-

Βασλης Φουρτονης, δσκαλος

12 2014

www.fourtounis.grΑπστευτες αποκαλψεις απ τους Financial Times σε ρθρο του Peter Spiegel. Σε αυτ περιγρφεται λεπτ προς λεπτ πως οι Ευρωπαοι ηγτες απομκρυναν τον Γιργο Παπανδρεου απ την κυβρνηση σε συνεννηση με Σαμαρ και Βενιζλο!

Αυτ εναι το πρτο μρος μιας σειρς ρεπορτζ, που αποκαλπτουν τι γινε πσω απ τις κλειστς πρτες ταν οι ηγτες πσχιζαν να σσουν το ευρ, δημοσιεουν οι Financial Times. Οι λεπτομρειες εναι συγκλονιστικς και εγερουν μεζον πολιτικ θμα.

Προς κατπληξη σχεδν λων στην αθουσα, η γκελα Μρκελ ρχισε να κλαει. «Das ist nicht fair». Αυτ δεν εναι δκαιο, επε οργισμνη η Γερμανδα καγκελριος με τα μτια της να βουρκνουν. «Ich bringe mich nicht selbst um». Δεν θα αυτοκτονσω.

Για σους ταν μρτυρες αυτο του ξεσπσματος στη μικρ αθουσα συνεδρισεων στο γαλλικ παραθαλσσιο θρετρο των Καννν, ταν αρκετ σοκαριστικ να βλπουν τον πιο ισχυρ ηγτη της Ευρπης με το μεγαλτερο συναισθηματικ λεγχο να ξεσπ σε δκρυα.

Οι παρευρισκμενοι μως μεταφρουν τι η σκην ταν ακμη πιο αξιοσημεωτη για τους δο νδρες που εχαν προκαλσει την οργ της: ο νας καθταν δπλα της, ο Γλλος πρεδρος Νικολ Σαρκοζ, και ο λλος στην λλη κρη του τραπεζιο, ο πρεδρος των ΗΠΑ, Μπαρκ Ομπμα.

ταν το χειρτερο σημεο σε μα «βναυση» νχτα γεμτη αλληκοκατηγορες, την οποα νας εκ των παρευρισκμενων θυμται ως το ναδρ στην τριετ κρση της ευρωζνης.

Ο Ν. Σαρκοζ λπιζε τι η ηγεσα του στη σνοδο του G20 θα εδραωνε την παρουσα του στη διεθν σκην καθς διεκδικοσε την επανεκλογ του. Αντ αυτο, μως, λα κατρρεαν.

Η Ελλδα κατρρεε πολιτικ. Η Ιταλα, μα χρα πολ μεγλη για να καταρρεσει, φαινταν τι σε λγες ημρες θα χανε κθε πρσβαση στις διεθνες αγορς. Και η Α. Μρκελ, σο κι αν προσπαθοσε ο Ν. Σαρκοζ και ο Μπ. Ομπμα, δεν πειθταν να αυξσει τις γερμανικς εισφορς για το «τεχος προστασας» της ευρωζνης - το «μεγλο μπαζοκα» που πστευαν τι πρεπε να ενισχυθε δραστικ για να αποτρψει τις επιθσεις των πανικοβλημνων επενδυτν.

Αντιθτως, αν και βρισκταν στη γωνα, η Α. Μρκελ επστρεψε την κριτικ που δεχταν στον Ν. Σαρκοζ και τον Μπ. Ομπμα. Εν δεν τους ρεσε ο τρπος με τον οποο διαχειριζταν την κατσταση η κυβρνησ της, ττε φταιγαν εκενοι. Σε κθε περπτωση, ταν ο δικς τους συμμαχικς στρατς που εχε «επιβλει» το γερμανικ Σνταγμα στον ηττημνο του πολμου πριν απ ξι δεκαετες.

«Στο σημεο αυτ ταν σαφς τι θα μποροσε να εκραγε η ευρωζνη», δλωσε μλος της γαλλικς αντιπροσωπεας στις Κννες. «Υπρχε το συνασθημα τι με μετδοση της κρσης, σε αυτ το χρονικ σημεο, βρισκμασταν στα πρθυρα της κρηξης».

Τους τελευταους ξι μνες, οι Financial Times καναν δεκδες συνεντεξεις σε ανθρπους που πραν μρος στη λψη αυτν των αποφσεων στε να πουν λη την ιστορα για το πς δημιουργθηκε αυτ η να ευρωζνη. Απ μεσαους γραφειοκρτες μχρι πρωθυπουργος, λοι διηγονται τη συγκλονιστικ ιστορα των ατυχημτων, των λαθν και της φαινομενικ παρτολμης πολιτικς. Στο τλος μως, αυτο οι διοι οι ηγτες φανεται πως επικρτησαν. Το ευρ σθηκε. Η Ευρπη που δημιοργησαν, καλς κακς, θα εναι το κληροδτημ τους.

