-

Βασλης Φουρτονης, συνταξιοχος δσκαλος

Τετρτη 17 Σεπτεμβρου 2014

http://i.ytimg.com/vi/lBEAgm_HXa0/maxresdefault.jpgΟ γνωστς οικονομολγος Κστας Λαπαβτσας, ο οποος παρ' ολγον να εναι υποψφιος ευρωβουλευτς του ΣΥΡΙΖΑ, με να κεμενο-φωτι το οποο ανρτησε στο προσωπικ του ιστολγιο, αποδομε λξη προς λξη τις εξαγγελες που κανε ο Αλξης Τσπρας απ την ΔΕΘ.
Γρφει ο Κστας Λαπαβτσας την Τρτη, 16 Σεπτεμβρου 2014 με ττλο «Μια πρτη αποτμηση των προγραμματικν δηλσεων του ΣΥΡΙΖΑ» 
«Πρκειται για μια απρριψη της λιττητας που προσπαθε να συμβιβσει τα ασυμββαστα. Απ τη μια, να πετχει «ευρωπακ» λση για το χρος, χωρς μονομερες ενργειες και απ την λλη να ελαφρνει την τρομακτικ φορολογικ επιβρυνση και την προοσα ανθρωπιστικ κρση. Επιδικει να δσει την απαρατητη θηση στην οικονομα, χωρς μως να σπσει το πλασιο που χει επιβλλει η ΕΕ και η ΟΝΕ στην Ελλδα. Δυστυχς αυτ δεν γνεται, εξ ου και οι ακροβασες του Σχεδου. Η πραγματικτητα εναι τι, ουσιαστικ ρση της λιττητας, χωρς μονομερες ενργειες στο χρος και χωρς σγκρουση με τους Ευρωπαους «εταρους» μας, εναι αδνατη.»
Οι οικονομικς προτσεις που παρουσασε ο ΣΥΡΙΖΑ μπορον να θεωρηθον ως προγραμματικς απ να κμμα που διεκδικε την εξουσα, δε συνιστον μως σε καμα περπτωση οικονομικ πργραμμα. Μας δεχνουν περισστερο, πως σχεδιζει να κινηθε ο ΣΥΡΙΖΑ αν σχηματσει κυβρνηση και για τον λγο αυτν απαιτον προσεκτικ ανλυση.

Οι προτσεις χουν δο σκλη.
ι) Διαγραφ του μεγαλτερου μρους της ονομαστικς αξας του χρους
ιι) Ρτρα ανπτυξης για το υπλοιπο μρος του
ιιι) Περοδος χριτος για την εξυπηρτηση του
ιν) Εξαρεση των δημσιων επενδσεων απο το Σμφωνο Σταθερτητας
ν) Ευρωπακ Νιο Ντιλ επενδυσεων χρηματοδοτημνο απ την Ευρωπακ Τρπεζα Επενδσεων
νι) Ποσοτικ Χαλρωση απ τη ΕΚΤ
Αν εξαιρσουμε τους δο τελευταους στχους, που εναι τελεως δυσανλογοι προς την ελληνικ διαπραγματευτικ ισχ, οι υπλοιποι τσσερις εναι καριοι, θεμιτο και, θα προσθετα, μετριοπαθες. Θα μποροσε, φερ’ ειπεν, να ζητηθε η εξαρεση και λλων κατηγοριν δαπανν απ το Σμφωνο Σταθερτητας. Η ανθρωπιστικ κρση στην Ελλδα εναι πρωτοφανς για τη μεταπολεμικ Ευρπη, ρα δικαιολογε πρωτοφαν μτρα.
