Η τουρκική Δικαιοσύνη ακύρωσε την εκλογή του ηγέτη της αντιπολίτευσης Οζγκιούρ Οζέλ από το Συνέδριο, προκαλώντας πολιτική θύελλα, αντιδράσεις για τη δημοκρατία και αναταράξεις στις αγορές.
Ο ηγέτης της τουρκικής αντιπολίτευσης απομακρύνθηκε ουσιαστικά από τη θέση της μετά από απόφαση τουρκικού δικαστηρίου, το οποίο ακύρωσε το συνέδριο του 2023 που είχε εκλέξει τον Οζγκιούρ Οζέλ (Ozgur Ozel) στην ηγεσία του κόμματος. Η εξέλιξη αυτή θεωρήθηκε ακόμη ένα σοβαρό πλήγμα για τους πολιτικούς αντιπάλους του Προέδρου Ταγίπ Ερντογάν (Tayyip Erdogan), ενώ προκάλεσε και αναταράξεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Το εφετείο ακύρωσε το συνέδριο επικαλούμενο παρατυπίες και αποφάσισε ότι ο πρώην πρόεδρος του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου (Kemal Kilicdaroglu) — μία διχαστική προσωπικότητα στο εσωτερικό του κόμματος, ο οποίος είχε ηττηθεί από τον Ερντογάν στις εκλογές του 2023 — θα πρέπει να αντικαταστήσει τον διάδοχό του, Οζέλ.
Η υπόθεση θεωρήθηκε κρίσιμο τεστ για την εύθραυστη ισορροπία ανάμεσα στη δημοκρατία και τον αυταρχισμό στην Τουρκία, ενώ η απόφαση ενδέχεται να βυθίσει ακόμη περισσότερο την αντιπολίτευση σε εσωτερικές συγκρούσεις και αποδιοργάνωση. Παράλληλα, εκτιμάται ότι μπορεί να ενισχύσει τις πιθανότητες του Ερντογάν να παρατείνει την εξουσία του, η οποία διαρκεί ήδη περισσότερες από δύο δεκαετίες, στη μεγάλη χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ και σημαντική αναδυόμενη οικονομία.
Το CHP απέρριψε την απόφαση χαρακτηρίζοντάς την «απόπειρα πραξικοπήματος», ενώ η κυβέρνηση — η οποία απορρίπτει τις κατηγορίες ότι χρησιμοποιεί τα δικαστήρια για να στοχοποιεί πολιτικούς αντιπάλους — υποστήριξε ότι η εξέλιξη ενίσχυσε την εμπιστοσύνη των πολιτών στο κράτος δικαίου.
Η αντιπολίτευση υπό δικαστική πίεση
Το κοσμικό και κεντρώο CHP, που στις δημοσκοπήσεις κινείται περίπου στα ίδια ποσοστά με το κυβερνών ισλαμικών καταβολών και συντηρητικό κόμμα AKP του Ερντογάν, βρίσκεται αντιμέτωπο από το 2024 με μια άνευ προηγουμένου δικαστική καταστολή. Εκατοντάδες μέλη και αιρετοί αξιωματούχοι έχουν συλληφθεί στο πλαίσιο υποθέσεων διαφθοράς, τις οποίες το κόμμα αρνείται.
Ανάμεσα σε όσους παραμένουν φυλακισμένοι για περισσότερο από έναν χρόνο βρίσκεται και ο δήμαρχος Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, (Ekrem Imamoglu) βασικός πολιτικός αντίπαλος του Ερντογάν και επίσημος υποψήφιος του CHP για τις προεδρικές εκλογές του 2028, οι οποίες ωστόσο ενδέχεται να διεξαχθούν ακόμη και την επόμενη χρονιά.
Ο μαχητικός πρόεδρος του CHP, Οζγκιούρ Οζέλ, που απέκτησε αυξημένη πολιτική επιρροή μετά τη σύλληψη του Ιμάμογλου, συγκάλεσε σύσκεψη των κομματικών στελεχών για να καθοριστεί η απάντηση στην απόφαση του δικαστηρίου, ενώ προγραμματίστηκαν και διαδηλώσεις.
Ο αντιπρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του CHP, Αλί Μαχίρ Μπασαρίρ (Ali Mahir Basarir), δήλωσε στο Reuters ότι η απόφαση «είναι ένα πραξικόπημα μέσω της Δικαιοσύνης και πλήγμα απέναντι στη βούληση 86 εκατομμυρίων ανθρώπων». Παράλληλα, υποστήριξε ότι όσοι βρίσκονται πίσω από αυτήν «θα λογοδοτήσουν ενώπιον των δικαστηρίων».
Πτώση στις αγορές λόγω της νέας πολιτικής κρίσης
Ο βασικός δείκτης του τουρκικού χρηματιστηρίου Borsa Istanbul σημείωσε πτώση 6% μετά την ανακοίνωση της απόφασης, ενεργοποιώντας αυτόματο μηχανισμό διακοπής συναλλαγών, ενώ πιέσεις δέχθηκαν και τα κρατικά ομόλογα. Σύμφωνα με τέσσερις traders, η κεντρική τράπεζα προχώρησε σε πωλήσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων σε συνάλλαγμα για να περιορίσει τις συνέπειες.
Τον Μάρτιο του περασμένου έτους, η κράτηση του Ιμάμογλου είχε προκαλέσει μαζικές ρευστοποιήσεις στις αγορές, αυξάνοντας τις προσδοκίες για τον πληθωρισμό και ανατρέποντας προσωρινά τον κύκλο μείωσης επιτοκίων. Επενδυτές εκτιμούν ότι και η νέα πολιτική αναταραχή θα παρακολουθηθεί στενά για αντίστοιχους κινδύνους.
Η απόφαση του δικαστηρίου της Άγκυρας ανέτρεψε προηγούμενη απόφαση πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, το οποίο πέρυσι είχε κρίνει ότι η υπόθεση γύρω από το συνέδριο του CHP το 2023 δεν είχε ουσιαστική βάση.
Το φιλοκουρδικό κόμμα DEM, τρίτη μεγαλύτερη πολιτική δύναμη στο κοινοβούλιο, χαρακτήρισε την απόφαση του δικαστηρίου «μαύρη κηλίδα» για την τουρκική δημοκρατία.
Ο επανεγκατεστημένος ηγέτης του CHP, Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, ο οποίος είχε απομακρυνθεί σε μεγάλο βαθμό από τη δημόσια ζωή μετά την εκλογική του ήττα πριν από τρία χρόνια, κάλεσε σε ψυχραιμία και λογική, εκφράζοντας την ελπίδα ότι η Τουρκία θα ωφεληθεί από αυτή την εξέλιξη.
- Διαβάστε από το πρωτότυπο το ρεπορτάζ των δημοσιογράφων Huseyin Hayatsever και Ece Toksabay του πρακτορείου Reutters με τίτλο «Turkey court rules to oust opposition leader in latest blow to Erdogan’s challengers», πατώντας ΕΔΩ