 

Η απφαση Παπανδρου

www.fourtounis.grπως σχεδν τα πντα σε αυτν την κρση της ευρωζνης, τσι και αυτ η ιστορα ξεκνησε στην Ελλδα. Ο ψηλλιγνος απγονος της πιο δισημης πολιτικς δυναστεας στην Ελλδα επστρεψε στην Αθνα αφο εχε ολοκληρωθε μα απ τις πιο κρσιμες ευρωπακς συνδους για να διαπιστσει τι η χρα του βρισκταν σε αναταραχ. Στις 27 Οκτωβρου στις Βρυξλλες, εχε συμφωνσει στη μεγαλτερη αναδιρθρωση κρατικο χρους στην Ιστορα. Στο εσωτερικ της χρας του, μως, τον κατηγοροσαν.

Στην παρλαση της Θεσσαλονκης, η παρουσα χιλιδων διαδηλωτν -που συμπεριλαμβνονταν ακροδεξιο και αναρχικο- ανγκασε τον πρεδρο της χρας, Κρολο Παπολια, να φγει. Ο Γ. Παπανδρου επε αργτερα στους ομτιμους πρωθυπουργος πως νιωσε τι αυτ το περιστατικ ταν σημδι πως η χρα του βρισκταν στα πρθυρα ενς νου πραξικοπματος.

«λοι λεγαν πως η κυβρνηση εναι προδτες» θυμται ο λληνας πρην πρωθυπουργς και συμπληρνει: «Συνειδητοποησα τι η κατσταση βγαινε εκτς ελγχου».

Εκενο το Σαββατοκριακο, μζεψε μα μικρ ομδα συμβολων και αποκλυψε το σχδι του: θα ζητοσεεθνικ δημοψφισμα για το νο πργραμμα στριξης των 172 δισ. ευρ. Αυτο που επκριναν τη συμφωνα, εκ των οποων ο αρχηγς της αξιωματικς αντιπολτευσης Αντνης Σαμαρς, αλλ και εσωκομματικο αντρτες, θα αναγκζονταν να διαλξουν πλευρ και πιθαντατα θα στριζαν το πακτο, καθς η επικρατστερη εναλλακτικ θα ταν η ξοδος απ το ευρ, υποστριξε ο Γ. Παπανδρου. Η νκη θα του δινε τη λακ εντολ για τις μεταρρυθμσεις που ζητοσαν οι δανειστς.

Ο Γ. Παπανδρου, μως, δεν συμβουλετηκε κανναν λλο πρα απ τον στεν του κκλο. Αντιθτως, εκενο το βρδυ παρουσασε το σχδι του ως τετελεσμνο γεγονς στους βουλευτς του ΠΑΣΟΚ. σοι βρσκονταν στο δωμτιο -εκ των οποων και ο υπουργς Οικονομικν Ευγγελος Βενιζλος- σοκαρστηκαν. «Το βρδυ της Κυριακς, κατ την τελευταα μας κατ’ ιδαν συνντηση, ο Γ. Παπανδρου μλησε μνο για μα πρταση περ ψφου εμπιστοσνης και καθλου για δημοψφισμα» δλωσε ο κ. Βενιζλος, προσθτοντας τι τις επμενες ρες υπφερε απ ντονους πνους στην κοιλιακ χρα που τον ανγκασαν να πει στο νοσοκομεο. «Σμφωνα με την ιατρικ γνωμτευση, ταν αποτλεσμα του στρες».

«Θυμμαι πως το πρτο που σκφτηκα ταν: 'Ελπζω να το χει πει στη Μρκελ'» επε νας υπουργς.

Ο Γ. Παπανδρου αργτερα ισχυρστηκε τι εχε αφσει υπνοιες στους υπλοιπους ηγτες της Ευρωπακς νωσης. Κποιοι αναγνωρζουν αριστες αναμνσεις κι λλοι δεν θυμονται τποτα. «Εγ ποτ δεν το πρα στα σοβαρ» δλωσε νας εξ αυτν και συμπλρωσε: «Μου μοιαζε κπως απελπισμνο».

 

Η αντδραση Σαρκοζ

www.fourtounis.gr τσι, ταν ο Ν. Σαρκοζ μαθε τι ο Γ. Παπανδρου εχε αποφασσει να θσει την προσεκτικ σχεδιασμνη συμφωνα για το πργραμμα στριξης σε δημοψφισμα εξερργη. «ταν οργισμνος», επε νας βοηθς του.

