Έμποροι και αναλυτές προειδοποιούν για μακροχρόνια διαταραχή μετά τις ζημιές σε εγκατάσταση που προμηθεύει το ένα πέμπτο του παγκόσμιου LNG.
Καθώς τα συνεργεία έκτακτης ανάγκης ερευνούσαν τα καπνίζοντα ερείπια στο συγκρότημα Ras Laffan του Κατάρ το πρωί της Πέμπτης, οι έμποροι σε Ευρώπη και Ασία ξυπνούσαν αντιμέτωποι με μια νέα ενεργειακή κρίση.
Υπό κανονικές συνθήκες, το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) προέρχεται από το Ras Laffan, μια τεράστια βιομηχανική εγκατάσταση σχεδόν τριπλάσια σε μέγεθος από το Παρίσι, που κατασκευάστηκε σε διάστημα τριών δεκαετιών με κόστος εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Οι τερματικοί σταθμοί LNG αποτελούν από τις πιο μεγάλες και πολύπλοκες κατασκευές στην ανθρώπινη ιστορία, με το Ras Laffan να είναι ο μεγαλύτερος, μετατρέποντας τα τεράστια αποθέματα φυσικού αερίου του Κατάρ σε υπερ-ψυχρό καύσιμο για μεταφορά παγκοσμίως — τουλάχιστον πριν από την πυραυλική επίθεση του Ιράν.
«Ξύπνησα το πρωί και σκέφτηκα: ‘Όχι, σε παρακαλώ, όχι», δήλωσε η Anne-Sophie Corbeau, πρώην επικεφαλής ανάλυσης αερίου στην BP, η οποία τώρα εργάζεται στο Κέντρο Παγκόσμιας Ενεργειακής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Κολούμπια, «Αυτό ήταν πάντα το σενάριο εφιάλτης μου, το σενάριο Αρμαγεδδώνα που δεν ήθελα να συμβεί».
Δύο έμποροι φυσικού αερίου δήλωσαν ότι δυσκολεύονται να επεξεργαστούν την είδηση μετά τη διπλή πυραυλική επίθεση του Ιράν, με βαλλιστικούς πυραύλους να πλήττουν την εγκατάσταση το βράδυ της Τετάρτης και ξανά τα ξημερώματα της Πέμπτης. «Αυτό είναι πρωτοφανές», ανέφερε ένας εξ αυτών.
Οι τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη αυξήθηκαν κατά 30% με το άνοιγμα των αγορών και έχουν υπερδιπλασιαστεί από την έναρξη του πολέμου, καθώς οι αγορές προσπαθούν να υπολογίσουν τις επιπτώσεις μιας διακοπής μηνών ή και περισσότερο από τις εξαγωγές του Κατάρ.
Οι τιμές πετρελαίου αυξήθηκαν επίσης κατά 10%, φτάνοντας σχεδόν τα 119 δολάρια το βαρέλι, λόγω φόβων για περαιτέρω επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές.
Η κρατική QatarEnergy ανακοίνωσε ότι οι ζημιές σε δύο μονάδες LNG θα χρειαστούν 3 έως 5 χρόνια για να αποκατασταθούν, με απώλειες εσόδων περίπου 20 δισ. δολαρίων ετησίως, ενώ θα αναγκαστεί να ακυρώσει μακροχρόνια συμβόλαια με Ιταλία, Βέλγιο, Κορέα και Κίνα.
Η απώλεια παραγωγής αντιστοιχεί περίπου στο 17% της συνολικής δυναμικότητας του Κατάρ.
Πριν την επίθεση, υπήρχε η εκτίμηση ότι η ροή LNG θα επανερχόταν μόλις αποκλιμακωνόταν η ένταση στη Μέση Ανατολή και διασφαλιζόταν η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ. Αυτή η εκτίμηση πλέον καταρρίφθηκε.
Έμποροι εκτιμούν ότι οι τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη θα παραμείνουν υψηλές έως το 2027, ενώ θα δυσκολευτεί η αναπλήρωση των αποθεμάτων, καθώς η Ασία στρέφεται σε προμήθειες LNG από τις ΗΠΑ.
Η Ευρώπη, που ήδη εξαρτάται περισσότερο από το LNG μετά τη μείωση των ρωσικών ροών, θα βρεθεί σε άμεσο ανταγωνισμό με χώρες όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα για περιορισμένα φορτία.
Ο επενδυτής ενέργειας Laurent Segalen δήλωσε: «Βρισκόμαστε σε κατάσταση αποκάλυψης. Οι επόμενοι μήνες για τους εισαγωγείς φυσικού αερίου θα είναι εξαιρετικά δύσκολοι».
Το Ras Laffan διαθέτει 14 μονάδες υγροποίησης με παραγωγή 77 εκατ. τόνων LNG ετησίως — ποσότητα που καλύπτει τη συνολική ζήτηση της Ιαπωνίας ή περισσότερο από αυτήν του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιταλίας μαζί.
Η αποκατάσταση των ζημιών θα είναι ιδιαίτερα σύνθετη και θα ξεκινήσει μόνο όταν διασφαλιστεί η ασφάλεια των εργαζομένων από νέες επιθέσεις.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η επιστροφή στην κανονική παραγωγή δεν θα γίνει σε λίγες εβδομάδες, αλλά θα απαιτήσει μεγάλο χρονικό διάστημα.
Παράλληλα, χώρες στρέφονται ήδη σε άνθρακα για παραγωγή ενέργειας, ενώ βιομηχανίες στη νοτιοανατολική Ασία περιορίζουν ή διακόπτουν τη λειτουργία τους.
«Ο ενεργειακός κόσμος θα διχαστεί μεταξύ εκείνων που έχουν και εκείνων που δεν έχουν», κατέληξε ο Segalen.
- Διαβάστε από το πρωτότυπο το άρθρο των δημοσιογράφων Malcolm Moore, Rachel Millardκαι Verity Ratcliffe, της βρετανικής οικονομικής εφημερίδας Financial Times με τίτλο «Armageddon scenario’ for gas markets as Qatar hit by missiles» και υπότιτλο «Traders and analysts warn of lasting disruption after damage to facility that supplies a fifth of the world’s LNG» πατώντας ΕΔΩ
