27 2014

Οι πολιτικς συζητσεις που κνουμε στο Πανελλνιο Σοσιαλιστικ Κνημα εστιζονται στα εξς διλμματα:

  • «Θα στηρξουμε κποιο κμμα να κυβερνσει;»,
  • «Αν στηρξουμε κποιο κμμα, θα εναι δεξι αριστερ;»
  • «Στην κυβρνηση που θα στηρξουμε θα συμμετσχουμε με ‘δικος μας’ υπουργος;»
  • «Μπως πρπει να αλλξουμε αρχηγ και να συνεργαστομε με λλο κμμα;», και
  • «Μπως πρπει να αλλξουμε σμβολα διτι με αυτ που χουμε καννας δεν θλει να συνεργαστε μαζ μας;»

λα τα παραπνω ερωτματα αφορον στο εξς να: «Τι πρπει να κνουμε για να παραμενουμε στην εξουσα;»

http://www.epikairo.gr/images2/P_Geroulanos.jpgΘα περμενε κανες τι να κμμα που πγε απ το 42% στο 8% θα αναρωτιταν γιατ δεν μας θλει ο λας στην εξουσα και χι τι πρπει να κνουμε για να μενουμε εκε.

Το 1981, το Πανελλνιο Σοσιαλιστικ Κνημα εχε ραμα να μετατρψει την Ελλδα σε μια σγχρονη σοσιαλιστικ κοινωνα. Το 2014, η μεγλη πλειοψηφα των Ελλνων χει πεισθε τι το εγχερημα απτυχε. Τι πγε λθος;

Στα χαρτι, ο απολογισμς του ΠΑΣΟΚ εναι θετικς. Αξησε το βιοτικ εππεδο και ισχυροποησε τη μεσαα τξη, εδραωσε κοινωνικ προγρμματα με σκοπ να δσει σε κθε λληνα σες δυναττητες (ΕΣΥ, παιδεα, συντξεις σε σους δεν εχαν), απ προγρμματα της Ευρωπακς νωσης στριξε αγρτες και μικρομεσαες επιχειρσεις, υποστριξε συλλογικς δομς κφρασης πως ο συνδικαλισμς και οι συνεταιρισμο, πρασε αρμοδιτητες στην τοπικ αυτοδιοκηση, κατργησε ανιστητες μεταξ φλων και κοινωνικν ομδων (νομικ τουλχιστον) και βαλε τλος σε διαχωρισμος που καττασσαν κποιους λληνες ως «μισματα».

Σμερα μως, ο λληνας πολτης αισθνεται τι ζει σε να κρτος που τον χει απομονσει και εγκαταλεψει κοινωνικ, αδικσει και εξαθλισει οικονομικ. Απτυχαν οι σοσιαλιστικς ιδες του ΠΑΣΟΚ ο τρπος που προσπαθσαμε να τις υλοποισουμε; Τι δεν λλαξε απ την εποχ της «Αλλαγς»

Το 1981 το ΠΑΣΟΚ παρλαβε να κρτος «κλειστ». Η εξουσα ταν προνμιο λγων που συγκντρωναν το μεγλο μερδιο των δικαιωμτων και των ευθυνν που απορρουν απ αυτ. Γρω απ την κυβρνηση, και συνθως με τις ευλογες της, λειτουργοσαν παρκεντρα εξουσας που με τη σειρ τους επιμριζαν την εξουσα που εκενη τους εχε δσει και μποροσε να τους πρει. Η αξα του πολτη, και κατ’ επκταση η συμμετοχ του στα κοιν, εξαρτιταν απ την πρσβασ του στην εξουσα. Η Ελληνικ κοινωνα ταν κατακερματισμνη με πολτες διαφορετικν κατηγοριν

Ως σοσιαλιστικ κμμα το ΠΑΣΟΚ υποσχθηκε να κρτος «ανοιχτ», που κθε εξουσα, συμπεριλαμβανομνης και της δικς του, θα απρρεε απ το λα και θα λογοδοτοσε σε αυτν. Για το ΠΑΣΟΚ, την κυβρνηση που θα σχημτιζε και το κρτος που θα δημιουργοσε, κθε πολτης θα εχε ση αξα, σα δικαιματα και σες υποχρεσεις. Η κυβρνηση και το κρτος θα εργαζντουσαν για να προσφρουν σες δυναττητες σε κθε λληνα, δηλαδ ση πρσβαση στις υπηρεσες του κρτους και σες ευκαιρες να δημιουργσει. Σε μια ττοια κοινωνα, ο πολτης θα συμμετεχε ενεργ στο σχεδιασμ και την υλοποηση ενς ορματος που θα εξασφλιζε προδο και ευημερα χωρς εξαιρσεις.