Οι αγορς ομολγων της ευρωζνης, οι οποες εχαν προσωριν μαζευτε μετ τη συμφωνα για την αναδιρθρωση του ελληνικο χρους, βρθηκαν σε πανικ πωλσεων. Οι αποδσεις των 10ετν κρατικν ομολγων της Ελλδας αυξθηκαν κατ 16,2% σε μα μρα. Πιο ανησυχητικ ταν το γεγονς τι το κστος δανεισμο για τις ισχυρτερες κυβερνσεις της ευρωζνης ρχισε να πλησιζει σε εππεδα που ανγκασαν κι λλες χρες σε προγρμματα δισωσης.

Ο Ν. Σαρκοζ κλεσε τους στεντερους συμβολους του σε μα κτακτη συνντηση. Σμφωνα με τομο που συμμετεχε σε αυτν, η αρχικ αντδραση του Γλλου προδρου ταν να εξαναγκσει τον Γ. Παπανδρου σε αλλαγ πορεας. Ετε θα αποδεχταν το νο πακτο χωρς προποθσεις μεσα η Ελλδα θα οδηγονταν εκτς ευρ.

Ο Ενρ Γκουινο, ο μπιστος του Σαρκοζ, σημεωσε πως ο διος ο Σαρλ ντε Γκολ προτιμοσε τα δημοψηφσματα απ την κοινοβουλευτικ πολιτικ. Εν ζητοσε απ τον Παπανδρου να ακυρσει να δημοψφισμα θα ταν σαν να αντιτθεται στις παραδσεις που τους κληροδτησε ο ντε Γκολ. τσι, ο Ν. Σαρκοζ κατληξε σε ναν συμβιβασμ: ο Γ. Παπανδρου θα προχωροσε με το δημοψφισμα, αλλ χι για το πακτο στριξης.

 

Η πρσκληση στις Κννες

Ο Ν. Σαρκοζ τηλεφνησε στην Α. Μρκελ και συμφνησαν σε μα στρατηγικ. Θα καλοσαν τον Παπανδρου στις Κννες, που σε 48 ρες θα διεξαγταν η σνοδος του G20 και θα τον πειθαν να κνει το δημοψφισμα με το ερτημα εν η Ελλδα θα παραμενει στην ευρωζνη.

Στο Βερολνο, η Α. Μρκελ διχστηκε για το θμα του «Grexit», και πολλο σμβουλοι -ειδικτερα ο ισχυρς υπουργς Οικονομικν, Βλφγκανγκ Σιμπλε- υποστριξαν τι θα δενε περισστερο τα 16 εναπομεναντα μλη και θα τους δινε τη δυναττητα να βγουν απ την κρση.

«θελε πολ να εναι να σαφς ερτημα εντς εκτς ευρ» δηλνει Γερμανς αξιωματοχος. «Για εκενη το σημεο κλειδ ταν εν οι διοι οι λληνες θελαν να εναι εντς εκτς και εν με το δημοψφισμα αποφσιζαν τι θλουν την ξοδο, ττε ο δρμος θα ταν ευκολτερος».

Πολλο αξιωματοχοι ακμη αναρωτιονται γιατ ο Παπανδρου συμφνησε να εμφανιστε στις Κννες για να τον επιπλξουν. Αν και εξεπλγη με το ξσπασμα θυμο απ τους Ευρωπαους ηγτες, ο διος δλωσε τι χρηκε για την ευκαιρα που εχε να αποσπσει στριξη για την ιδα του δημοψηφσματος σε παγκσμιο εππεδο.

 

Το «τελεσγραφο»

Ο Ν. Σαρκοζ κλεσε τους ομτιμους ηγτες στο Παλτι στις 5:30 μ.μ. την Τετρτη, μα ρα πριν συναντηθον με τον Παπανδρου, για να συμφωνσουν στον τρπο με τον οποο θα τον αντιμετωπσουν.

Στη συνντηση συμμετεχαν η Α. Μρκελ, ο Ζαν Κλοντ Γιονκερ, πρωθυπουργς του Λουξεμβοργου και πρεδρος του Eurogroup, η Κριστν Λαγκρντ, γενικ διευθντρια του Διεθνος Νομισματικο Ταμεου, και οι δο πρεδροι της Ε.Ε., Ζοζ Μανουλ Μπαρζο και Χρμαν Βαν Ρομπι.

Ο Ν. Σαρκοζ δωσε σε λους να λευκ χαρτ με ττλο Position commune sur la Grèce – Κοιν θση για την Ελλδα. «Η ιδα ταν να μπει ο Παπανδρου στη γωνα» δλωσε νας απ τους παρευρισκμενους.

