;

της Μαρας Καρχιλκη απ το News247.gr

Δευτρα 10 2014

http://news247.gr/eidiseis/kosmos/news/article2636280.ece/BINARY/w660/bosnia112.jpgΒλπω και ξαναβλπω την εικνα του φλεγμενου Προεδρικο Μεγρου στο Σαργεβο και προς στιγμν νομζω τι εναι Φλεβρης 1994 και πως εμαι εκε. Ττε, ττοιες μρες, γρφτηκε μια απ’ τις πιο μαρες σελδες της πολιορκας της πλης που μεινε στην Ιστορα ως “σφαγ στην αγορ του Σαργεβο“.

Ττε, πως και τρα, τρεχαν τους τραυματισμνους στο νοσοκομεο Κσεβο, ττε, πως και τρα, ο κσμος ταν θηρο ανμερο, εξοργισμνος και θυμωμνος με λους και με λα. Σωστ θα μου πεις -μα ττε εχαν πλεμο, τρα χι. Σωστ -θα σου πω κι εγ. Θα σου υπενθυμσω, μως, τι η ειρνη που φερε στη χρα η τσαπατσολικη συμφωνα του Ντιτον δεν λυσε τα προβλματα του πολμου. Ναι, στη Βοσνα δεν χουν πια πλεμο. Οτε ειρνη μως χουν.

 

Η Βοσνα μετ τον πλεμο

Η Βοσνα που προκυψε με τη συμφωνα του Ντιτον εναι μια περεργη χρα με τρεις Προδρους, δο ονττητες, μια πλη με ειδικ καθεστς κι ναν πατο Εκπρσωπο.

Οι δο ονττητες, δηλαδ τα δο μικρτερα κρτη που τη συναπαρτζουν, εναι η Σερβικ Δημοκρατα Ρεπομπλικα Σρπσκα (κκκινες περιοχς στο χρτη) και η Ομοσπονδα Φεντερτσια (πρσινες, κτρινες, μπλε περιοχς στο χρτη) που με τη σειρ της χωρζεται σε 10 καντνια εκ των οποων 5 χουν αμιγ μουσουλμανικ πληθυσμ (πρσινες περιοχς στο χρτη) 3 αμιγ κροατικ πληθυσμ (μπλε περιοχς στο χρτη) και 2 μικτ κροατο-μουσουλμανικ πληθυσμ (κτρινες περιοχς στο χρτη).

 

Κθε καντνι χει τη δικ του κυβρνηση.

http://news247.gr/eidiseis/kosmos/news/article2636272.ece/BINARY/w660/xartis.jpgΑπ τον πλεμο και μετ, το επσημο νομα των μουσουλμνων της Βοσνας εναι “Μπσνιακ” σε μια προσπθεια οτε να τους χαρακτηρζει το θρσκευμα οτε να προσδιορζονται απ’ αυτ.

Η πλη Μπρτσκο (Brcko) στο βορ τελε υπ ειδικ καθεστς, διτι ανκει και στη Ρεπομπλικα Σρπσκα και τη Φεντερτσια: εναι αυτοδιοικομενη και υπγεται απευθεας στην Ομοσπονδιακ κυβρνηση του Σαργεβο.

Επικεφαλς του κρτους εναι η συλλογικ Προεδρα της Βοσνας. Τη συγκροτον οι τρεις Πρεδροι. νας Σρβος, νας Κροτης κι νας Βσνιος. Ο Σρβος εκλγεται απ’ τη Ρεπομπλικα Σρπσκα εν ο Κροτης κι ο Βσνιος απ’ τη Φεντερτσια. Η θητεα τους εναι τετραετς.

Σ’ λο αυτ πρσθεσε και τον πατο Εκπρσωπο της διεθνος κοιντητας, τον εκπρσωπο, δηλαδ, των χωρν που συμμετεχαν στη Συμφωνα του Ντιτον.

Κι εδ ακριβς μπανει η ερτηση κρσεως: λειτουργε λο αυτ; Εννοεται πως χι. Η Βοσνα εναι να κρτος σε κμα.

Εκενα μλιστα που δεν λειτουργον καθλου εναι τα καντνια των νυν Βοσνων, πρην μουσουλμνων, της Φεντερτσια. Γι αυτ και η βα εκδηλθηκε κι επικεντρθηκε στις δικς τους μεγλες πλεις: στην Τοζλα, το Σαργεβο, τη Ζνιτσα, το Μπχατς.

Μπορε στη Μπνια Λοκα, διοικητικ κντρο της Ρεπομπλικα Σρπσκα, να καναν πορεα καμι τρακοσαρι σρβοι, μως η διαμαρτυρα τους ταν απολτως ειρηνικ και δεν εχε καμα συνχεια.