Το ραμα του ΠΑΣΟΚ το 1981 ταν ριζοσπαστικ και ενπνευσε τις εκλογικς μας νκες για δεκαετες. «Ο λας στην εξουσα» του Ανδρα Παπανδρου, «Ο εκσυγχρονισμς» του Κστα Σημτη και «Το επιτελικ κρτος» του Γιργου Παπανδρου περιγρφουν την δια υπσχεση για να κρτος που σχεδιζει και υλοποιε με τη συμμετοχ του πολτη και λογοδοτε σε αυτν

μως, η λειτουργα του κρτους που παραδσαμε το 2012 δεν διαφρει ουσιαστικ απ αυτ που παραλβαμε το 1981. Η εξουσα παραμνει σε να κντρο, την κυβρνηση, που διατηρε λα της τα δικαιματα και δεν λογοδοτε σε κανναν. Η αξα του πολτη, αντ να πηγζει απ την αναγνριση σων δικαιωμτων και την παροχ σων δυνατοττων απ το κρτος, απορρει ακμα απ την πρσβασ του σε αυτν. Ακμα και οι δομς που δημιουργσαμε, πως η τοπικ αυτοδιοκηση και οι ανεξρτητες αρχς, εξαρτνται σε ττοιο βαθμ απ το κντρο που παραμνουν εκτεθειμνες στις παρεμβσεις του. Η συμμετοχ του πολτη θεωρεται ακμα περιττ πολυτλεια.

Την δια ρα μως χει επιδεινωθε η ασθηση απαξωσης που αισθνεται ο πολτης για τρεις λγους: τις σνθετες και αδιαφανες δομς του κρτους που αντ να εγγυνται την κοινωνικ προστασα και να προωθον τη δημιουργα θτουν εμπδια, τα ισχυροποιημνα παρκεντρα εξουσας τα οποα λειτουργον με τους δικος τους αδιαφανες καννες, και την κρση που πολλαπλασιζει την κθεση του πολτη στην ασυδοσα του κρτους

Οι δομς του κρτους χουν γνει περισστερο σνθετες απ ποτ και ο πολτης χνεται μσα σε συστματα εξουσας των οποων δεν καταλαβανει οτε το λγο παρξης αλλ οτε και τα κριτρια λειτουργας τους. Η πολυνομα, οι κακογραμμνοι νμοι που αφνουν κεν και αντικροουν ο νας τον λλο, οι φωτογραφικο νμοι, οι νμοι που συνεχς αλλζουν, πως και η καθυστρηση απδοσης της δικαιοσνης, αφνουν τον πολτη εξαρτημνο απ δυνμεις που δεν ελγχει και ρμαιο των καθημερινν αλλαγν που αυτς επιβλουν. Η πλειοψηφα των πολιτν συνεχζει να προσπαθε να αποκτσει πρσβαση στο να κντρο που μπορε να του δσει λσεις: την κυβρνηση.

Κθε κρτος μως που εξαρτται απ μια κεντρικ ανεξλεγκτη εξουσα παργει πολτες διαφορετικν ταχυττων ανλογα με την πρσβασ τους σε αυτν. Και στις κοινωνες που υπρχουν πολτες διαφορετικν ταχυττων ισχυροποιονται παρκεντρα εξουσας που παρχουν μμεση πρσβαση στο κεντρικ κρτος σε σους δεν χουν. Κθε υπουργς στλεχος υπουργεου, κθε νομρχης δμαρχος, κθε συνδικαλιστς πρεδρος συνεταιρισμο, κθε τραπεζτης, εκδτης,  επιχειρηματας, ακμα και πρεδρος ομδας που μπορε να χρησιμοποισει τη μικρ μεγλη του εξουσα για να παρχει πρσβαση στους «δικος του» στο κεντρικ κρτος και τις υπηρεσες του, αποτελε να παρκεντρο εξουσας.

Υπ αυτ την ννοια, παρκεντρα εξουσας στην Ελλδας δεν εναι μνο σοι χουν την δναμη να επηρεσουν το κεντρικ κρτος, αλλ κθε λληνας που εκμεταλλεεται την πρσβασ του στην κεντρικ εξουσα για να επιβληθε σε ναν λλο λληνα και να τον κρατσει εξαρτημνο απ αυτν.

Το ερτημα «Αυτς εναι δικς μας;», δεν αναφρεται σε κοινωνικς σχσεις αλλ σε σχσεις εξρτησης. σο πιο ισχυρ εναι αυτ τα κντρα τσο περισστερο μπορον να παρακμπτουν τους νμους και να φτσουν στην κεντρικ εξουσα. σο καλτερη πρσβαση χουν στην κεντρικ εξουσα τσο περισστερο τα χουν ανγκη οι πολτες. σο πιο πολ ανγκη τα χουν οι πολτες τσο περισστερο δυναμνουν. Ο κκλος εναι φαλος.

