17 2012

,

http://photos-a.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-ash2/hs385.ash2/66365_1586644698840_1017459530_1622996_7835247_a.jpgΚθε χρνο ττοια μρα γνεται η δια συζτηση, που χει σχση με τα γεγοντα και τους νεκρο του Πολυτεχνεου το 1973. Θλοντας να συμβλλουμε κι εμες στην ανδειξη της ιστορικς αλθειας ερευνσαμε και βρκαμε διφορα στοιχεα που συνθτουν αυτ το αφιρωμα. Αρχζουμε παραθτοντας αποσπσματα απ την κθεση που συνταξε ο εισαγγελας Τσεβς για τα γεγοντα του Πολυτεχνεου.

Το ιστορικ σμφωνα με την κθεση του εισαγγελα Τσεβ

Προηγηθντα

Την 20ν Νοεμβρου 1972 εχον διεξαχθ αρχαιρεσαι εις απαντς τους φοιτητικος Συλλγους των Ανωττων Εκπαιδευτικν Ιδρυμτων προς ανδειξιν νομμων εκπροσωπσεων. Αποτλεσμα μως των αρχαιρεσιν τοτο το η εις τας περισστερος Σχολς, πλην των τοιοτων τοπογρφων και Χημικν Μηχανικν του Εθνικο Μετσοβεου Πολυτεχνεου, ανδειξις εκπροσπων ασχτων και ξνων προς την αληθ βολησιν των εκπροσωπουμνων. Δι' ο και σταθερν, αμετθετον και θερμν το το σνθημα μεταξ του σπουδαστικο κσμου δια γνσιας και αδιβλητους αρχαιρεσας. Το ειλικρινς και δκαιον τοτο ατημα απετλεσε την απαρχν των κατ Νομβριον 1973 γνωστν αιματηρν γεγοντων του Πολυτεχνεου. Απ των αρχν δη του μηνς Νοεμβρου, συμπληρουμνου του κατ νμον ετησου κκλου των φοιτητικν εκπροσωπσεων, το ατημα τθεται, καθσταται γενικν και εμφανζεται σταθερν, εμπνον τους σπουδαστς εις αποφασιοτικν, προς ικανοποησν του, αγωνιστικτητα. Το ναυσμα του αγνος δδεται δια της υπ των Συλλγων Τοπογρφων και Χημικν του ΕΜΠ δημοσιεσεως δια του τπου του απ 8-11-1973 ψηφσματος αναφερομνου εις σπουδαστικ μνον ζητματα και αιτματα. Την 13ην Νοεμβρου 1973 επισκπτεται το Πολυτεχνεον ο ττε Υπουργς Παιδεας και Κυβερνσεως Σπυρδωνος Μαρκεζνη Παναγιτης Σιφναος, στις εις μτην προσπαθε να κατευνση τα πνεματα, να πεση περ των αγαθν του προθσεων κα να αναβλη προς καιρν τας αρχαιρεσας, ελπζων προφανς εις την δια των ενεργηθησομνων βουλευτικν εκλογν εκτνωσιν της καταστσεως. Απρχεται του Πολυτεχνεου πρακτος και ανσυχος, μη δυνηθες να εφοδιση τον πρτανιν δια του περ εχεν υποσχεθ διατγματος περ αναβολς των αρχαιρεσιν, να δυνηθ να αρνηθ την υπ των σπουδαστν αιτηθεσαν δη, εν τω πλαισω του νμου, δειαν συγκλσεως των συνελεσεων, διτι το διταγμα τοτο - κατ την χαρακτηριστικν κφρασιν του ττε Υπουργο - «περιεπλαντο ειστι μεταξ Αγαθαγγλου και Παρασκευ Ιωαννδη, κατοι υπογραφν υπ' αυτο απ δεκαημρου και πλον».

 

