοινώσεις των προσώπων αυτών για διάφορα θέματα, είτε με ρεπορτάζ δημοσιογράφων για την πιθανότητα να ιδρύσουν τα πρόσωπα αυτά πολιτικά κόμματα και να αλλάξουν όπως λένε, το πολιτικό σκηνικό στην ελληνική πολιτική ζωή.
Σε μερικές μάλιστα περιπτώσεις οι δημοσιογράφοι ή κάποια οργανωμένα συμφέροντα διογκώνουν τα ποσοστά που υποτίθεται ότι θα συγκεντρώσουν τα προσωπικά αυτά κόμματα και τα εμφανίζουν να κατατάσσονται μετά το κυβερνητικό κόμμα ή να αποτελούν την εναλλακτική λύση διακυβέρνησης της χώρας μας όταν θα γίνουν οι εκλογές.
Έχοντας υπόψη ότι, ιστορικά μέχρι σήμερα, από τότε που δημιουργήθηκαν τα πολιτικά κόμματα (μετά τον 18ο αιώνα), δεν υπήρξε ποτέ περίπτωση κάποια άτομα να ανακοινώνουν ότι θα ιδρύσουν πολιτικά κόμματα και να πετύχουν τη συγκέντρωση υποστηρικτών, συνεργατών και συνοδοιπόρων επειδή έτσι το ονειρεύτηκαν, χωρίς να υπάρχουν οι απαραίτητες προϋποθέσεις.
Από την Πολιτική Επιστήμη γνωρίζουμε ότι τα πολιτικά κόμματα είναι οργανωμένες ομάδες πολιτών που έχουν κοινές ιδέες και στόχους για το πώς πρέπει να κυβερνάται μια χώρα και επιδιώκουν να αποκτήσουν πολιτική εξουσία – κυρίως μέσω εκλογών – ώστε να εφαρμόσουν το πρόγραμμά τους.
Τα βασικά χαρακτηριστικά των πολιτικών κομμάτων είναι ότι:
✔ Εκφράζουν μια συγκεκριμένη ιδεολογία.
Κάθε πολιτικό κόμμα στηρίζεται σε ένα σύνολο ιδεών (π.χ. φιλελευθερισμός, σοσιαλδημοκρατία, συντηρητισμός κ.ά.).
✔ Καταρτίζουν κυβερνητικό πρόγραμμα.
Προτείνουν συγκεκριμένες πολιτικές για την οικονομία, την παιδεία, την υγεία, την εξωτερική πολιτική κτλ.
✔ Συμμετέχουν σε εκλογές.
Διεκδικούν την ψήφο των πολιτών για να σχηματίσουν κυβέρνηση ή να εκπροσωπηθούν στο κοινοβούλιο.
✔ Οργανώνουν την πολιτική ζωή.
Στα δημοκρατικά συστήματα, τα κόμματα είναι βασικός μηχανισμός σύνδεσης κοινωνίας και κράτους.
Σε τι διαφέρουν από άλλες ομάδες;
Τα πολιτικά κόμματα δεν είναι απλά σύλλογοι ατόμων ή κινήματα διαμαρτυρίας, γιατί στόχος τους δεν είναι μόνο η διαμαρτυρία ή η πίεση, αλλά η άσκηση κυβερνητικής εξουσίας.
Ο ρόλος των πολιτικών κομμάτων στο δημοκρατικό πολίτευμα είναι θεμελιώδης, γιατί χωρίς αυτά, η αντιπροσωπευτική δημοκρατία δύσκολα λειτουργεί οργανωμένα.
Έχοντας υπόψη αυτά τα χαρακτηριστικά των πολιτικών κομμάτων, ο όποιος θόρυβος που υποκινείται ότι ο τάδε ή η τάδε θα ιδρύσουν πολιτικά κόμματα, χωρίς να υπάρχει κάποια κοινωνική ανάγκη ή οργανωμένες κοινωνικές ομάδες συμφερόντων, φαίνεται, είτε σαν όνειρο των επίδοξων πολιτικών, ή σαν μια οργανωμένη προσπάθεια αποδόμησης των υπαρχόντων κομμάτων από κάποια συμφέροντα, οικονομικά, πολιτικά ή ιδεολογικά.
Τα νέα πολιτικά κόμματα.
Σε ότι αφορά πολιτικά πρόσωπα που συμμετείχαν στην πολιτική ζωή του τόπου σε προηγούμενη χρονική περίοδο και αποδοκιμάστηκαν από το εκλογικό σώμα για τη δράση τους, τη συμπεριφορά τους και τις αποτυχίες τους, η επάνοδός τους με άλλα πολιτικά σχήματα δεν πείθουν γιατί έχουν δοκιμαστεί για την ασυνέπεια τους.
Όσο για τα άλλα άτομα που θέλουν να γίνουν πολιτικοί και εκφραστές πολιτικών κομμάτων, χωρίς να εκπροσωπούν οργανωμένες κοινωνικές ομάδες με πολιτικό πρόγραμμα, ιδεολογία και στελέχη, θα συμμετέχουν σε μια προσπάθεια, όπως επιχείρησαν στο παρελθόν παρόμοιες κινήσεις και άλλα πρόσωπα.
* Θωμάς Μπάκας, τ. Αναπλ. Καθηγητής στο Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών του Πανεπιστήμιου Ιωαννίνων