Αυτς οι δομς εξρτησης του πολτη δεν γεννθηκαν πρσφατα και το ασθημα απαξωσης του πολτη προπρχε της οικονομικς κρσης. μως, η κρση μεγθυνε την απαξωση για τρεις λγους: Πρτον, διτι το κρτος δεν χει πια κονδλια να υποστηρξει τις λγες υπηρεσες που παρεχε πριν.  Δετερον, διτι μεισαμε το προσωπικ που υπηρετε στο κρτος χωρς να αλλξουμε τον τρπο λειτουργας του. Κρατσαμε δηλαδ τις περπλοκες δομς του κρτους αλλ μεισαμε τον αριθμ των ανθρπων που καλονται να τις υπηρετσουν. Και κυριτερο, διτι το τμημα της κρσης κλθηκαν να πληρσουν κυρως οι πιο αδναμοι. σοι δεν χουν πρσβαση. Αυτο δηλαδ που εχαμε ταχθε στο ΠΑΣΟΚ να προστατεσουμε.

Εναι ρα να παραδεχθομε τι αποτχαμε στον κυριτερο στρατηγικ στχο που θσαμε: να δημιουργσουμε να «ανοιχτ» κρτος και, μσα απ αυτ, να νο μοντλο λειτουργας του, που κθε εξουσα απορρει απ τον πολτη, λειτουργε στην υπηρεσα του πολτη και λογοδοτε σε αυτν. Αντ να αλλξουμε το συντηρητικ, πατερναλιστικ κρτος της δεξις το θσαμε στην υπηρεσα μας. Στην πρξη, το σνθημα «το ΠΑΣΟΚ στην κυβρνηση, ο λας στην εξουσα» μετατρπηκε στο «το ΠΑΣΟΚ στην κυβρνηση, η εξουσα στο ΠΑΣΟΚ». Για αυτ, οφελουμε να ζητσουμε συγνμη απ τον Ελληνικ λα.

Η διαχεριση ενς «κλειστο» κρτους χει δημιουργσει στο ΠΑΣΟΚ ιδεολογικ πρβλημα, που χει εξελιχθε σε υπαρξιακ. να σοσιαλιστικ κμμα που πιστεει τι η εξουσα του απορρει απ τον πολτη, τι κθε λληνας εναι σος απναντι στο κρτος και το νμο, και τι υποχρωσ του εναι να δημιουργε κοινωνικς συνθκες που διασφαλζουν σες ευκαιρες και σες δυναττητες για κθε πολτη, δεν μπορε επ τριντα χρνια να μην χει καταφρει να προσδσει σε κθε λληνα την αξα που υποσχθηκε. τσι χσαμε την αξιοπιστα και την σημασα μας για την κοινωνα.

Το μεγαλτερο μως κστος της αποτυχας μας εναι τι ο πολτης δεν αισθνεται τι ορζει τη ζω του. Δεν πιστεει πια σε κμματα και ιδεολογες, νιθει βαθτατα προδομνος, χει πψει να ονειρεεται και να ελπζει σε να καλτερο αριο. Ο πολτης που δεν μπορε να συμμετχει, να σχεδιζει και να δημιουργε, που χει απαξισει τις διαδικασες και τις δομς του κρτους, «απχει» απ το πολιτικ γγνεσθαι και νιθει τι χουμε χσει το στχο μας ως κοινωνα και ως χρα.

Το τι εμες στο ΠΑΣΟΚ σμερα ασχολομαστε εμμονικ  με το πσους υπουργος χουμε «δικος μας» στην κυβρνηση, εναι βαθτατα προσβλητικ για κθε λληνα. Ιδιατερα, για σους πστεψαν σε μας.

Ο σημερινς λγος παρξης του ΠΑΣΟΚ δεν οφελεται σε κτι που κνουμε εμες σωστ. Οφελεται σε κτι που κνουν οι λλοι λθος. Τσο η σημεριν κυβρνηση σο και η αντιπολτευση κινονται στον παραδοσιακ ξονα «μικρ – μεγλο» κρτος χωρς να ασχολονται με τη σχση του κρτους με τον πολτη. Πιστεουν δογματικ σε να συγκεντρωτικ πατερναλιστικ κρτος, το οποο χαρζει εξουσα, δικαιματα και προνμια. Ακμα ασχολονται με το πς θα το προυν και θα το διατηρσουν δικ τους και χι πς θα το αλλξουν.

Αυτ μας δνει τον χρο να αρθρσουμε διακριτ πολιτικ λγο. Ετε μσα στην κυβρνηση ετε ξω απ αυτν, να φρουμε προτσεις για το που θλουμε να εναι η κοινωνα μας σε δκα χρνια και πως θα δομσουμε να κρτος που θα ταχθε στην υπηρεσα των προτεραιοττων που θα θσουμε συλλογικ.

