Γ.Α. Παπανδρου:

Τρτη 22 Μαρτου 2011

 

Κυρες και κριοι συνδελφοι, ζτησα να πραγματοποιηθε αυτ η κτακτη συζτηση στη Βουλ, για το θμα των εξελξεων στη Βρεια Αφρικ, ιδιατερα στη Λιβη. Εναι θμα εθνικς σημασας, που μας επηρεζει και μπορε να μας επηρεσει σημαντικ και κρινα σκπιμο να εξηγσω την εθνικ στση που τηρομε, προσδοκντας να υπρξει να πεδο εθνικς συνεννησης των περισστερων πολιτικν δυνμεων.

Κυρες και κριοι συνδελφοι, η Βρεια Αφρικ και, ευρτερα, ο αραβικς κσμος, σεονται τους τελευταους  μνες απ να μαζικ κμα απατησης δημοκρατας. Η σπθα που ναψε στην Τυνησα, γινε πυρκαγι ενντια σε αυταρχικ καθεσττα στη Βρεια Αφρικ και τη Μση Ανατολ. Απδειξε πσο απρβλεπτες, σο και ανατρεπτικς, μπορε να εναι οι εξελξεις στην εποχ της παγκοσμιοποησης.

Εναι οι οικονομες και οι πολιτισμο που αλληλοσυνδονται, η τερστια δναμη της τεχνολογας που, σε μια λλη περπτωση, αυτν της Ιαπωνας, μας θμισε τους κινδνους της πυρηνικς ενργειας, με τραγικ μλιστα τρπο, αλλ και οι τεχνολογες που, στην περπτωση της Βρειας Αφρικς και της Μσης Ανατολς, συνβαλαν σε να σαρωτικ κμα αφπνισης και προδου.

μως, βαθτερα ατια  αποτελον τα χρνια προβλματα, ελλεμματος  δημοκρατας, ανισοττων, πελατειακν  προνομων και διαφθορς, πολιτικς  καταπεσης και στρησης δικαιωμτων. Αυτ οδγησαν σε μα κατ’ αρχν ειρηνικ διαμαρτυρα και, γργορα, σε εξγερση των πολιτν.

Στο σημεριν ανοιχτ  κσμο, πολτες και κυρως οι νοι αισθνονται χωρς προοπτικ  και ελπδα, μως, χρη στο διαδκτυο, χουν πλρη αντληψη των δυνατοττων του σημερινο κσμου και, μαζ, και των αδικιν που πνιγαν το δικ τους μλλον σε αυτς τις χρες.

Ο θυμς και η απογοτευση, μετουσιθηκαν γργορα σε κνημα διαμαρτυρας και σε μια ειρηνικ επανσταση. Στην Τυνησα και την  Αγυπτο, τα καθεσττα υπκυψαν στις λακς πισεις και ο μακρς και δσκολος δρμος προς την ελευθερα και τη δημοκρατα, μλις ξεκνησε. Αποδομθηκαν και μθοι, πως αυτ που συχν λεγταν, τι «η δημοκρατα δεν εναι για τους μουσουλμανικος αραβικος λαος» τι «η να γενι δεν ενδιαφρεται για την πολιτικ».

Και αλλο στην περιοχ, στην Υεμνη, στο Μπαχριν, αλλ ακμα  και πιο κοντ μας, πως στη  Συρα, παρατηρομε ανλογα φαινμενα, αλλ και βαιες συγκροσεις.

Στη Λιβη, μως, ο Συνταγματρχης Καντφι αντδρασε με πρωτοφαν και νευ προηγουμνου σκληρτητα στα αιτματα των πολιτν του, εξαπολοντας μια πραγματικ εκστρατεα τρμου, με θματα κυρως αμχους. Προσπθησε να πνξει την εξγερση και ξεκνησε μαζικ πλεμο ενντια στον διο το λα της Λιβης, να πλεμο εναντον αμχων.