Το σχδιο ξι σημεων του Σαρκοζ -που χουν στη διθεσ τους οι F.T.- ταν σαφς και σκληρ. Ο λληνας πρωθυπουργς πρεπε να δεχθε το πργραμμα στριξης που εχε συμφωνηθε την προηγομενη εβδομδα και δεν θα δινταν καμα περαιτρω βοθεια μχρις του το κοινοβολιο της χρας το επικρωνε με την ψφο του.

«Εμαστε πντα τοιμοι να βοηθσουμε την Ελλδα παρ τη μονομερ απφαση να ανακοινωθε το δημοψφισμα χωρς πρτερη ενημρωση» αναφρει το δετερο σημεο, σε μα σαφ νδειξη της οργς του κ. Σαρκοζ. Το κτο σημεο εναι το πιο ξεκθαρο: «Το δημοψφισμα θα αφορ μνο την νταξη της Ελλδας στο ευρ και στην Ευρωπακ νωση».

Ο Γ. Παπανδρου στη συνχεια ισχυρστηκε τι αυτς που πλεψε μαζ του για να αλλξει η διατπωση του δημοψηφσματος ταν κυρως ο Ν. Σαρκοζ και πως η Α. Μρκελ ταν με τη δικ του πλευρ. σοι βρσκονταν στην αθουσα, μως, αναφρουν τι μεταξ των Ευρωπαων ηγετν -συμπεριλαμβανομνης της Α. Μρκελ- υπρχαν ελχιστες διαφωνες.

χοντας συμφωνσει στη γραμμ για την Ελλδα, ο Ν. Σαρκοζ γρισε τη συζτηση σε κτι που τους απασχολοσε περισστερο: στην Ιταλα. Το δημοψφισμα του Παπανδρου εχε δημιουργσει να δλημμα για την Ελλδα, αλλ επσης βγαλε στην επιφνεια ναν πολ μεγαλτερο φβο: τι η μετδοση απ την Αθνα θα διαχεταν σε λη την ευρωζνη. Η χρα που αντιμετπιζε τον μεγαλτερο κνδυνο ταν η Ιταλα.

Με δημσιο χρος σχεδν 2 τρισ. ευρ -το τταρτο μεγαλτερο στον κσμο- οι αξιωματοχοι του ιταλικο υπουργεου Οικονομικν εκτιμοσαν τι να τριετς πργραμμα στριξης θα γγιζε περπου τα 600 δισ. ευρ. Δεν υπρχαν αρκετ χρματα στην Ε.Ε. στο ΔΝΤ γι' αυτ. Η Ιταλα ταν απλοστατα πολ μεγλη για να διασωθε.

www.fourtounis.gr«Δεν μποροσαμε να αντξουμε το κστος της Ιταλας» ανφερε αξιωματοχος του γαλλικο υπουργεου Οικονομικν και συμπλρωσε: «Καννας δεν μποροσε. Θα ταν κατ συνπεια πιθαντατα το τλος της ευρωζνης».

Η Κρ. Λαγκρντ φτασε στις Κννες με να σχδιο, να τεθε η Ιταλα σε να «προληπτικ πργραμμα» 80 δισ. ευρ, σε μα γραμμ πστωσης που θα μποροσε να χρησιμοποιηθε σε καταστσεις εκτκτου ανγκης, αλλ θα οδηγοσε επσης σε εντατικ παρακολοθηση, στε να εξασφαλιστε τι ο Σλβιο Μπερλουσκνι, ο πρωθυπουργς της Ιταλας που εχε απολσει την εμπιστοσνη των Ευρωπαων ηγετν, θα εφρμοζε τις οικονομικς μεταρρυθμσεις. Υποστριξε πως μνο τσι οι αγορς θα ρχιζαν να δανεζουν και πλι την Ιταλα με βισιμο επιτκιο. «Η Ιταλα δεν χει αξιοπιστα» δλωσε η Κρ. Λαγκρντ στη συζτηση.

Αλλ η απφαση για την Ιταλα μποροσε να περιμνει. Ο Γ. Παπανδρου αναμενταν απ στιγμ σε στιγμ.

 

Ο ψυχολογικς πλεμος

Στη συνντηση, πολλο απ τους συμμετχοντες μειναν ναυδοι. Στο ημερολγι του, ο υπουργς Οικονομικν της Γαλλας Φρανσου Μπορουν, κανε λγο για ψυχολογικ πλεμο. λλοι, ειδικτερα οι δο πρεδροι της Ε.Ε., επαν στη συνχεια στους συνεργτες τους τι νιωθαν πολ βολα με το γεγονς πως μα μικρ ομδα Ευρωπαων ηγετν πεζαν τον εκλεγμνο πρωθυπουργ μιας χρας. «Ποτ δεν εδα μα συνντηση τσο ντονη και τσο δσκολη» επε νας εκ αυτν των συνεργατν.