Τετρτη, 14-11-1973

http://kanali.files.wordpress.com/2009/11/08_polytexneio_pylh.jpgΚαι την 14-11-1973 αι επφοβοι Γενικο Συνελεσεις των σπουδαστν πραγματοποιονται νομμως. Απ 14.00 μχρι 17.30 ρας περπου 3.000 σπουδαστα του Πολυτεχνεου συνρχονται εις τα κτρια των Σχολν των και πραγματοποιονται Συνελεσεις των Συλλγων: Αρχιτεκτνων, Πολιτικν Μηχανικν, Μηχανολγων - Ηλεκτρολγων και Χημικν Μηχανικν. Εις απσας τας Συνελεσεις τατας συνεζητθησαν σπουδαστικ μνον θματα και απεφασσθη η αποχ εκ των μαθημτων μχρι και της Δευτρας 19-11-1973. Το προηγομενον μως των περ την Νομικν, ιδα, Σχολν, γεγοντων του Φεβρουαρου 1973 και των εξ αυτν δυσμενν εξελξεων, σοβαρς μεν προεκλει εις τους ττε κρατοντος ανησυχας, προγγελος μως το ελπδων πολλν δια τας νεανικς καρδας των σπουδαστν. Και το αντθετον τοτο, δι' καστον των διισταμνων συνασθημα σοβαρς επετενετο, τεχνιντως εκατρωθεν υπ ανησυχιν και ελπδων τροφοδοτομενον. Τας απογευματινς ρας της ιδας ημρας, Τετρτης 14-11-1973, ρπτεται υπ τνων σπουδαστν η ιδα της παραμονς και διανυκτερεσες των εντς του Πολυτεχνεου, εν πλθος φοιτητν εξ λλων σχολν προσρχονται εις το Πολυτεχνεον και συνενονται μετ των αυτθι παραμενντων. Η τοιατη περ παραμονς απφασις υπρξεν αυθρμητος και το ξνη - αρχικς τουλχιστον - προς πσαν ιδαν πολιτικς εκμεταλλεσεως των εκδηλσεων. Περ την 18.00 ραν πραγματοποιεται εκτς του Πολυτεχνεου και επ των οδν Πατησων και Στουρνρα συνντησις του Πρυτνεως του Πολυτεχνεου μετ του ττε Αστυνομικο Διευθυντο Αθηνν, παρισταμνου εκπροσπου της Εισαγγελικς Αρχς και ζητεται δεια του πρυτνεως, δια την εντς του ιδρματος εσοδον των αστυνομικν προς εκδωξιν των σπουδαστν. Ο πρτανις μως αρνεται κατηγορηματικς, διερμηνεων εν τοτω και την ομφωνον και ομρρυθμον γνμην της τε Συγκλτου και του Συλλγου των καθηγητν του Πολυτεχνεου. Η τοιατη υπεθυνος θσις των καθηγητν του Πολυτεχνεου εξεφρσθη και επισμως δια της απ 15-11-1973 αποφσεως της Συγκλτου, δι' ης κατηγορηματικς απεκροετο πσα ιδα επεμβσεως διτι θα κατελετο δι' αυτς το ακαδημακν συλον και σοβαρς υφστατο κνδυνο, αιματοχυσας. Εξεφρζετο δε εν ταυτ η ελπς της υπ των ιδων των καθηγητν, ως και κατ το παρελθν, ειρηνικς αντιμετωπσεως των γεγοντων. Να προσπθεια της Αστυνομας δι' απ' ευθεας συνεννοσεως μετ' εκπροσπων των σπουδαστν προς ειρηνικν αποχρησν των εκ του Πολυτεχνεου αποτυγχνει. Οριστικοποιεται οτω η απφασις της αυτθι παραμονς των σπουδαστν και απ 22.00 ρας λαμβνονται τα πρτα του εκ των σω αποκλεισμο των. Ουδν μως εκ των ξω η Αστυνομα πραγματοποιε. Αποσρεται και απρακτε, οιονε απαθς θεωμνη των γιγνομνων, παρ τον σαφς διαφαινμενον κνδυνον διεισδσεως στοιχεων ξνων και επιρρον επιβλαβν ασχτων προς τα σπουδαστικ αιτματα, μεταξ του φοιτητικο κσμου, κνδυνον, ον αντελφθησαν θα δει να αντιληφθον πολυπλερως και ουχ μονομερς αι υπηρεσαι πληροφοριν της Αστυνομας. (Ορτε σχετικν αναφορν αρμδιας υπηρεσας). Και οτω δεν επιχειρεται ευθς εξ υπαρχς το λογικτερον και απλοστερο, ο αποκλεισμς δηλοντι του τετραγνου του κτιριακο συγκροτματος του Πολυτεχνεου και η απαγρευσις ο λεγχος, στω, των εις το Πολυτεχνεον εισερχομνων και εξερχμενων αυτο. Οτω και το πανεπιστημιακν συλον θα διετηρετο και τα επακολουθσαντα κτροπα θα προελαμβνοντο. Και το αποτλεσμα υπρξεν αληθς τραγικν. Στοιχεα ξνα, σχετα και εχθρικ προς τους σπουδαστς εισρχονται εις το Πολυτεχνεον, ο ιερς χρος του οποου μεταβλλεται εις αιματοβαφ οτβον ενς απηνος αγνος φανατικν πολιτικν αντιθσεων. Εκπρσωποι των ποικλων αποχρσεων της αριστερς διασταρονται μετ πρακτρων της ΚΥΠ και ανυποψαστοι αγνο σπουδαστα συνεργζονται μετ πρακτρων μυστικν υπηρεσιν. Και πντες οτοι ιδας χουν επιδιξεις, αι οποοι συμπορεονται εις την προς διον φελος αδστακτον εκμετλλευσιντου αγνο ιδεαλισμο των νων (κατθεσις υπ' αρ. 176 και μαγνητοταινα). Απ του απογεματος της Τετρτης 14-11-1973, το καθαρν σπουδαστικν αιτημτων φοιτητικν κνημα, μεταλλσσεται εις πολιτικν και εκφρζεται ως αντθεσις προς την κρατοσαν ττε δικτατοραν. Τα ριπτμενα δε αρχικ συνθματα δηλοποιον την εντητα εις αυτν την αντθεσιν «ψωμ - παιδεα - ελευθερα - δημοκρατα, Λακ Κυριαρχα, ξω απ το NATO, Δημοκρατικ παιδεα, κτω η Χοντα, χι στον εμπαιγμ ενς τρελο» κ.. Η τοιατη προς τον πολιτικν χρον μετατπισις του αγνος σωρευτικ προκαλε γεγοντα και ραγδαας συνεπγεται εξελξεις. Η βαρεα πολιτικ ατμσφαιρα της εποχς και η επ τη συμπιεζομνη πολιτικ βολησις ερον νοιγμα εκτονσεως ντονον εις τα δια των εκδηλσεων προκαλομενα ργματα εις τον δικτατορικν μονολιθισμν, εν ο κατ την ιδαν εσπραν τεθες εις λειτουργαν πρχειρος ραδιοφωνικς σταθμς του Πολυτεχνεου μεταβλλει εις κρυγμα εγλωττον, ισχυρν συγκινησιακν δονσεων, γενεσιουργν, την κραυγν: «Εδ Πολυτεχνεον, εδ Πολυτεχνεον, εδ ο ραδιοφωνικς Σταθμς των ελευθρων αγωνιζμενων Ελλνων»! Η στιγμ το κρσιμος διτι η εκδλωσις το αυτχρημα επαναστατικ - και το τι σπουδαιτερον - εξεδηλοτο εις χρον ελευθερας πνευματικς και κατκλυζε τας ψυχς αμετανητων ιδεολγων λων των εποχν, των νων! Απητετο γνσις του αναφυομνου δη προβλματος και εχρειζετο σνεσις, αντικειμενικτης, διορατικτης και ψχραιμος αποφασιστικτης δια την αντιμετπισιν και επλυσιν τοτου. Και ως προς μεν την γνσιν σοβαρς εδοκιμσθη, διτι ουδες των αναλαβντων την ευθνην των γεγοντων εκ των ττε κρατοντων εδεχθη τι κατενει σοβαρς τα σπουδαστικ αιτματα και την ιδιτυπον και ιδιμορφον ψυχολογαν των νων, οι οποοι εις τας προοδευτικς και ανακαινιστικς τσεις των εμφανζονται ανκαθεν ως αντιφρονοντες, αντικυβερνητικο και ουχ σπανως επαναστατικο. Ως προς δε την σνεσιν, την ψυχραιμαν και διορατικτητα τραγικ επηκολοθησεν η εκ των εξελξεων διψευσις αυτς της ελπδος.