Το δλημμα της Διεθνος Κοιντητας ταν αν μποροσε αυτ να γνει  ανεκτ. Θα παρακολουθοσε με σταυρωμνα χρια; Θα επτρεπε μια ανηλε σφαγ  αμχων; Οι ενργειες του καθεσττος στη Λιβη υποχρωσαν τελικ τη Διεθν Κοιντητα να λβει αποφσεις.

Πρτον, το Συμβολιο  Ασφαλεας του ΟΗΕ αποφσισε  εμπργκο και πγωμα των περιουσιακν στοιχεων του καθεσττος.

Δετερον, με την παραπομπ  προσπων του καθεσττος στο Διεθνς  Ποινικ Δικαστριο στειλε μνυμα, αλλ και διασφλισε τη μη παρξη ατιμωρησας.

Πολλο παρεμβκαμε, το κανα και εγ, για να συμβλουμε σε μια ειρηνικ μετβαση, πως κανα  και στην Αγυπτο, με αλλεπλληλες επαφς και με την ττε Κυβρνηση Μουμπρακ, αλλ και με τους ηγτες της Αντιπολτευσης.

Η Διεθνς Κοιντητα, η Ευρπη, αλλ και η Ελλδα, δωσαν την ευκαιρα στο καθεστς της Λιβης να διευκολυνθε μσα απ μια δημοκρατικ μετβαση, να σταματσει δηλαδ την κλιμκωση της βας. Οι ελπδες μως διαψεστηκαν. Το καθεστς στη Λιβη χι μνο δεν σεβστηκε τη διεθν νομιμτητα και τις αποφσεις του ΟΗΕ, αλλ εξαπλυσε ευρτατη επθεση κατ των εξεγερμνων.

Κυριολεκτικ την τελευταα  στιγμ και πριν καταστομε μρτυρες μιας ολοκληρωτικς σφαγς και μιας ομαδικς εξδου και προσφυγις Λιβων πολιτν προς τις γειτονικς χρες, η Διεθνς Κοιντητα χρειστηκε να παρμβει και πλι, με την απφαση 1973 του Συμβουλου Ασφαλεας του ΟΗΕ, δηλαδ του κατ’ εξοχν αρμδιου οργνου για την εξουσιοδτηση στρατιωτικν επεμβσεων, σμφωνα πντα με το Διεθνς Δκαιο.

Ο Συνταγματρχης Καντφι  δεν ανταποκρθηκε οτε εκε, αλλ συνχισε τις στρατιωτικς επιθσεις απναντι στους εξεγερμνους. Με την απφαση του Συμβουλου Ασφαλεας, επιβλθηκε ζνη απαγρευσης πτσεων υπερνω της Λιβης και επιτρπηκε η λψη κθε λλου μτρου – πλην της εισβολς και κατοχς – για την προστασα των αμχων.

Θλω εδ να τονσω, προλαμβνοντας τυχν ενστσεις  ορισμνων, τι πρκειται για  μα απφαση απολτως συμβατ  με το Διεθνς Δκαιο, αλλ και μα  απφαση στην οποα καννα μλος  του Συμβουλου Ασφαλεας δεν  θεσε βτο, πως ενδεχομνως θα μποροσε.

Τι δεν ταν αυτ η  απφαση: δεν ταν μια απφαση  της Ευρωπακς νωσης, οτε του  ΝΑΤΟ. Εναι μια απφαση των  Ηνωμνων Εθνν. Δεν ταν μια απφαση  της Δσης. Εναι μια απφαση, μετ απ κκληση και απφαση  του Αραβικο Συνδσμου, σο και της Αφρικανικς νωσης.

Και στο προηγομενο  Συμβολιο Κορυφς της Ευρωπακς νωσης στις 11 Μαρτου, αλλ και προχθς, στο Παρσι, επμεινα στη συνανεση  ιδιατερα του Αραβικο Συνδσμου. Θεωρ τι χωρς αυτ την αγωνιδη κκληση απ τους δο αυτος Οργανισμος, δεν θα υπρχε απφαση του ΟΗΕ.

