Προσδοκίες για συμφωνία, ενεργειακές επιπτώσεις και φόβοι για πυρηνική κλιμάκωση
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι ο Λίβανος και το Ισραήλ συμφώνησαν σε μια εκεχειρία 10 ημερών, ενώ δήλωσε ότι η επόμενη συνάντηση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν ενδέχεται να πραγματοποιηθεί μέσα στο Σαββατοκύριακο, ενισχύοντας την αισιοδοξία ότι ο πόλεμος με το Ιράν μπορεί να πλησιάζει στο τέλος του.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι το Ιράν συμφώνησε να μην αποκτήσει πυρηνικά όπλα για περισσότερα από 20 χρόνια. Οι πυρηνικές φιλοδοξίες της Τεχεράνης αποτέλεσαν βασικό σημείο τριβής στις συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ το προηγούμενο Σαββατοκύριακο.
«Θα δούμε τι θα συμβεί. Αλλά πιστεύω ότι είμαστε πολύ κοντά σε μια συμφωνία με το Ιράν», δήλωσε σε δημοσιογράφους έξω από τον Λευκό Οίκο.
«Πιστεύω ότι έχουμε μια ευκαιρία. Και αν αυτό συμβεί, το πετρέλαιο θα πέσει σημαντικά, οι τιμές θα μειωθούν, ο πληθωρισμός θα υποχωρήσει και –πολύ πιο σημαντικό– δεν θα υπάρξει μια πυρηνική καταστροφή.»
Ο Τραμπ δήλωσε επίσης ότι δεν είναι βέβαιος αν η εκεχειρία δύο εβδομάδων που συμφωνήθηκε με το Ιράν την προηγούμενη εβδομάδα θα χρειαστεί να παραταθεί, προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη επιθυμεί συμφωνία.
«Έχουμε μια πολύ καλή σχέση με το Ιράν αυτή τη στιγμή, όσο απίστευτο κι αν ακούγεται. Και πιστεύω ότι αυτό οφείλεται σε έναν συνδυασμό περίπου τεσσάρων εβδομάδων βομβαρδισμών και ενός πολύ ισχυρού αποκλεισμού.»
Στις συνομιλίες του περασμένου Σαββατοκύριακου, οι ΗΠΑ πρότειναν μια 20ετή αναστολή όλων των πυρηνικών δραστηριοτήτων του Ιράν – μια φαινομενική υποχώρηση από τις προηγούμενες απαιτήσεις για μόνιμη απαγόρευση. Η Τεχεράνη πρότεινε παύση 3 έως 5 ετών, σύμφωνα με πηγές.
Η Ουάσινγκτον πίεσε για την απομάκρυνση κάθε υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου (HEU) από το Ιράν, ενώ η Τεχεράνη ζήτησε την άρση των διεθνών κυρώσεων.
Δύο ιρανικές πηγές ανέφεραν ότι υπάρχουν ενδείξεις συμβιβασμού, με το Ιράν να εξετάζει την αποστολή μέρους –αλλά όχι όλου– του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου στο εξωτερικό.
Ο Τραμπ δήλωσε σε προηγούμενη ανάρτηση ότι η εκεχειρία στον Λίβανο θα ξεκινήσει στις 17:00, με στόχο τον τερματισμό της σύγκρουσης μεταξύ του Ισραήλ και της φιλοϊρανικής οργάνωσης Χεζμπολάχ, η οποία αναζωπυρώθηκε λόγω του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν.
Ανέφερε ότι είχε «εξαιρετικές συνομιλίες» με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου (Benjamin Netanyahu) και τον πρόεδρο του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν (Joseph Aoun) και σχεδιάζει να τους προσκαλέσει στον Λευκό Οίκο για ουσιαστικές συνομιλίες.
Πρόσθεσε ότι η συνάντηση αυτή θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί μέσα στην επόμενη μία ή δύο εβδομάδες.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι έδωσε εντολή στον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς (JD Vance), στον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο (Marco Rubio) και στον αρχηγό των Ενόπλων Δυνάμεων Νταν Κέιν (Dan Caine) να συνεργαστούν με το Ισραήλ και τον Λίβανο για την επίτευξη διαρκούς ειρήνης.
Ο πόλεμος επεκτάθηκε στον Λίβανο στις 2 Μαρτίου, όταν η Χεζμπολάχ άνοιξε πυρ υπέρ της Τεχεράνης, προκαλώντας ισραηλινή επίθεση, 15 μήνες μετά την προηγούμενη μεγάλη σύγκρουση.
Χιλιάδες νεκροί
Μια γυναίκα θρηνεί συγγενή της σε ένα προσωρινό νεκροταφείο στην Τύρο, στο νότιο Λίβανο
Χιλιάδες άνθρωποι έχουν σκοτωθεί – κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο – από την έναρξη των επιθέσεων ΗΠΑ-Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου, που πυροδότησαν ιρανικές αεροπορικές επιδρομές και νέες συγκρούσεις με τη Χεζμπολάχ.
Η εκτίναξη του κόστους της ενέργειας έχει προκαλέσει ανησυχία σε επενδυτές και κυβερνήσεις, καθώς το Ιράν έκλεισε ουσιαστικά τα Στενά του Ορμούζ (Strait of Hormuz), από όπου διέρχεται περίπου το 1/5 της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Το κλείσιμο των Στενών προκάλεσε τη χειρότερη κρίση τιμών πετρελαίου στην ιστορία και ανάγκασε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο να υποβαθμίσει τις προβλέψεις του για την παγκόσμια οικονομία, προειδοποιώντας για κίνδυνο ύφεσης.
Διπλωματική πηγή ανέφερε ότι ο αρχηγός του πακιστανικού στρατού Ασίμ Μουνίρ (Asim Munir) πέτυχε πρόοδο σε κρίσιμα ζητήματα, αν και το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν παραμένει άλυτο.
Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι υπάρχουν ελπίδες για νέο γύρο συνομιλιών και παράταση της εκεχειρίας, αλλά παραμένουν σημαντικές διαφωνίες.
Έτοιμες οι αμερικάνικες δυνάμεις
Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ (Pete Hegseth) δήλωσε ότι τα στρατεύματα είναι έτοιμα να επαναλάβουν επιχειρήσεις αν δεν επιτευχθεί συμφωνία.
Πηγή ασφαλείας ανέφερε ότι οι ΗΠΑ προσφέρουν άρση κυρώσεων και αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων ιρανικών κεφαλαίων.
Ωστόσο, το Ιράν ξεκαθάρισε ότι θα ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ μόνο εάν υπάρξει μόνιμη εκεχειρία και εγγυήσεις από τον ΟΗΕ ότι δεν θα δεχθεί νέες επιθέσεις.
- Διαβάστε από το πρωτότυπο το ρεπορτάζ των δημοσιογράφων Humeyra Pamuk και Katharine Jackson του πρακτορείου Reutters με τίτλο «Trump says Israel and Lebanon agree on ceasefire, Iran may meet US at weekend», πατώντας ΕΔΩ