 

Πμπτη 15-11-1973

http://kanali.files.wordpress.com/2009/11/09_490px-polytexneio.jpgΤην Πμπτην, 15-11-1973, η συγκντρωσις λαμβνει αμιγς πολιτικν χαρακτρα. Πλθη λαο κατρχονται προς το Πολυτεχνεον, αι εκτς αυτο συγκεντρσεις ογκονται και αυξνονται γεωμετρικς οι εντς αυτο εισερχμενοι σπουδαστα, αλλ και εργται. Μαχητικ, αναρχικ και αριστερ στοιχεα επηρεζουν προς στιγμν το δια του Ρ/Σ και των μεγαφνων ριπτμενα συνθματα, εν πρκτορες της ΚΥΠ, της ΕΣΑ και λλων μυστικν υπηρεσιν νοθεουν την καθαρτητα των φοιτητικν συνθημτων δια της διαδσεως αναρχικν και ανατρεπτικν τοιοτων πως: ΚΚΕ - κτω το Κρτος, Λαοκρατα, ζτω η σεξουαλικ επανστασις κ.. (κακτεχνος προβοκτσια κατ Σιφναον και Δασκαλπουλον) και προσπαθον να εξωθσουν και παρασρουν τους σπουδαστς εις παντοας πρξεις βας και δολιοφθορν. (Καταθσεις υπ'αρ. 33, 61, 75, 130, 155, 159, 187, 202 και 213). Και οι σπουδαστα αμνονται προς πσαν κατεθυσιν. Επαναφρουν τον Ρ / Σ εις την ορθν αντιδικτατορικν θσιν του, απαλεφουν αναρχικ και εξτρεμιστικ συνθματα, αποκαλπτουν και εκδικουν εκ του Πολυτεχνεου τους πρκτορας, τοποθετον φρουρς εις παντα τα εργαστρια και χρους οργνων προς διαφλαξν των ναντι πσης φθορς ζημας, οργαννουν επιμελς την αυτθι παραμονν των δια του ορισμο ειδικν επιτροπν κατ τομες, επιμελομενοι και αυτς της καθαριτητος, καταστρφουν μως απ συμφνου οι διοι το γραφεον του Κυβερνητικο Επιτρπου και καλον τον λαν εις συμπαρστασιν και εξγερσιν. (Ορτε καταθσεις απντων των καθηγητν του Πολυτεχνεου και του επιμελητο Ιατρδη). Εκτς του Πολυτεχνεου η κατστασις εμφανζεται περισστερον κρυθμος, διτι η ευρτης των χρων και η εντεθεν ελευθερα κινσεων διευκολνει τας μαζικς συγκεντρσεις και μαχητικς εκδηλσεις εις διφορα σημεα του κντρου της πλεως. Κινσεις διαδηλωτν, συγκεντρσεις, μικροσυμπλοκα με αστυνομικος, διανομ προκηρξεων, επικλλησις αναγραφ συνθημτων εις αυτοκνητα κ.λπ. μεταφορα τροφμων και φαρμκων εις τους εντς του Πολυτεχνεου, μεμονωμνα περιστατικ προπηλακισμο εις βρος αστυνομικν και στρατιωτικν και διακοπ της μπροσθεν του Πολυτεχνεου κυκλοφορας κατ τας εσπερινς ρας εναι τα κρια χαρακτηριστικ της ημρας τατης. Απ πλευρς υπευθνων συνεχζετο, περιργως, η απραξα και εφεκτικτης. Πραγματοποιεται συνντησις του Υπουργο Παιδεας μετ του Πρωθυπουργο και αμφοτρων, ακολοθως μετ του ττε Προδρου της Δημοκρατας, παρισταμνου και του Υπουργο Δημοσας Τξεως. Ο Πρεδρος της Δημοκρατας - καθ α υπ του Παν. Σιφναου κατατθεται - εξεδηλθη αντθετος προς πσαν επμβασιν εις το Πολυτεχνεον, συμφωνν εν τοτω με την απφασιν της Συγκλτου. Και εις την γενομνην προς αυτν παρατρησιν περ κινδνου προκλσεως μεγλων καταστροφν απντησεν: «Ας τα σπσουν. Ας κψουν και το Πολυτεχνεον. χομε λεπτ δια να τα ξαναφτιξω μεν. Ας κατεβον και στους δρμους. Ας σπσουν τις βιτρνες». Επεδωκε προφανς - επιλγει ο αυτς πντοτε ττε Υπουργς Παιδεας - πολιτικ οφλη. Ποια και πς μως; Ιδο το ερτημα!