Καλ κνει, λοιπν, ο ΣΥΡΙΖΑ και στοχεει στη μεωση του χρους, κτι που δεν εναι καθλου ακραο, αφο ακμη και το ΔΝΤ συμφωνε τι η Ελλδα χρειζεται διαγραφ μρους του χρους της. Η διαπραγμτευση αναγγλεται «σκληρ», αλλ θα λβει χρα μσα στα «ευρωπακ» πλασια, επιδικοντας μια «ευρωπακ» λση. Το πρβλημα εναι, ββαια, το πως θα γνει η «σκληρ» διαπραγμτευση και ποια πλα θα χει μια ελληνικ κυβρνηση, πραν του ενθουσιασμο των εκπροσπων της. Δυστυχς το κεμενο του ΣΥΡΙΖΑ δε μας λει τποτε επ’ αυτο, αναγνωρζει μως τι μπορε η λση να καθυστερσει λγω των δυσκολιν της διαπραγμτευσης.
τσι περνμε στο δετερο σκλος, το οποο αφορ το Εθνικ Σχδιο Ανασυγκρτησης που θα αντικαταστσει αμσως τα Μνημνια, ανεξρτητα απ την κβαση της διαπραγμτευσης για το χρος. Και πλι πολ σωστ ο ΣΥΡΙΖΑ επικεντρνει την προσοχ του στην μεση παρμβαση στην οικονομα και την κοινωνα που χουν φτσει πλον στα ρια της αντοχς τους.

Το Σχδιο χει τους εξς τσσερις πυλνες:
Ι) Αντιμετπιση της ανθρωπιστικς κρσης που προκλεσαν τα Μνημνια στη στγαση, τη διατροφ, την υγεα, την παροχ ρεματος και τις μετακινσεις. Προβλεπμενο κστος: 1.892 εκ ευρ.
ΙΙ) Επανεκκνηση της οικονομας μσω:
1) Φορολογικς ελφρυνσης, με κατργηση του ΕΝΦΙΑ και επαναφορ του αφορολγητου
στα 12.000 ευρ. Προβλεπμενο κστος: 3,5 δις ευρ.
2) «Σεισχθειας», με ρθμιση των «κκκινων δανεων», την οποα θα αναλβει ειδικς
δημσιος φορας. Προβλεπμενο κστος: 2 δις ευρ.
3) Παροχς ρευσττητας, κυρως με την δρυση Αναπτυξιακς Τρπεζας. Προβλεπμενο
κστος: 1δις ευρ.
4) Επαναφορς του βασικο μισθο στα 751 ευρ. Προβλεπμενο κστος: 0.
Το προβλεπμενο κστος του δετερου πυλνα συνολικ, συνεπς, φτνει τα 6,5 δις ευρ.
ΙΙΙ) Πργραμμα Δημσιας Απασχλησης, που θα δημιουργσει 300000 θσεις εργασας περιορισμνης διρκειας, με συνολικ κστος 5 δις ευρ για δο χρνια. Προβλεπμενο κστος για τον πρτο χρνο: 3 δις ευρ.
IV) Μετασχηματισμ του πολιτικο συστματος, με παρεμβσεις στην τοπικ αυτοδιοκηση και στο κοινοβολιο.
ρα το προβλεπμενο συνολικ κστος για το Εθνικ Σχδιο Ανασυγκρτησης θα φτσει τα 11,5 δις ευρ.
Το πρτο και σημαντικ που χει να παρατηρσει κανες εναι τι δυστυχς λεπουν οι αναλογιστικς μελτες που θα τεκμηρωναν το προβλεπμενο κστος. Πσο γκυρη, για παρδειγμα, εναι η εκτμηση για τα 3,5 δις της φορολογικς ελφρυνσης; Εξαρεση αποτελε το κστος του Προγρμματος Δημσιας Απασχλησης το οποο εμφανς στηρζεται σε πρσφατη σχετικ μελτη του Ινστιτοτου Λβι των ΗΠΑ. Χωρς αναλογιστικς μελτες, το μνο που μπορε να ειπωθε εναι τι, σε αντθεση με τον ορυμαγδ ανοησας που ακοστηκε ως απντηση απ το Μνημονιακ στρατπεδο της καταστροφς, το ποσ που ο διος ο ΣΥΡΙΖΑ εκτιμ τι θα κοστσει το Σχδιο – μεγλο μρος του οποου θα πει απευθεας στη συνολικ ζτηση – δεν εναι καθλου υπερβολικ για μια οικονομα σε τσο βαθει καταστολ σο η ελληνικ.