Απ τη στιγμ που ο Γ. Παπανδρου με τον Ε. Βενιζλο φτασαν στην αθουσα, ο Ν. Σαρκοζ ξεκνησε αυτ που νας αξιωματοχος χαρακτρισε «the full Sarkozy»: μα στοχευμνη, οργισμνη αποκρυξη της απφασης του Παπανδρου για δημοψφισμα.

«Σαφστατα το συνασθημα ταν: κναμε τα πντα για να σας βοηθσουμε, κναμε τα πντα για να σας κρατσουμε στην ευρωζνη, πραμε οικονομικ και πολιτικ κνδυνο» επε μλος της γαλλικς αποστολς. «Εναι η μεγαλτερη αναδιρθρωση χρους του κσμου, στην Ιστορα, και τρα το μνο που κνετε εναι να μας προδδετε».

Ο Παπανδρου αιφνιδιστηκε. «ρχεται και αρχζει να μιλ ξαλλος για το δημοψφισμα», λει για τον Σαρκοζ. «Η θση του Σαρκοζ ταν πολ επιθετικ. Δεν ταν ευγενικ. Πολ-πολ ισχυρ και πολ επιθετικ, στε να μπει η Ελλδα στο δλημμα: εντς εκτς» επε ο Ε. Βενιζλος.

Οι λληνες προσπθησαν να αντεπιτεθον. Ο Παπανδρου παρουσασε το σχδι του: το δημοψφισμα θα γινταν σε ναν μνα και θα ανγκαζε τον Σαμαρ και τους εσωκομματικος του αντιπλους να ευθυγραμμιστον, δεδομνου τι ακμη και οι πιο δηλητηριδεις επικριτς του δεν θα μποροσαν να αντιταχθον στη μνη σωτηρα για την παραμον της χρας στην ευρωζνη. Ττε ο Παπανδρου διβασε την προτεινμενη διατπωση για το δημοψφισμα. «ταν μα κπως μεγλη παργραφος» παραδχθηκε ο λληνας πρωθυπουργς.

 

«Πρπει να το λσουμε εδ»

www.fourtounis.grΗ Α. Μρκελ ταν η πρτη που αντδρασε και δεν ταν χαρομενη. « θα το λσουμε αυτ εδ, μεταξ μας στα μτια του κσμου θα χουμε αποτχει» επε. «Wir müssen entscheiden» - πρπει να αποφασσουμε. « θλετε να μενετε εντς ευρωζνης χι» επε.

σοι βρσκονταν στην αθουσα επαν τι ο Παπανδρου εμφανς αποθαρρνθηκε καθς συνεχιζταν η μχη. ταν κουρστηκε, ο Ε. Βενιζλος ανλαβε τη μχη, που για πολλος ταν σημδι τι ο λληνας πρωθυπουργς ξαφνικ συνειδητοποησε τι εχε καταστε εξαντλημνη πολιτικ δναμη και ο Ε. Βενιζλος, ο οποος εδ και καιρ εποφθαλμιοσε την πρωθυπουργα, κινθηκε για να εκμεταλλευθε την αλλαγ των συνθηκν.

ταν η αλλαγ στη γλσσα του σματος που πρσεξε ο Μπαρζο, ο οποος καθταν αθρυβα. Ο πρεδρος της Ευρωπακς Επιτροπς επε αργτερα στους συνεργτες του τι η σκην που ξετυλχτηκε μπροστ του τον κανε να ανησυχε περισστερο. Πρα απ τη γενικ συζτηση περ ελληνικς εξδου απ το ευρ, η οποα κατ τους αξιωματοχους της Κομισιν θα προκαλοσε ανεξλεγκτο πανικ στις αγορς για τον ευρωπακ Ντο, η προοπτικ μηνιαας καμπνιας για το δημοψφισμα σμαινε εβδομδες αβεβαιτητας, δηλαδ αυτ ακριβς που προσπαθοσαν να αποφγουν καθς οι αποδσεις των ιταλικν ομολγων εχαν φτσει σε επικνδυνα εππεδα.

 

Το τηλεφνημα Μπαρζο σε Σαμαρ

www.fourtounis.gr Εν αγνοα του Ν. Σαρκοζ και της Α. Μρκελ, τηλεφνησε στον Α. Σαμαρ, τον ττε αρχηγ της αξιωματικς αντιπολτευσης απ το ξενοδοχεο του πριν ξεκινσει η συνντηση. Γνριζε τι εκενος θελε απεγνωσμνα να αποφγει το δημοψφισμα.