 

Παρασκευ, 16-11-1973

Το δρμα των γεγοντων του Πολυτεχνεου οδηγεται εις την τραγικν του κορφωσιν και την αιματηρν του κατληξιν. Εντς μεν του Πολυτεχνεου η θσις των ως ερηται, ποικιλνυμων φατριν και πολιτικν τσεων σκληρνεται, εν τα δια του Ρ / Σ εκπεμπμενα συνθματα συγκινον, προκαλον, διεγερουν και κινητοποιον μζας λαο εις ομαδικς συγκεντρσεις. Κατ τας μεσημβρινς ρας πραγματοποιονται αι πρτοι μεγλοι πορεαι προς Ομνοιαν και Πολυτεχνεον δια των μεγλων αρτηριν: Αιλου, Σταδου, Πανεπιστημου, Πατησων και Αλεξνδρας. Την 18.00 ραν μγα πλθος διαδηλωτν πορεεται προς το Σνταγμα.

Ανακπτεται μως υπ αστυνομικν δυνμεων η πορεα του και εις την συμβολν των οδν Σταδου - Δραγατσανου και Κορα επιχειρεται η βιαα διλυσς του. Κατ την επανακολουθσασαν συμπλοκν ρει το πρτον αμα, διτι υπρξαν εκατρωθεν τραυμαται. Κατ τινας μλιστα μαρτυρας, μη πλρως εξελεγχθεσας, ετραυματσθησαν θανασμως νεαρ διαδηλτρια και διαδηλωτς και επυροβολθη δις Υπαστυνμος ανεπιτυχς (καταθσεις υπ' αριθ. 215, 216 και 217). Στοιχεα ποπτα και ανεθυνα, ομαδικς και ατομικς ενεργοντα, προβανουν εις πρξεις βιαιοπραγας κατ πολιτν και εις καταστροφς περιουσιν (θρασεις βιτρινν και προθηκν καταστημτων - κατθεσις 239). Ομς διαδηλωτν επτυχε και εισλθε εις το επ της οδο Αιλου αρ. 104 Μγαρον της Νομαρχας Αττικς και μετ κπου εξεβλθη υπ των αστυνομικν. Η κατοτασις συνεχς εκτραχνεται και καθσταται επικνδυνος. Την 19.30 ραν ζητεται υπ της Αστυνομας η επικουρα της Χωροφυλακς, τις και αναλαμβνει την φρορησιν διαφρων δημοσων καταστημτων, (γγραφον της υπ' αρ. Ε 34356 Φ 0025 / 16-11-1973). Περ ραν 20.30 αρχζουν αι πρτοι συγκεντρσεις και επιθσεις των διαδηλωτν κατ του επ της συμβολς των οδν Γ Σεπτεμβρου και Μρνη κτιρου του Υπουργεου Δημοσας Τξεως, ατινες και κατ τρεις διαδοχικς φσεις συνεχζονται μχρι της 22.30 ρας. Επιτυγχνεται αρχικς η απκρουσις και διλυσς των διαδηλωτν δι' απλν απωθσεων και χρσεως αστυνομικν ρβδων, ως και δακρυγνων αερων. Κατ τας τελικς μως φσεις των επιθσεων τοτων γνεται χρσις πυροβλων πλων, τη εντολ του Διοικητο του Μικτο Επιτελεου του Υπουργεου Στρατηγο Βαρνβα. Ως προς τον χαρακτρα της τοιατης χρσεως των πλων τα υπ των αρμοδων υποστηριζμενα σοβαρς προς την πραγματικτητα αντιτθενται. Ομιλον οτω περ πυροβολισμν εις τον αρα προς εκφοβισμν εν οι δο (2) πρτοι νεκρο εκ του καταλγου των γνωστν θυμτων πεσαν εις τον γρωθεν χρον και ακμη υπρξαν πολλο τραυμαται. Εν τη ερενη ακολοθως της νομιμτητος της οτω γενομνης χρσεως των πλων σοβαρ διαπιστοται αντθεσις απψεων των ττε υπευθνων υπηρεσιακν παραγντων, των μεν υποστηριζντων τι νομμως εγνετο η χρσις των πλων (κατθεσις υπ' αρ. 151), των δε τουναντον τι μεταξ των νομμων μσων δεν το και η χρσις των πλων κατ του πλθους (κατθεσις υπ' αριθ. 180). Η κατ του πλθους μως χρσις των πλων διαπιστοται, ως ετονσθη δη, κατ τρπον αναμφισβτητον. Πραν των συγκεκριμνων και επωνμων θυμτων, τα επ των κατναντι τοχων και των αυτθι επ των οδν εσταθμευμνων αυτοκιντων διαπιστωθντα και ειστι υπρχοντα χνη εκ προσκροσεως βλημτων πυροβλων πλων, εις μακρν μλιστα απ του εδφους ψος καταδεικνουν το ωλον του περ εκφοβιστικν βολν ισχυρισμο. Η παρξις τλος ελευθρων σκοπευτν, ελευθρως εις τον χρον του Υπουργεου κινουμνων, καθιστ ποπτον πσαν αντθετον θσιν. Διτι υπρξεν αληθς τραγικ εν τη ενεργηθεση ερενη η ακλουθος αποκλυψις: τομον εν πολιτικ περιβολ, φρον κμην μακρν και γενειδα, εκρτει μακρκανον πυροβλον πλον και ου μνον