Πηγανοντας ακμη πιο πρα μως, στα δο κομβικ θματα της «σεισχθειας» και της ρευσττητας το Σχδιο του ΣΥΡΙΖΑ εναι μλλον συντηρητικ και οι σχετικο υπολογισμο δε φανονται να στηρζονται σε μελτες. Δο βασικ ερωτματα:
- Τα «κκκινα δνεια» των ελληνικν τραπεζν, σμφωνα με την τελευταα καταμτρηση της Τρπεζας της Ελλδας, ταν 77 δις, εκ των οποων τα 35 δις ταν χρη των νοικοκυριν. Τι «σεισχθεια» εναι αυτ, η οποα μλις και φτνει τα 2 δις και πς υπολογστηκε;
- Ως προς τη ρευσττητα, ποια μπορε να εναι η ισχς της Αναπτυξιακς Τρπεζας στην εγχρια αγορ ταν το κεφλαι της θα εναι 1 δις ευρ τη στιγμ που το κεφλαιο, για παρδειγμα, της Εθνικς Τρπεζας εναι 8 δις, της Τρπεζας Πειραις 8,5 δις ευρ; Πς ακριβς θα αλλξει τις συνθκες στις πιστωτικς αγορς με αυτος τους ρους η να τρπεζα;
στω και σχετικ μετριοπαθς, το Σχδιο του ΣΥΡΙΖΑ θα χρειαστε φυσικ χρηματοδτηση. Εδ μως τα πργματα περιπλκονται ακμη περισστερο και οι υπολογισμο δεν εναι καθλου πειστικο.

Η χρηματοδτηση υποτθεται τι θα προκψει ως εξς:
ι) Απ την εκκαθριση των χρεν προς την εφορα, 3 δις
ιι) Απ την πταξη της φοροδιαφυγς και του λαθρεμπορου, 3 δις
ιιι) Απ το Ταμεο Χρηματοπιστωτικς Σταθερτητας, 3 δις
ιν) Απ το ΕΣΠΑ, 2,5 δις, και απ τρχοντα ευρωπακ προγρμματα λλα 0,5 δις
Τα 6 δις απ το ι) και το ιι) θα καλψουν το κστος της ανθρωπιστικς παρμβασης και της φορολογικς ελφρυνσης. Τα 3 δις απ το ΤΧΣ θα καλψουν το κστος της «σεισχθειας» και της Τρπεζας Ανπτυξης. Τα 3 δις των ευρωπακν προγραμμτων θα καλψουν το κστος του προγρμματος απασχλησης.
ρα τα προβλεπμενα συνολικ σοδα θα φτσουν τα 12 δις ευρ.
Δυστυχς οι αναλογιστικς μελτες που θα διναν αξιοπιστα στους αριθμος δεν υπρχουν οτε για αυτ το σκλος. Οι συντκτες του Σχεδου φρντισαν ββαια να υπερκαλψουν το προβλεπμενο κστος για τον πρτο χρνο κατ 500 εκ, αλλ παρ τις φιλτιμες προσπθεις τους, γεγονς παραμνει τι αναμνουν να συλλξουν 6 δις απ την πταξη της φοροδιαφυγς και την τακτοποηση χρεν προς το Δημσιο. Δεν υπρχει απολτως καμα εγγηση τι ο στχος θα επιτευχθε. Κθε λλο μλιστα, αν κρνουμε απ την τερστια δυσκολα να συλλεχθον τα χρη προς το Δημσιο το 2012 και το 2013, τα οποα συνεχς αυξνονται. Και αυτ χωρς καν να μπομε στο ζτημα του κατ πσο τα χρματα του ΤΧΣ θα αποδειχθον ντως προσβσιμα και φυσικ στο κατ πσο θα βρεθον τα χρματα του ΕΣΠΑ, ταν δη χει κατατεθε και εγκριθε πλθος προγραμμτων που επιδικουν χρηματοδτηση απ την δια πηγ.