Ο Α. Σαμαρς του επε τι τρα ταν πρθυμος να συνυπογρψει σε μα κυβρνηση εθνικς εντηταςμεταξ της Νας Δημοκρατας και του ΠΑΣΟΚ - κτι που επιμελς απφευγε επ μνες, ελπζοντας τι θα μποροσε να εξασφαλσει την πρωθυπουργα.

Ο Μπαρζο κλεσε το συμβολι του και στελχη της Κομισιν στη σουτα του στο Hotel Majestic Barrière για να χαρξει στρατηγικ. Αποφσισε τι δεν θα λεγε στον Ν. Σαρκοζ στην Α. Μρελ για εκενη τη συνομιλα, αλλ σμφωνα με τομα που βρθηκαν σε εκενη τη σουτα, ξεκνησε τη συζτηση για πιθαν ονματα τεχνοκρατν που θα μποροσαν να προυν τα ηνα απ τον Παπανδρου σε μα κυβρνηση εθνικς εντητας. Το πρτο πρσωπο που επε ο Μπαρζο ταν ο Λουκς Παπαδμος. Σε μα εβδομδα, ο Λ. Παπαδμος ανλαβε καθκοντα.

 

Το τετ α τετ Μπαρζο - Βενιζλου

Παρατηρντας τον Ε. Βενιζλο μερικς ρες αργτερα, ο Μπαρζο εδε την ευκαιρα. Ο Ν. Σαρκοζ κλεισε τη συνντηση διαβζοντας ξαν το σχδιο των ξι σημεων, επε στον Παπανδρου να επιστρψει στην Αθνα και να «πρει μα απφαση» και ο Μπαρζο πρε τον Βενιζλο στην κρη.

«Πρπει να σκοτσουμε αυτ το δημοψφισμα» του επε. Ο υπουργς Οικονομικν συμφνησε σχεδν αμσως. Το τλος του δημοψηφσματος θα ταν επσης το τλος του Παπανδρου.

Μετ απ κποια σντομα σχλια στον Τπο που επε τι «το αποτλεσμα του δημοψηφσματος θα κρνει την παραμον μη της Ελλδας στη ζνη του ευρ», ο Παπανδρου πρε τον δρμο της επιστροφς προς το αεροδρμιο της Νκαιας. Στο αυτοκνητο, γρισε στον Ε. Βενιζλο και του επε τι τα πργματα δεν εχαν πει τσο σχημα σο φοβταν. Ο Ε. Βενιζλος ταν δσπιστος. Κατ την πτση προς Αθνα, εν ο Γ. Παπανδρου κοιμταν, ο Βενιζλος ενθαρρνθηκε απ την παρανεση του Μπαρζο και επε σε ναν βοηθ του να συντξει μα δλωση που θα κοινοποιοσε με την προσγεωση του αεροπλνου, στις 4:45 π.μ. της Πμπτης. «Η θση της Ελλδας μσα στο ευρ εναι μια ιστορικ κατκτηση της χρας που δεν μπορε να τεθε υπ αμφισβτηση. Το κεκτημνο αυτ του ελληνικο λαο δεν μπορε να εξαρτηθε απ τη διεξαγωγ δημοψηφσματος».

Το δημοψφισμα του Παπανδρου εχε πεθνει. πως και η πρωθυπουργα του.

 

Το σχδιο για χρηματοδτηση του Ταμεου μσω των SDRs

Για μνες ο Ομπμα βλεπε την κατσταση στην Ευρπη να γνεται λο και χειρτερη και η ανησυχα μεγλωνε. Ο Αμερικανς υπουργς Οικονομικν Tim Geithner προσπαθοσε να περσει μαθματα απ την τραπεζικ κρση στις ΗΠΑ, κυρως τι μνο να μεγλο τεχος κρατικο χρματος μπορε να καθησυχσει τους επενδυτς.

Ωστσο οι Αμερικανο καταλβαιναν τι οι Ευρωπαοι ηγτες κινονταν διαφορετικ. Οι ΗΠΑ εχαν μνο να στχο, λει Ευρωπαος που συνντησε τον Geithner. Η ευρωζνη πρεπε να σωθε γιατ διαφορετικ θα υπρχε μεγλη φεση (depresson) στην Ευρπη και αυτ θα επηραζε την οικονομα της υπερδναμης.

Η αμηχανα μως ταν εμφανς και η επιτομ της ταν οι σχσεις με τη Μρκελ που συχν βρισκε την αμερικανικ παρμβαση ακατλληλη και μη επιθυμητ. Το Βερολνο πεσε για να εμπλακε το ΔΝΤ, αλλ η Μρκελ λεγε στους συναδλφους της τι οι αποφσεις πρπει να λαμβνονται απ Ευρωπαους.