ελευθρως και ανεμποδστως ως εις οικεον και γνριμον χρον, εκινετο μεταξ των οργνων του Υπουργεου Δημοσας Τξεως, αλλ και επυροβλει δια του περ φερε φονικο πλου εκ διαφρων σημεων του κτιρου και απ της ταρτσας, αλλ και εκτς αυτο, κατ του πλθους και μεμονωμνων διαδηλωτν προς το Πολυτεχνεον και την οδν Αβρωφ. Τα στοιχεα ταυττητος και η κακοργος συμπεριφορ του αδιαστκτου τοτου φονως βεβαιονται εκ των συλλεγεισν αποδεξεων (ορτε καταθσεις υπ' αρ. 25, 151, 181 και 251). Απ της 20.00 ρας περπου ρχισεν η εντς και εκτς του Πολυτεχνεου ρψις βομβδων δακρυγνων υπ της Αστυνομας, εν η ψυχραιμα και η υπευθυντης εχον εγκαταλεψει πολλ απ τα καττερα ιδα, ργανα της. Ου μνον εκτπων ανηλες και βανασως τους διαδηλωτς, σοβαρς προκαλοντες εις τοτους κακσεις, αλλ και επυροβλουν δια των πλων των (καταθσεις υπ' αριθ. 209, 227, 228 και 258). Και εναι εκολον να κρνη τις και να παρακολοθηση την κατεθυνσιν των υπ την δνησιν παρομοων ψυχικν εκρξεων εξαπολυομνων βολδων! Εις τερα σημεα των οδν Πατησων και Αλεξνδρας πυρα ηνπτοντο, οχματα μετεκινοντο και ανετρποντο, οδοφργματα ανεγεροντο, φθορα και καταστροφα περιουσιν προεκαλοντο. Και μσα εις τον ορυμαγδν αυτν της καταστροφς και του ελλοχεοντας θαντου πιπτον οι πρτοι νεκρο και τραυμαται. Εναι ργον δικαιοσνης δε εξ υπαρχς να τονισθ τι η τραγωδα δεν υπρξεν μονπλευρος και δεν εβρυνεν μνον το οπλον πλθος και τους νους διαδηλωτς, διτι υπρξαν και περιπτσεις τραυματισμο αστυνομικν. Κατ δεκδας οι τραυμαται διακομζονται εις τον πρχειρον υγειονομικν σταθμν του Πολυτεχνεου και εκεθεν προς τον ΣΑΒ και το Ρυθμιστικν Κντρον Αθηνν. Πολλο δε εξ αυτν εισρχοντο εις τας γρωθεν κατοικας που ευγενες συννθρωποι τους περιθαλπον και προσφεραν τας υπηρεσας των. Εχεν αρχσει δη η κνησις των ασθενοφρων. Δεν υπρξεν μως η αναμενμενη, οτε ανλογος προς το μγεθος της καταστροφς. Δισταγμς, επιφυλακτικτης, φβος; σως, διτι και ασθενοφρα εβλθησαν και παρημποδσθησαν υπ ομδων πολιτν και της Αστυνομας να εκτελσουν το ργον των (καταθσεις υπ' αριθ. 68 και 227). γνωστον τι ακριβς επηρασε την βολησιντων υγειονομικς υπευθνων. Υπρξαν μως και ενθαρρυντικο εξαιρσεις διακεκριμνων πρξεων φιλαλληλας και αλτρουισμο. Ιατρο των γρω περιοχν προστρεξαν εις το Πολυτεχνεον, υπεκοντες εις την φωνν του ανθρωπιστικο και ιατρικο των καθκοντος, γνωστοι και αννυμοι ιδιται κινητοποιονται, αδελφο νοσοκμοι προσφρονται και ιατρο εκ του Ρυθμιστικο Κντρου κατρχονται εις το Πολυτεχνεον δια να προσφρουν τας υπηρεσας των και παραλβουν τραυματας. τε μως ρχισεν η διακομιδ των πρτων τραυματιν, εις το Ρυθμιστικν Κντρο Αθηνν η ανθρωπιν βαρβαρτης δειξε το αληθς προσωπεον της, ημαρωσε και δισυρε πσαν ννοιαν φιλαλληλας και ανθρωπισμο. Οι τραυμαται δεν απετλουν εκε αντικεμενον περιθλψεως και μερμνης, αλλ στχον καννιβαλικν εκδηλσεων εκ μρους ευριθμων, εκ των αυτθι υπηρεσιακς ευρισκομνων, αστυνομικν υπαλλλων, υπ τας ευλογας και παροτρνσεις του ττε διοικητικο Διευθυντο του Νοσοκομεου, στις κραδανων παρανμως περστροφον, υβρζων και απειλν και βλσφημων, περιεφρετο εις τους χρους του Νοσοκομεου ενσπερων τον τρμον (ορτε και κατθεσιν του ιδου). Υβρζοντα αναιδς και εκακοποιοντο βανασως ου μνον οι τραυμαται αλλ και οι συνοδο των. Και υπρξαν πολλο περιπτσεις βαρτατων τραυματισμν, υπ των «γενναων» αυτν αστυνομικν προκληθντων. Το ανκουστον μως και φοβερν εναι τι εδολοφονθη νθρωπος εν ψυχρ εκ της κακουργας των τατης: «Γρω στα μεσνυχτα της Παρασκευς - κατατθεται υπ υπαλλλου του Ρυθμιστικο (κατθεσις υπ' αρ. 78) - νας νος νθρωπος, λθε στο Ρυθμιστικ, ζητντας πληροφορες για τους δικος του. Πσανε επνω του τρεις αστυφλακες που σαν στο Ρυθμιστικ και τον κομμτιασαν κυριολεκτικς στο ξλο με αποτλεσμα να πεθνη. Τον μετφεραν εν συνεχεα, στον νεκροθλαμο». Του τραγικο περιστατικο υπρξαν και λλοι αυτπται, οι οποοι καταθτουν ομοως και αποκαλπτουν μερικος εκ των δολοφνων (καταθσεις υπ' αριθ. 69, 70, 77, 79, 86 και 94). Ιατρς χειρουργς Ρυθμιστικο καταθτει τι υπκυψεν εις τας χερας του τραυματας δια πυροβλου πλου, συνεπεα βαρεας κρανιοεγκεφαλικς κακσεως εκ ξυλοδαρμο (κατθεσις υπ' αριθ. 86) και υπλληλος του ιδου Νοσοκομεου τονζει τι: «το θαμα το φοβερ και μας κανε να ντρεπμαστε για την κατντια μας» (κατθεσις υπ' αριθ. 79). Εν ψει της θλιβερς τατης πραγματικτητας οι μεν ιατρο εφυγδευσαν τους τραυματας κατεσκεασαν ψευδς τα στοιχεα της ταυττητος των, να αποφγουν οτοι τας εν συνεχεα βεβαας κακοποισεις των, οι δε τραυμαται απφευγαν να μεταβον εις Νοσοκομεα Κλινικς. Και οτω την ενροπν, περ ης η ανωτρω κατθεσις, διεδχθη ο φβος των ασθενν και η εκ των Ναν της Υγεας απομκρυνσς των! Δεγμα και τοτο της πολιτιστικς εξελξεως μιας εποχς. Ποα μως το η εξλιξις των γεγοντων κατ την ημραν τατην υπ ποψιν υπευθνου αντιμετωπσεως των. Περ ραν 11.00 πραγματοποιεται σσκεψις εις το γραφεον του Πρωθυπουργο, παρισταμνων των Αντιπροδρων της Δημοκρατας και Κυβερνσεως, των Υπουργν Παιδεας και Δημοσας Τξεως, του Υφυπουργο παρ τω Πρωθυπουργ και του Αρχηγο της Αστυνομας. Μετ Ολεπτον προσρχεται εις την σσκεψιν και ο Πρεδρος της Δημοκρατας. Και κατ την σσκεψιν τατην αποφασζεται καθ' α υπευθνως υπ ττε Κυβερνητικν παραγντων υποστηρζεται και κατατθεται, τι επ' ουδεν λγω θα εχρησιμοποιοντο πλα, αν προεβλλετο αντδρασις και μνον εν εσχτη ανγκη θα επετρπετο η χρσις δακρυγνων, απαγορευομνης μως της ρψεως τοτων εντς του Πολυτεχνεου. Η δια των γεγοντων μως αναφανεσα ακολοθως πραγματικτης παρουσιζεται ντικρυς αντθετος των εκτεθντων θεωρητικν εξορκισμν, διτι ισχυρο στρατιωτικο δυνμεις εκλθησαν, χρσις πλων εγνετο και αληθς βομβαρδισμς δια δακρυγνων των εντς του Πολυτεχνεου λαβε χωρν. Και εις το ανκυπταν ελογον, εκ των ανωτρω ερτημα δδεται η ακλουθος - υπ του ττε αρχηγο της Αστυνομας - απντησις: «Αι υπρχουσαι αστυνομικο δυνμεις, παρ την ενσχυσιν της Χωροφυλακς, δεν ηδνατο να ανταποκριθον δια την αποκατστασιν της τξεως. Ενημερθη σχετικς το γραφεον Προδρου Δημοκρατας (ταξαρχος Παρασκευς Ιωαννδης), στις μετ' ολγον και περ ραν 23.15 μοι ανεκονωσε τηλεφωνικς τι απεφασσθη υπ του Προδρου της Δημοκρατας η ενσχυσις των αστυνομικν δυνμεων υπ των Ενπλων Δυνμεων, τοι δια τριν τεσσρων αρμτων μχης, τινα δια της εντυπωσιακς εμφανσεως των και μνον εις τον χρον του Πολυτεχνεου, θα εξηνγκαζον ψυχολογικς τους εντς ευρισκομνους να εγκαταλεψουν τας αθουσας και το προαλιον του ΕΜΠ» (ορτε κατθεσιν ανωτρω). Και οτω η εις αδυναμαν ευρισκομνη Αστυνομα δεν συνειδητοποιε η ιδα την ανγκην της ενισχσεως της, αλλ της εμπνεται νωθεν και διατσσεται να διαββαση το γγραφον να πληρωθ ο τπος του νμου, διτι - ως επιλγει εις την κατθεσν του ο ττε Διευθυντς της Αστυνομας - «εχεν αποφασισθ προ πολλο η επμβασις του Στρατο και τα ρματα, τε εγ υπγραφαν σαν τοιμα, και εκινοντο» (ορτε κατθεσιν) και προς την ποψιν τατην πλρως στοιχεται και η υπ του ττε Αρχηγο Ενπλων Δυνμεων λαμβανομνη θσις ναντι των γεγοντων (ορτε κατθεσιν).