Αυτ η ευρτατη διεθνς  συνανεση αποτλεσε καθοριστικ  στοιχεο για την τελικ κβαση. Και σας υπενθυμζω τι, ταν στο  παρελθν δεν υπρχε αυτ η συλλογικ  διεθνς συνανεση, ιδιατερα και  εφσον δεν υπρχαν αποφσεις του ΟΗΕ, η Ελλδα αντιτχθηκε.

Υπενθυμζω, για παρδειγμα, τι αντιταχθκαμε στον πλεμο του  Ιρκ και δεν συμμετεχαμε, γιατ  δεν υπρξε απφαση του Συμβουλου Ασφαλεας του ΟΗΕ, στο οποο  συμμετεχα ως Προεδρεων Υπουργς Εξωτερικν της Ευρωπακς νωσης και εξφρασα τις διαφωνες μου.

Ως χρα, το εθνικ μας  συμφρον εναι να συμβλουμε στην ενσχυση της διεθνος μας αξιοπιστας, χωρς σκοπιμτητες, χωρς επιλεκτικς  ευαισθησες, χωρς τη λογικ δο  μτρων και δο σταθμν, που χαρακτηρζει δυστυχς τη συμπεριφορ και την πρακτικ αρκετν  κρατν και Οργανισμν.

ταν εμες ζητομε  το σεβασμ και την υλοποηση  των αποφσεων του Συμβουλου Ασφαλεας του ΟΗΕ, παραδεγματος  χρη για την Κπρο για  την Πρην Γιουγκοσλαβικ Δημοκρατα της Μακεδονας, δεν μπορομε να αντιτασσμαστε στις αποφσεις του ΟΗΕ, ταν πρκειται για λλους λαος και λλες χρες.

Με την εφαρμογ της  απφασης αυτς, διασφαλζεται τι  η πολεμικ αεροπορα της Λιβης δεν θα μπορε στο εξς να σφαγιζει  αμχους και αντικαθεστωτικος απ απσταση ασφαλεας.

Τι λλο δεν εναι  η απφαση 1973 του Συμβουλου Ασφαλεας. Δεν μιλ για κατοχ παραβαση  της εδαφικς ακεραιτητας. Δεν μιλ για χερσαες δυνμεις. Δεν μιλ για διαμελισμ, οτε ββαια μιλ για  εξντωση του Καντφι.

Αποκλειστικς στχος εναι  η προστασα των αμχων και  η παση της βας, προκειμνου  στη συνχεια να επλθει η ομαλτητα  και να δρομολογηθον ειρηνικς  και δημοκρατικς εξελξεις στη  χρα.

Ποια η σημεριν στση  και θση της Ελλδας: πεποθησ  μας και πεποθηση της Ευρωπακς νωσης εναι τι, οι σημερινς ενργειες απαιτεται να συνοδευθον απ μα συνολικ πολιτικ προσγγιση, που θα αποσκοπε στην προθηση του εθνικο διαλγου και της εντητας της χρας και του λαο της.

Πρπει να εναι σαφς  τι, σημεο αναφορς για οποιαδποτε ενργεια, εναι και θα εναι τα Ηνωμνα θνη, με πλρη σεβασμ στη διεθν νομιμτητα, το Διεθνς Δκαιο και το δικαωμα των λαν να καθορζουν μνοι τους το μλλον τους.

Η χρα μας βρσκεται  σε κομβικ σημεο, σε σχση με τις  εξελξεις στην περιοχ. Στηρξαμε τις αποφσεις 1970 και 1973 του Συμβουλου Ασφαλεας, προκειμνου να αποφευχθον εξελξεις, που θα οδηγοσαν χι μνο στην καταπτηση ανθρωπνων δικαιωμτων του Λιβυκο λαο, αλλ και στην ακρωση των προσδοκιν του, καθς και σε μα ευρτερη αποσταθεροποηση και βαιη καταστολ των λακν εξεγρσεων, με ανυπολγιστο ανθρωπιστικ κστος, με προσφυγι και λλες απρβλεπτες επιπτσεις.

Η Ελλδα, ως φειλε, παρχει  υποστριξη επικουρικ στις επιχειρσεις για την προστασα των αμχων στη Λιβη. Δεν συμμετχει σε βομβαρδισμος, δεν διαθτει μαχητικ αεροσκφη. Και ββαια, η Ελλδα σβεται και τιμ τη φιλα που χει χτσει λα αυτ τα χρνια με τους αραβικος λαος.