Ωστσο πολλο σε Βρυξλλες, Φρανκφορτη και Παρσι καλωσρισαν την αμερικανικ παρμβαση ως να αντβαρο στο Βερολνο.

ταν οι Ευρωπαοι ηγτες κλθηκαν ξαν απ τον Σαρκοζ στις 9:30 το βρδυ στις Κννες εδαν με κπληξη τον Ομπμα να προεδρεει στη συνντηση. Πολλο πστευαν τι η βραδι θα αφιερωνταν στην προσπθεια να πειστε ο Μπερλουσκνι να καταφγει η Ιταλα στο ΔΝΤ, κτι που οι Ιταλο εχαν απορρψει το πρω.

Ωστσο ο Ομπμα ξεκνησε με κτι διαφορετικ. να σχδιο να αυξηθε το τεχος προστασας της Ευρπης. Για Γλλους και Αμερικανος η περισστερο προφανς πηγ για να χρηματοδοτηθε το τεχος ταν η ΕΚΤ. Αλλ το Βερολνο για πολ καιρ στεκταν ενντια στη χρηματοδτηση κρατν απ την κεντρικ τρπεζα. ταν θμα αρχς, το οποο εχε τις ρζες του στη γερμανικ ιστορα.

Οι αντιπροσωπεες της Γαλλας και των ΗΠΑ εχαν δουλψει σε να σχδιο που θα πειθε τις αγορς τι υπρχει αρκετ χρμα για να αποφευχθε ελληνικ πτχευση κποια λλη χωρς να προσκροει στις αντιρρσεις της Γερμανας και λπιζαν τι στις Κννες αυτ θα γινταν αποδεκτ. Περιελμβανε μια μορφ μετρητο που δεν εναι πολ γνωστ: τα Ειδικ Τραβηχτικ Δικαιματα (special drawing rights  - SDRs).

Τυπικ δεν εναι χρμα. Δημιουργθηκαν απ το ΔΝΤ το 1969 ως αντικατστατο του χρυσο και του δολαρου στο παγκσμιο χρηματοπιστωτικ λογιστικ. Γνωστ ως «χρτινος χρυσς» δεν μπορον να κατχονται απ κανναν λλον πλην του ΔΝΤ και πρπει να μετατραπον σε λλο νμισμα πριν ξοδευτον.

Το 2009 μετ την κρση που προκλεσε η Lehman Brothers το G20 αξησε το ποσ των SDRs κατ 250 δισ. δολρια. Στις Κννες οι ΗΠΑ και η Γαλλα θελαν κτι ανλογο. Αντ μως για το ΔΝΤ η ευρωζνη θα διθετε SDRs αξας 140 δισ. ευρ για να ταμεο δισωσης.

Ακμα και αυτο που σχεδασαν την πρταση παραδχονται τι ταν βιαστικ. Στη συνντηση ο Ομπμα επε τι «οι ΗΠΑ θα προτιμοσαν η ΕΚΤ να δρσει πως η Fed, αλλ αυτ δεν δεχνει να εναι εφικτ επιλογ», μια ξεκθαρη αναφορ στις γερμανικς αντιδρσεις.

 

Το «χι» του Jens Weidmann

www.fourtounis.grΗ Μρκελ εχε να ακμα πρβλημα. ταν ανοικτ στην πρταση, αλλ τα SDRs δεν ελγχονται απ κυβερνσεις, αλλ απ τις κεντρικς τρπεζες. Και ο Jens Weidmann επικεφαλς της Bundesbank διαφνησε.

Απ πηγς του ΔΝΤ ο Γερμανς κεντρικς τραπεζτης εχε μθει για το σχδιο και τσι γραψε γργορα μια επιστολ προς την καγκελριο για τη διαφωνα του.

Η διαφωνα ταν ιδεολογικ, αλλ και πρακτικ. Εκτμησε τι η χρση ξνων αποθεματικν για τη δημιουργα του Ταμεου θα στελνε λθος μνυμα στις αγορς και θα ταν δεγμα απελπισας. Το βασικ πρβλημα μως ταν τι τα SDRs, πως τα αποθματα χρυσο μιας χρας, εναι μρος των συναλλαγματικν διαθεσμων και αποκλειστικ θμα της κεντρικς τρπεζας η διαχερισ τους. Δεν εχε πρβλημα να αυξηθε το ποσ που δθηκε το 2009 στο ΔΝΤ, αλλ η χρση τους για να ευρωπακ ταμεο δισωσης θα δημιουργοσε να επικνδυνο προηγομενο, εκτμησε.