Εγλωττοι και αληθς αποκαλυπτικο δια την ρευναν οι προεκτεθεσαι λογικο και πραγματικο αντιθσεις! Υποβλλει πργματι, κατ διαταγν του Αρχηγο, ο Διευθυντς της Αστυνομας την 23.30 ραν το υπ' αριθμν Β 34258 Φ 0025 /16-11-1973 γγραφον του προς την ΑΣΔΕΝ προς παροχν αναλγου ενισχσεως, συμφνως τω υπ' αριθ. 341 κανονισμ «περ της εν πλεσι και φρουροις υπηρεσας των στρατευμτων (Β.Δ. απ 4-9-1949)». Και η προς ψυχολογικν εκφοβισμν αποβλπουσα ανλογος ατη ενσχυσις το μεν διτρεξαν λα τα απ του Προδρου της Δημοκρατας μχρι του ΣΔΑ ιεραρχικς αντερα στρατιωτικ κλιμκια, το δε περιελμβανε τας ακολοθους στρατιωτικς δυνμεις: α) Μαν διλοχαν του 28ου συντγματος, εδρεοντος εν Χαδαρω με 10-12 τεθωρακισμνα οχματα μεταφορς προσωπικο του ΚΕΒΟΠ. Η κνησις των μονδων τοτων προς τα στρατπεδα: Αυξεντου, Σταθμο Λαρσης και 951 Λχου ΕΣΑ διετχθη την 21.30 - 22.00 ραν. (Ο τοιοτος χρνος κινσεως επιβεβαιο το ανωτρω κατατεθν υπ του ττε Αστυνομικο Διευθυντο Αθηνν), β) Δυνμεις καταδρομν και δη την Διοκησιν του συντγματος Αλεξιπτωτιστν, 1ην και 2αν μοραν Αλεξιπτωτιστν, τμμα της Σχολς Αλεξιπτωτιστν μετ τεθωρακισμνων ομοως οχημτων μεταφορς προσωπικο. Η κνησις των τμημτων τοτων διετχθη περ την 23.00 ραν και γ) Ουλαμος αρμτων μχης του ΚΕΤΟ, ανκοντος πιθανς εις την 30ν ΕΜΑ. Ο συντονισμς κινσεως των δυνμεων τοτων ανκεν εις τον Διοικητν της ΑΣΔΕΝ, στις και ρισεν Συνταγματρχην ως επικεφαλς δια την επ τπου εφαρμογν των διαταγν του. Αποστολ του, ως ατη προσδιορζεται υπ του ττε Αρχηγο Ενπλων Δυνμεων, το η εν συνεργασα μετ του Διευθυντο της Αστυνομας αποκατστασις της τξεως και η εκκνωσις του Πολυτεχνεου. Ο τρπος εκτελσεως της αποστολς τατης εναπκειτο εις την διακριτικν του ευχρειαν κατ' ορθν εκτμησιν της ην αντιμετπιζε καταστσεως, εντς των πλαισων πντοτε του κυρως επιδιωκομνου ψυχολογικο επηρεασμο και της μη χρσεως πλων. Εβεβαιθησαν πλρως υπ της ενεργηθεσης ερενης τα στοιχεα ταυττητος απντων των επικεφαλς των ανωτρω στρατιωτικν τμημτων Αξιωματικν, ως και του υπ του Διοικητο της ΑΣΔΕΝ ορισθντος Συνταγματρχου ως συνδσμου, μεταξ αυτο και της Αστυνομικς Διευθνσεως Αθηνν (περ των στοιχεων τοτων και πντων των εκτεθντων ορτε καταθσεις υπ' αριθ. 105, 110, 133 και 164 ως και 72, 76, 116 και 159).