Το πρβλημα της χρηματοδτησης αντανακλ μως το βαθτερο ζτημα της συνρθρωσης του πρτου και του δευτρου σκλους του Σχεδου. Το ελληνικ χρος δεν αντιπροσωπεει απλς να δυσβστακτο βρος ψους περπου 8 δις σε τκους κατ’ τος. Ακμη περισστερο, η εξυπηρτησ του και η μεωσ του εναι ο ακρογωνιαος λθος μιας σειρς διακρατικν συμφωνιν που θτουν να αυστηρτατο πλασιο δημοσιονομικς πολιτικς. Η Ελλδα εναι υποχρεωμνη να επιδιξει πρωτογενς πλενασμα 1,5% του ΑΕΠ για το 2014, 3% για το 2015 και 4,5% για το 2016, στε να μπορε να αποπληρνει το χρος της. Αυτ ακριβς εναι το περιεχμενο της λιττητας και ο λγος για τον οποο συντρφτηκαν οι δημσιες δαπνες κι εκτοξετηκε η φορολογα τα τελευταα χρνια.
Ποια ακριβς θα εναι η θση του ΣΥΡΙΖΑ ως προς αυτς τις υποχρεσεις, καθς θα διαπραγματεεται «σκληρ» για το χρος;
Οι προγραμματικς δηλσεις δυστυχς δεν μας διαφωτζουν στο σημεο αυτ. Αν ο ΣΥΡΙΖΑ προτθεται να τις απορρψει, ττε γιατ δεν το δηλνει ανοιχτ; Ακμη περισστερο, αν τις απορρψει, ως οφελει μα κυβρνηση της Αριστερς να κνει, ττε γιατ καταβλθηκε αυτ η καθλου πειστικ προσπθεια να εμφανιστε το Σχδιο Ανασυγκρτησης ως πλρως κοστολογημνο, στε να φανεται τι θα χει μηδενικ επιβρυνση στον προπολογισμ; Τι εδους απρριψη της λιττητας εναι αυτ που ελπζει να βρει τους πρους για την απολτως απαρατητη απλυνση της ανθρωπιστικς κρσης και για την επανεκκνηση της οικονομας, απ την πταξη της φοροδιαφυγς και τη συλλογ χρεν προς το Δημσιο (μσα σε να χρνο!); Γιατ δεν τολμει ο ΣΥΡΙΖΑ να μιλσει ανοιχτ για μεταφορ πρων και γιατ συνεχζει να υπσχεται ισοσκελισμνους προπολογισμος;
Η απντηση εναι απλ. Πρκειται για μια απρριψη της λιττητας που προσπαθε να συμβιβσει τα ασυμββαστα. Απ τη μια, να πετχει «ευρωπακ» λση για το χρος, χωρς μονομερες ενργειες και απ την λλη να ελαφρνει την τρομακτικ φορολογικ επιβρυνση και την προοσα ανθρωπιστικ κρση. Επιδικει να δσει την απαρατητη θηση στην οικονομα, χωρς μως να σπσει το πλασιο που χει επιβλλει η ΕΕ και η ΟΝΕ στην Ελλδα. Δυστυχς αυτ δεν γνεται, εξ ου και οι ακροβασες του Σχεδου. Η πραγματικτητα εναι τι, ουσιαστικ ρση της λιττητας, χωρς μονομερες ενργειες στο χρος και χωρς σγκρουση με τους Ευρωπαους «εταρους» μας, εναι αδνατη.
Αυτ για την ρα για τις προγραμματικς δηλσεις ΣΥΡΙΖΑ και θα επανλθω σντομα.