Στην επιστολ καλοσε τη Μρκελ να απορρψει την πρταση. Αυτ η επιστολ μως δεν φτασε γκαιρα στη γερμανικ αντιπροσωπεα στις Κννες. Η διαφωνα γινε γνωστ απ το τηλφωνο. Υπρξε σειρ τηλεφωνημτων σε μια προσπθεια να αλλξει γνμη ο κεντρικς τραπεζτης. Αλλ δεν λλαξε.

Τελικ στη συνντηση ταν γινε η πρταση απ τον Σαρκοζ και τον Ομπμα η Μρκελ επε τα «κακ» να: η Bundesbank διαφωνε και η δια δεν μπορε να το δεχτε χωρς την Bundesbank. Επε τι υποστηρζει πολιτικ το σχδιο και πως αν η Ιταλα δεχτε να λβει βοθεια 80 δισ. ευρ απ το ΔΝΤ η δια θα πει στη γερμανικ Βουλ να ζητσει αξηση του ποσο για το Ταμεο Δισωσης. Για τα SDRs μως η απντηση ταν «χι».

 

Τα δκρυα της Μρκελ

www.fourtounis.grΗ Μρκελ ταν στη γωνα. Ο Ομπμα υποστριξε τι η ιδα της προσφυγς της Ιταλας στο ΔΝΤ ταν κακ. Ο Σαρκοζ προσπθησε να πετχει ναν συμβιβασμ. Οι ΗΠΑ θελαν η Γερμανα να συνεισφρει με τα SDRs, αλλ η Γερμανα προσφερε «μερικ» δσμευση αν η Ιταλα μπαινε σε πργραμμα του ΔΝΤ. Ο Ιταλς υπουργς Οικονομικν Giulio Tremonti ταν ξεκθαρος: η Ιταλα δχεται παρακολοθηση του ΔΝΤ, αλλ χι πργραμμα.

Θα μποροσε το ιταλικ σχδιο για παρακολοθηση της οικονομας απ το Ταμεο, συν δσμευση της Γερμανας να βοηθσει με διμερ δνεια να ταν αρκετ; Αυτ αναρωτθηκε ο Γλλος πρεδρος.

«χι. Η Γερμανα χει το 1/4 απ λες τις τοποθετσεις της ευρωζνης σε SDRs», απντησε ο Ομπμα. «Αν χεις λες τις χρες της ευρωζνης, αλλ χι τη Γερμανα αρχζει να χνεται η αξιοπιστα».

Ττε ρθε το ξσπασμα δακρων της Μρκελ. «Δεν εναι δκαιο. Δεν μπορ να αποφασσω ενντια στην Bundesbank. Δεν μπορ να το κνω αυτ».

Το ξσπασμα μετρασε τις αμερικανικς και τις γαλλικς απαιτσεις για συμφωνα εδ και τρα. «Εδε τι το παρατρβηξε», σχολιζει για τη στση του Ομπμα Ευρωπαος που ταν στον χρο.

Ο Αμερικανς πρεδρος ρτησε αν η Μρκελ μποροσε να λσει το θμα με την Bundesbank ως τη Δευτρα, εν επσης αναρωτθηκε αν μπορε να υπρξει αναφορ στην απφαση της Συνδου. Αμφτεροι δεν εχαν καταλβει την καγκελριο. «Δεν πρκειται να πρω τσο μεγλο ρσκο χωρς να λβω κτι απ την Ιταλα. Δεν πρκειται να αυτοκτονσω».

τσι, ληξε η συνντηση.

Οι ηγτες βρθηκαν ξαν το επμενο πρω, αλλ το momentum εχε χαθε. «Η καταιγδα πρασε», επε κποιος που μετεχε και στις δο συναντσεις. Το σχδιο για τα SDRs δεν ξαναεδε το φως.

Αργτερα ο Μπερλουσκνι αποκλυψε στη συνντευξη τπου αυτ που λοι θελαν να μενει μυστικ: το ΔΝΤ του προσφερε να σχδιο δισωσης. Η Ιταλα λαβε τσι το στγμα τι χρειζεται πργραμμα στριξης χωρς να πρει χρματα. Οι αγορς αντδρασαν.

Η αποτυχα στις Κννες τροφοδτησε με οξυγνο τη φωτι της κρσης. Σε μια εβδομδα τα επιτκια στα ιταλικ ομλογα φτασαν το 7,5%. Της Ελλδας εκτοξετηκαν στο 33%, εππεδο χωρς προηγομενο για ανεπτυγμνη χρα.

Χωρς νο τεχος προστασας δεν ταν ξεκθαρο τι θα σωζε το ευρ...