Η οργ και η εκδλωση του θυμο εναι -για την ρα τουλχιστον- αυστηρ βοσνιακ υπθεση.

Εξγηση υπρχει. Ο Βσνιος ψηφοφρος εναι ο μνος δχως ουσιαστικ ψφο ρα δχως φων. Οι πολιτικο του εναι πντα οι διοι. Ανκουν σε μια κλειστ κστα κι ανακυκλνονται, μσω διαφορετικν συνασπισμν, στην εξουσα. Μια διεφθαρμνη πολιτικ ολιγαρχα που ζει καλ και το μνο που την ενδιαφρει εναι η διασφλιση των προνομων της σε μια απ τις φτωχς χρες της Ευρπης που ο νας στους τσσερις εναι νεργος κι ο μσος μισθς εναι δεν εναι 400 ευρ. Η διαφορ, μως, του Βσνιου απ τον -επσης σε θλια οικονομικ κατσταση- Σρβο εναι τι εκενος μπορε (και τχει κνει στο παρελθν) να δεξει με τη ψφο του την πρτα της εξδου στους ηγτες του.

Το ργιο της βας ξεκνησε απ την Τοζλα -βιομηχανικ κντρο κποτε. Στους 10.000 αρχικος διαδηλωτς -απολυμνοι και για μνες απλρωτοι κρατικν βιομηχανιν που ιδιωτικοποιθηκαν κι βαλαν λουκτο- οι οποοι ζητοσαν την παρατηση της τοπικς κυβρνησης, Βοσνα - Τοζλαγργορα προστθηκαν κι λλοι κι ακμη πιο πολλο κι ακμη περισστεροι. Το μπαμ δε θλησε πολ να γνει, με την οργ και το θυμ να ξεσπον στο σμβολο της διαφθορς, της απραξας, της αδρνειας: το κτριο της  τοπικς κυβρνησης. Με τον διο τρπο καταγρφηκε το τσουνμι του θυμο και στις υπλοιπες πλεις, του Σαργεβο συμπεριλαμβανομνου. Αναμενμενο -οι πολιτικο μλησαν για χολιγκαν. Η αλθεια, μως, εναι πως θορυβθηκαν πολ απ’ αυτ τη μνι εξγερση, το χειρτερο ξσπασμα βας απ το τλος του πολμου και μετ. δη οι τοπικς κυβερνσεις της Τοζλα και της Ζνιτσα παραιτθηκαν στο σνολ τους.

 

Βοσνιακ νοιξη;

Θα δεξει. Το βοσνιακ κρτος εναι να τρας και πρπει ν’ αλλξει. Η αλλαγ πρπει να ξεκινσει απ’ τα καντνια αλλ να μη σταματσει εκε. Πρπει και ν’ απελευθερσει τη διοκηση απ την ομηρα των εθνοτικν πολιτικν. Μπσνιακ, Σρβοι και Κροτες ηγτες δεν χουν κοιν ραμα για τη χρα. Εκοσι χρνια μετ το τλος του πολμου λνε και προπαγανδζουν σα λεγαν πριν απ’ αυτν και τον προκλεσαν: οι Μπσνιακ τους θλουν λους Μπσνιακ, οι Κροτες θλουν δικ τους ονττητα κι ο Σρβος ηγτης Ντντικ, που βρεθε κι που σταθε, λει πως η Βοσνα δεν χει μλλον.

Ο κσμος μως λει και θλει λλα.

χω φλους κι απ’ τις τρεις βοσνιακς κοιντητες απ’ τα χρνια που κλυπτα τον εμφλιο. Ακμα κι οι πιο ακραοι μου λνε τα δια:

"αρκετ με τους πολμους και τ’ αυτονομιστικ -τσι δεν χορτανεις. Δουλει, οικονομικ και κοινωνικ σταθερτητα. Αυτ θλουμε, αυτ χουμε ανγκη".

Για να δομε λοιπν τι και πσα απ’ αυτ που συνβησαν τις τελευταες μρες χουν αντιληφθε στο σνολ τους οι ηγτες της Βοσνας. Για να δομε, επσης, πσα και τι απ’ αυτ χει καταλβει κι ο διεθνς παργων που καλ θα κνει να μην ξεχν πως η σπθα εκολα ανβει αλλ δσκολα σβνει στα Βαλκνια.

Φτος η Βοσνα χει εκλογς. Φτος, επσης, συμπληρνονται 100 χρνια απ τη δολοφονα, τον Ιονιο του 1914, του Αρχιδοκα Φραγκσκου Φερδιννδου της Αυστρας στο Σαργεβο που πυροδτησε τον Α’ Παγκσμιο Πλεμο.

Το 2014 εναι, τσι κι αλλις, λοιπν, πολ σημαντικ χρονι για τη Βοσνα.

Να δομε αν θα αποδειχθε και χρονι – ορσημο…