Για να βγομε απ την κρση, πρπει να αποτυπσουμε και να υλοποισουμε να σχδιο που ανκει σε εμς τους λληνες. Για να γνει αυτ πρπει πρτον, λοι να συμμετχουμε στη διαμρφωσ του, και δετερον, να εξασφαλσουμε τη θεμελωση δομν λειτουργας ενς κρτους που θα το υποστηρξει. Το ραμα που θα βγλει την Ελλδα απ την κρση δεν εναι να ραμα που κρατει την Ελληνικ κοινωνα κατακερματισμνη και εξαρτημνη, αλλ να ραμα που μας εννει κτω απ κοινος στχους και δνει σε κθε λληνα αξα

Ως ΠΑΣΟΚ πρπει να καλσουμε ποιους πολτες εναι διατεθειμνοι να συμμετσχουν στη εκπνηση ενς ττοιου σχεδου για τη χρα, γνωρζοντας τι σο αυξνεται η πραγματικ μας διθεση να ακοσουμε και να συνθσουμε, τσο θα αυξνεται η διθεση κποιων πολιτν να συμμετχουν.  Χρειζεται μως να εμαστε ξεκθαροι στις προτσεις μας.

Η πρτη ερτηση που πρπει να απαντσουμε εναι το πς θα λειτουργε η κυβρνηση και πς και απ ποιους θα ελγχεται. Ποιος θα εναι ο ρλος του κοινοβουλου και με ποιον τρπο θα μπορε να τον εξασκε χωρς να υποκλνεται στην κυβρνηση. Πς θα λειτουργε μια πραγματικ ανεξρτητη δικαιοσνη χωρς καμα πεση απ την εκστοτε κυβρνηση. Για να ξαναχτσουμε την αξιοπιστα μας, πρπει πρτα να αναγνωρσουμε και να διορθσουμε τα λθη της δικς μας ανεξλεγκτης εξουσας και μετ να μιλσουμε για τις λλες.

Δετερον, χρειζεται να προσδιορσουμε τις δομς λειτουργας του κρτους με ττοιο τρπο στε να διασφαλζονται ο επιμερισμς της εξουσας και η συμμετοχ του πολτη, που με τη σειρ του εγγυται την ανεξαρτησα και τον λεγχο. Να εξηγσουμε πς θα λειτουργον απ τα υπουργεα και τους εποπτευμενους φορες μχρι την τοπικ αυτοδιοκηση και τα συλλογικ ργανα. Πς δηλαδ θα επιμεριστον οι ευθνες και τα δικαιματα της κεντρικς εξουσας στε να γνουν πρξη σα σχεδισουμε εκε που μπορε να τα ελγξει ο πολτης.

Και τρτον, με ποια εργαλεα θα ενισχσουμε περαιτρω τη διαφνεια, τη λογοδοσα και τη συμμετοχ του πολτη στε να γνει βωμα τι η εξουσα απορρει απ τον πολτη και βρσκεται στην υπηρεσα του. Το ΠΑΣΟΚ χει φρει προτσεις που χουν αξα στω και αν η εφαρμογ τους δεν χει πισει ακμα τπο: απ τις νες τεχνολογες που προσφρουν εργαλεα λογοδοσας του κεντρικο κρτους μχρι τις τοπικς συνελεσεις, που ο πολτης ρχεται σε επαφ με σους ορζουν την τχη της γειτονις του.

Το ΠΑΣΟΚ και ο χρος του πρπει να ασχοληθον και πλι με την κοινωνα και τον πολτη ουσιαστικ. Αυτ τη φορ μως, στο κντρο της δημιουργας ενς νου σχεδου για την Ελλδα δεν πρπει να εμαστε εμες και πς εμες θα κνουμε πρξη τον σοσιαλισμ, αλλ πς θα αποδεσμεσουμε τον πολτη στε να κνει πρξη αυτ που του εμπνεσαμε τριντα χρνια πριν: μια σγχρονη κοινωνα που η εξουσα απορρει απ τον διο και λειτουργε για αυτν.

Για να πεσουμε μως τι ακμα οραματιζμαστε μια δκαιη κοινωνα πρπει πρτα να πεσουμε τι πιστεουμε σε να «ανοιχτ» κρτος. Για να γνει αυτ πρπει να ξεκινσουμε χτζοντας να «ανοιχτ» ΠΑΣΟΚ. να ΠΑΣΟΚ που ακοει και συνθτει. Που βζει τον πολτη στο κντρο των προτεραιοττων του. Αν θλουμε να δσουμε αξα στο ΠΑΣΟΚ χρειζεται να αποδεξουμε πρτα τι πιστεουμε στην αξα του πολτη.