Κλιμάκωση της έντασης με φόντο τον ναυτικό αποκλεισμό, τις απειλές Τραμπ και την ενεργειακή κρίση
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν ότι προχώρησαν σε βίαιη κατάσχεση ιρανικού φορτηγού πλοίου με ιρανική σημαία, το οποίο επιχείρησε να παρακάμψει έναν ναυτικό αποκλεισμό κοντά στα Στενά του Ορμούζ, την Κυριακή. Πρόκειται για την πρώτη τέτοια επιχείρηση από τότε που ξεκίνησε ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών την περασμένη εβδομάδα.
Η εξέλιξη αυτή θέτει υπό αμφισβήτηση την προηγούμενη ανακοίνωση του Προέδρου Donald Trump ότι Αμερικανοί διαπραγματευτές θα ταξίδευαν στο Πακιστάν τη Δευτέρα για έναν νέο γύρο συνομιλιών με το Ιράν. Μια εύθραυστη εκεχειρία πρόκειται να λήξει έως την Τετάρτη, ενώ Ουάσινγκτον και Τεχεράνη παραμένουν σε αδιέξοδο για τον έλεγχο των Στενών.
Ο Τραμπ ανέφερε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι ένα αντιτορπιλικό κατευθυνόμενων πυραύλων του Αμερικανικού Ναυτικού στον Κόλπο του Ομάν προειδοποίησε το πλοίο, το Touska, να σταματήσει και στη συνέχεια «το ακινητοποίησε πλήρως ανοίγοντας τρύπα στο μηχανοστάσιο». Πεζοναύτες των ΗΠΑ είχαν θέσει υπό κράτηση το πλοίο, το οποίο τελεί υπό αμερικανικές κυρώσεις, και «εξετάζουν το περιεχόμενό του».
Δεν υπήρξε άμεση αντίδραση από το Ιράν. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανέφερε ότι το αντιτορπιλικό είχε απευθύνει «επανειλημμένες προειδοποιήσεις επί έξι ώρες».
Ιρανικά μέσα αμφισβητούν τις συνομιλίες
Δεν υπήρξε επίσημο σχόλιο από Ιρανούς αξιωματούχους σχετικά με την ανακοίνωση Τραμπ για συνομιλίες.
Ωστόσο, ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, επικαλούμενα ανώνυμες πηγές, μετέδωσαν σύντομα ότι οι συνομιλίες ενδέχεται να μην πραγματοποιηθούν.
Λίγα λεπτά μετά την ανακοίνωση της κατάσχεσης, τα ίδια μέσα ανέφεραν τηλεφωνική επικοινωνία του Προέδρου του Ιράν Masoud Pezeshkian με τον Πρωθυπουργό του Πακιστάν Shehbaz Sharif. Ο Πεζεσκιάν κατηγόρησε τις ΗΠΑ για εκφοβισμό και παράλογη συμπεριφορά, προειδοποιώντας ότι τέτοιες ενέργειες ενισχύουν την καχυποψία πως η Ουάσινγκτον θα «προδώσει τη διπλωματία».
Παράλληλα, ο Υπουργός Εξωτερικών του Πακιστάν Ishaq Dar επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Ιρανό ομόλογό του Abbas Araghchi.
Το Πακιστάν δεν επιβεβαίωσε νέο γύρο συνομιλιών, αλλά ενίσχυσε τα μέτρα ασφαλείας στο Ισλαμαμπάντ. Αξιωματούχος της περιοχής δήλωσε ότι οι προετοιμασίες βρίσκονται στο τελικό στάδιο και ομάδες ασφαλείας των ΗΠΑ βρίσκονται ήδη επί τόπου.
Ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι ο Αντιπρόεδρος JD Vance θα ηγηθεί της αμερικανικής αποστολής, μαζί με τους απεσταλμένους Steve Witkoff και Jared Kushner.
Το Ιράν δήλωσε το Σάββατο ότι έλαβε νέες προτάσεις από τις ΗΠΑ. Ο επικεφαλής διαπραγματευτής και πρόεδρος της Βουλής Mohammed Bagher Qalibaf τόνισε ότι «δεν θα υπάρξει υποχώρηση στη διπλωματία», παραδεχόμενος όμως ότι υπάρχει μεγάλο χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών.
Απειλές και αβεβαιότητα
Παραμένει ασαφές αν κάποια πλευρά έχει αλλάξει στάση σε βασικά ζητήματα, όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, οι περιφερειακές του συμμαχίες και ο έλεγχος των Στενών.
Ο Τραμπ επανέλαβε τις απειλές του κατά ιρανικών υποδομών, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις και προειδοποιήσεις για εγκλήματα πολέμου. Αν το Ιράν δεν αποδεχθεί τη συμφωνία, «οι ΗΠΑ θα καταστρέψουν κάθε εργοστάσιο ηλεκτρικής ενέργειας και κάθε γέφυρα στο Ιράν», έγραψε.
Κρίση στα Στενά του Ορμούζ και παγκόσμιες επιπτώσεις
Τα πλοία παραμένουν ακινητοποιημένα, καθώς δεν μπορούν να διέλθουν από τα Στενά του Ορμούζ λόγω των απειλών και του αμερικανικού αποκλεισμού. Εκατοντάδες πλοία αναμένουν άδεια διέλευσης.
Η κατάσταση απειλεί να επιδεινώσει μία από τις χειρότερες παγκόσμιες ενεργειακές κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών. Περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου διέρχεται από τα Στενά, μαζί με κρίσιμα αγαθά όπως λιπάσματα, φυσικό αέριο και ανθρωπιστική βοήθεια.
Ιρανοί αξιωματούχοι επέμειναν ότι δεν θα επιτραπεί διέλευση όσο συνεχίζεται ο αποκλεισμός. «Είναι αδύνατο άλλοι να περνούν όταν εμείς δεν μπορούμε», δήλωσε ο Καλιμπάφ.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ Esmail Baghaei χαρακτήρισε τον αποκλεισμό «πράξη επιθετικότητας».
Παρότι το Ιράν είχε ανακοινώσει την επαναλειτουργία των Στενών μετά από 10ήμερη εκεχειρία μεταξύ Ισραήλ και της υποστηριζόμενης από το Ιράν Hezbollah στον Λίβανο, επανήλθε στην επιβολή περιορισμών μετά τη δήλωση Τραμπ ότι ο αποκλεισμός θα παραμείνει σε ισχύ.
Πόλεμος και απώλειες
Ο πόλεμος — πλέον στην όγδοη εβδομάδα — έχει προκαλέσει τουλάχιστον 3.000 θανάτους στο Ιράν, πάνω από 2.290 στον Λίβανο, 23 στο Ισραήλ και δεκάδες σε χώρες του Κόλπου. Έχουν επίσης σκοτωθεί 15 Ισραηλινοί στρατιώτες και 13 Αμερικανοί στρατιωτικοί.
Το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν δήλωσε ότι η χώρα θα συνεχίσει να ελέγχει τη διέλευση από τα Στενά έως το τέλος του πολέμου, επιβάλλοντας συγκεκριμένες διαδρομές, τέλη και πιστοποιητικά διέλευσης.
- Διαβάστε από το πρωτότυπο το άρθρο των δημοσιογράφω Michelle L. Price, Samy Magdy και Sam Metz, του αμερικάνικου μη κερδοσκοπικού πρακτορείου ειδήσεων Associated Press(AP) με τίτλο «US seizes Iranian-flagged cargo ship near Strait of Hormuz as new talks are in question», πατώντας ΕΔΩ