Θλω να τονσω για  μα ακμα φορ τι, στο θμα αυτ, εμαστε σε στεν συνεργασα με τον Αραβικ Σνδεσμο, με τον επικεφαλς του οποου, Αμρ Μοσα, μλησα και χθες. Μου επιβεβαωσε ο διος, για λλη μα φορ, την πλρη υποστριξ του στην εφαρμογ της απφασης του Συμβουλου Ασφαλεας του ΟΗΕ. Θεωρε τι το βασικ εναι να προστατευθον οι πολτες και ο πληθυσμς της χρας.

Επσης – και εναι  και κτι που τνισα και εγ, πριν απ μερικς ημρες στο Παρσι, στη Δισκεψη Αρχηγν Κρατν στην οποα συμμετεχα – πρωταρχικς περιορισμς  των δρσεων εναι να μη θιγε  η εθνικ ακεραιτητα της χρας, να μην υπρξει διαμελισμς, οτε κατοχ απ ξνες δυνμεις.

Η Ελλδα, ββαια, χει κθε λγο να δει μεσα μια διπλωματικ, ειρηνικ λση. Και η Ελλδα εναι  τοιμη να συμβλει προς αυτ την κατεθυνση, ενεργ. Αυτ και τνισα, και πρτεινα πρσφατα, στο Παρσι. Αυτ μως απαιτε και τη βοληση του καθεσττος της Λιβης, να προστρξει στην εφαρμογ των αποφσεων του ΟΗΕ.

Οι αποφσεις του  ΟΗΕ προβλπουν και προτιμον  ειρηνικ επλυση. Σε αυτ, εν και  ταν οι συνθκες εναι ριμες, εμαστε τοιμοι να συνδρμουμε ενεργ.

Κυρες και κριοι συνδελφοι, στην κρση αυτ, η Ελλδα τηρε στση υπευθυντητας, αξιολογντας βεβαως και προστατεοντας το εθνικ μας συμφρον. Αυτ απαιτε η σοβαρτητα των περιστσεων. Παρχουμε υπηρεσες  επικουρικς, κυρως μσω της διθεσης της βσης της Σοδας, αλλ και των Αεροδρομων του Ακτου και της Ανδραβδας.

Επσης, υποστηρικτικ  ρλο χει μα φρεγτα του Πολεμικο  μας Ναυτικο, καθς και να  αεροσκφος – ιπτμενο ραντρ. Και  θλω να πιστεω πως, λοι εδ συμφωνετε στη συμμετοχ της Ελλδας στο εμπργκο πλων, που χει επιβληθε στη Λιβη.

Ως μλος του ΟΗΕ  και της Ευρωπακς Κοιντητας, χουμε νομικ, πολιτικ, αλλ και ηθικ  υποχρωση να παρσχουμε κθε δυνατ βοθεια στους πολτες της  Λιβης που δοκιμζονται.

Επσης, λαμβνουμε λα  τα αναγκαα μτρα για την προστασα  των δυνμεν μας, που συνδρμουν, στω και υποστηριχτικ, στο πλασιο  της διεθνος επιχερησης, εν φυσικ η ελληνικ επικρτεια εναι ασφαλς  και εκτς του βεληνεκος πιθανν  εχθροπραξιν.

Κυρες και κριοι συνδελφοι, ο αγνας των απλν  ανθρπων, των νων, των γυναικν, για ελευθερα και σα δικαιματα, για δημοκρατα και διαφνεια, εναι  ιστορικ και παντο, δναμη που  υπερπηδ και σαρνει λα τα εμπδια. σο δσκολη μως κι αν εναι η  αλλαγ, εναι εδ. Και οφελουμε να σεβαστομε τον αγνα λων αυτν που δνουν τη μχη, για να την κνουν πραγματικτητα.

Βζοντας πνω απ’  λα τον σεβασμ στην κυριαρχα  και την ανεξαρτησα των χωρν  της περιοχς, στηρζουμε τις προσπθειες  για ειρηνικ αλλαγ, ελευθερες και δικαιματα, για ανπτυξη και δικαιτερη κατανομ του πλοτου.

Πρπει να εναι ξεκθαρο  τι, αγωνιζμαστε πρτα απ’ λα  για το αυτονητο δικαωμα των  λαν, να εκφρσουν αυτο κυραρχα, ειρηνικ και μσω δημοκρατικν διαδικασιν  τη δικ τους βοληση.

Η Ελλδα οφελει να χει – και χει – παρουσα και φων σε αυτς τις εξελξεις. Ο λγος  της, πρπει να χει βαρνουσα σημασα  και αριο, ταν μαζ με τους γετονς μας, θα διαμορφνουμε να νο  περιβλλον ασφλειας και δημοκρατας, που θα αποτελσει το θεμλιο για το κοιν μας μλλον. Στην καρδι της πολιτικς μας, θα εναι πντα ο σεβασμς της κυριαρχας και της εδαφικς ακεραιτητας και ανεξαρτησας της Λιβης.

Για να ανακεφαλαισω, επαναλαμβνω δο καριας σημασας σημεα. Πρτον, πγια θση της εξωτερικς μας πολιτικς, εναι ο σεβασμς του Διεθνος Δικαου. Η αρχ αυτ, για εμς, δεν ισχει, οτε κατ το δοκον, οτε «a la carte». Απ το Κυπριακ, μχρι σμερα, στη Λιβη, οι αποφσεις του ΟΗΕ αποτελον αναπσπαστο κομμτι της διεθνος ννομης τξης.

Δετερον, πολλο μπορε να σκφτονται μνο το σμερα και τις  στρατιωτικς επιχειρσεις, αλλ εμες, ως γετονες και φλοι του Λιβυκο  λαο, καλομαστε να σκεφτομε και  την επμενη μρα. Και ο Λιβυκς  λας, την επμενη μρα, πρπει να ξρει τι, στο πρσωπο της Ελλδας, χει ναν πραγματικ φλο. Φλο με αρχς, φλο ειλικριν και ανιδιοτελ. Φλο, τοιμο να βοηθσει το Λιβυκ λα στην ανοικοδμηση της πατρδας του.

Με λλα λγια, η Ελλδα, στο πλασιο της διεθνος νομιμτητας, δεν πρκειται να γνει ποτ ο επιτδειος ουδτερος των περιφερειακν εξελξεων. Εμαστε μια χρα με ιστορικς σχσεις με τον αραβικ κσμο και με συμφροντα στην ευρτερη περιοχ της Μεσογεου, που πρπει, μσα απ τη δυναμικ και ενεργ μας παρουσα, να υπερασπιζμαστε τα εθνικ κυριαρχικ μας δικαιματα.

Η απουσα της Ελλδας  δεν θα βοηθοσε τα εθνικ μας συμφροντα. Θα εμαστε παρντες, με τη δναμη των  αρχν μας και των διπλωματικν μας πρωτοβουλιν. Με τον σεβασμ στις διεθνες και συμμαχικς μας υποχρεσεις, με την αλληλεγγη μας στο λα της Λιβης και στη δημοκρατικ αναγννηση της περιοχς.

τσι οριοθετομε το γεωστρατηγικ μας ρλο. σοι, φλοι  και μη, εχαν ξεχσει το σημαντικ  γεωστρατηγικ ρλο της χρας μας, σμερα τον αναγνωρζουν ξαν τουλχιστον τον ανακαλπτουν. Θεωρ τι το στοιχεο αυτ θα πρπει να λαμβνεται υπψη σοβαρτατα και να «χρωματζει» και ποιες μελλοντικς αποφσεις της Ευρωπακς νωσης, αποφσεις που αφορον και στην Ελλδα.

Η Ελλδα, παρ την οικονομικ της κρση, εναι και θα εναι, ακμα περισστερο στο μλλον, νας πραγματικς πλος σταθερτητας, αρχν και ευημερας στην περιοχ.

Σας ευχαριστ.