 

Σββατον, 17-11-1993

Οδηγομεθα δη ραγδαως εις την λσιν του δρματος. Περ το μεσονκτιον της Παρασκευς, 16-11-73, αι μεν αστυνομικο δυνμεις χουν αποκλεσει το οικοδομικν τετργωνον του Πολυτεχνεου δια της τοποθετσεως ανδρν εις επκαιρα σημεα προσβσεων υπ τους Αστυνομικος Διευθυντς, ο δε στρατς ευρσκεται δη εν κινσει εγγς του Πολυτεχνεου. Το τριμερον των συνεχν συγκροσεων και ο κματος χουν υπερφορτσει μχρις εκρηκτικτητας την ψυχολογαν των συμμετεχντων εις την επιχερησιν αστυνομικν υπαλλλων. Περ την 01.30 ραν του Σαββτου, 17-11-73, τα εκ της Λεωφρου Αλεξνδρας κατερχμενα ρματα εστθμευσαν εις την πλατεαν Αιγπτου, εν γκος διαδηλωτν ευρσκετο εις το ψος των προ του ΟΤΕ κτισμτων και καθ' λον το πλτος της Λεωφρου Πατησων. Νεαρς Αξιωματικς αγνστου ταυττητος, κατελθν ενς των αρμτων μετ του οπλοπολυβλου του, τοποθετεται εις το μσον της Πατησων και υβρζων πυροβολε προς την κατεθυνσιν των διαδηλωτν (ορτε κατθεσιν υπ' αριθ. 49). Και καθ' λην μως την εντς της πλεως διαδρομν των αρμτων ρπτονται πυροβολισμο εξ αυτν. «Διεπστωσα μετ' εκπλξεως - καταθτει ο ττε Διευθυντς της Αστυνομας - τι τα ρματα σαν ουχ 2 3 αλλ ευριθμα. Μερικ τοτων εκινθησαν επ των πριξ του Πολυτεχνεου οδν, ρριπτον δε ριπς πολυβλων. Τελικς παρετχθησαν προ του Πολυτεχνεου με ανημμνους τους προβολες και τα πολυβλα εστραμμνα προς το Πολυτεχνεον. Ερρπτοντο παρ' αυτν εκφοβιστικα βολα.  Επλησασα Αξιωματικν και του επον τι ο πυροβολισμς εναι επικνδυνος δια τους εις τας παρυφς του Λυκαβηττο και του λφου Στρφη κατοικοντας. Μου απντησε: «Μην ανησυχες εναι σφαιρα». Ο διος μως ακολοθως επεσθη εκ της αποκοπς ηλεκτροφρων συρμτων των τρλε, τι σαν νσφαιρα! (Ορτε κατθεσν του υπ' αριθ. 84). Την 01.45 ραν τα ρματα ενονται εις τον προ του Πολυτεχνεου χωρν και αι μονδες καταδρομν τοποθετονται καταλλλως. Οι ισχυρο προβολες των αρμτων καταυγζουν ολκληρον την περιοχν του Πολυτεχνεου και οι εντς αυτο εγκλεισμνοι αναρτνται επ των κιγκλιδωμτων και χειροκροτον τους στρατιτας ρπτοντες διφορα συνθματα, πως «αδλφια μας φαντροι, εμαστε οπλοι, μη μας χτυπτε, κ..». Και ρχονται οι αγωνιδεις διαπραγματεσεις. Εκπρσωποι των σπουδαστν, μλη της Συντονιστικς Επιτροπς αυτν, προσρχονται περ ραν 02.30 εις την κεντρικν πλην του Πολυτεχνεου. Δηλον τι αποδχονται την μεσον και ειρηνικν εκκνωσιν, υπ την εγγησιν μως και παρουσα εκπροσπων της Εκκλησας, της Δικαιοσνης, των καθηγητν των, του Διεθνος Ερυθρο Σταυρο και του τπου. Προσπαθον να αποφγουν την μετ βεβαιτητας αναμενομνην κακοποησιν και επιζητον να σωθον. Οι ροι των μως απορρπτονται και ακολουθε ημωρον περπου εκνευρισμο, απειλν, αγωνας, φβου και απογοητεσεων. Κατ τον διον χρνον εις τον προ του Πολυτεχνεου χρον, μπροσθεν του ξενοδοχεου ΑΚΡΟΠΟΛ, ευρσκονται ο Υποστρτηγος Διοικητς της ΣΔΑ, ο Γενικς Γραμματες του Υπουργεου Δημοσας Τξεως και ο Αστυνομικς Διευθυντς Αθηνν. Ουδες μως εκπρσωπος της πνευματικς ηγεσας του τπου εναι παρν. Και οι εγκλεισμνοι, ατακτσαντες στω, νοι αισθνονται ανασφαλες, διτι πντας τους εκτεθντος θεωρον δικτας και αντιπλους των. το ανγκη επομνως οκοθεν να ληφθ παν μτρον διασφαλσεως της ειρηνικς και αναμακτου εξδου. Πραν μως και ανεξαρττως οιασδποτε πολιτικς, ηθικς και κοινωνικς δεοντολογας ως εκ της φσεως των εκδηλσεων και της συμμετοχς νων εις τατας, επεβλλετο να τηρηθον απαρεγκλτως τα νμιμα. Και σαν τατα τα υπ του Ν.Δ. 794 /1971 και του Β.Δ. 269 /1972 προσδιοριζμενα: διλυσις της παρανμου εξελθοσης του σκοπο της δημοσας συναθροσεως υπ της Αστυνομας δια της χρσεως λων των - κατ' εκτμησιν της καταστσεως - προσφορν προς τον σκοπν τοτον μσων, παρουσα μως και μετ γνμην των εκπροσπων της Διοικητικς και Δικαστικς Αρχς τοι του Νομρχου και Εισαγγελως Πρωτοδικν. Και τα νμιμα τατα δεν ετηρθησαν. Δι' ο και επ του σημεου τοτου εζητθησαν σαφες διευκρινσεις απ τον χοντα την κατ νμον ευθνην της αντιμετωπσεως των γεγοντων ττε, Αστυνομικν Διευθυντν Αθηνν, στις και κατθεσεν τα ακλουθα: «Επικεμενης της ενεργεας μας προς εκκνωσιν του Πολυτεχνεου, ητησμην δια του ασρματου την αποστολν επιτπου του Εισαγγελως και του Νομρχου. λαβα μετ' ολγον την απντησιντου Κου Αρχηγο, τι οτοι δεν ανευρσκονται και τι οφελω να ενεργσω νευ της παρουσας αυτν. Τοτο ανφερα και εις τον παριστμενον Γενικν Γραμματα του Υπουργεου Δημοσας Τξεως κ. Χαρλαμπον Παπαδπουλον, ο οποος προφορικς μου δωσε την εντολν να ενεργσω νευ της παρουσας των ειρημνων». Πλρως μως εβεβαιθη τι ο Εισαγγελες απ ενωρς ευρσκετο εις τους τπους των επεισοδων και εις την Αστυνομικν Διεθυνσιν και ειδικς ερωτηθες υπρξεν ανενδοιστως και απεριφροτως αντθετος προς πσαν σκψιν παραβισεως του Πανεπιστημιακο ασλου (ορτε συμπληρωματικν κατθεσιν Δασκαλοπολου). Αι εντεθεν προκπτουσαι διαπιστσεις και η κατ την αντιμετπισιν των διαδηλωτν εν τω Υπουργεω Δημοσας Τξεως εφαρμοσθεσα τακτικ, ως ανωτρω ατη λεπτομερς εξετθη, καταδεικνουν σαφς τας πολλαπλς παραβισεις του Νμου και το κατ την αντιμετπισιν των γεγοντων κρτησαν πνεμα αυτοσχεδιασμο και αυθαιρεσας. Διτι ο νμος εναι σαφς και η απαιτουμνη υπ' αυτο παρουσα του Νομρχου και του Εισαγγελως δεν εναι στοιχεον διακοσμητικν, αλλ' ενχει σημασαν ουσιαστικν, εφ' σον «μετ γνμην αυτν» διατσσεται η διλυσις της συναθροσεως. Και δεν δναται να υποστηριχθ τι συντρεχαν προποθσεις της παρ. γ του αρθρ. μνου Β.Δ. 269 / 72, τοι τι επρκειτο περ περιστσεως κατεπειγοσης και παρστατο μεσος κνδυνος διασαλεσεως της τξεως, καθ' ας επιτρπεται η εν απουσα των ανωτρω εκπροσπων της Διοικσεως και της Δικαιοσνης ενργεια. Διτι το τριμερον των γεγοντων αφαιρε εξ αυτν πσαν ννοιαν κατεπεγοντος, τουθ' περ και κατενοθη υπ των υπευθνων, δι' ο και εκλθη αρχικς ο Εισαγγελες και το δεδομνη, γνωστ σε τοις πσιν, η κατ την διαδρομν τατην παρουσα Εισαγγελως. Αποδεικνεται τοτο εκ των εκτεθντων και πιστοποιεται εκ των ανταλλαγντων σημτων μετ του κντρου αμσου δρσεως της Αστυνομικς Διευθνσεως Αθηνν, καθ' α περ ραν 02.30 της 17-11-1973 ευρσκετο εις τι σημεον του γρωθεν χρου Αντεισαγγελες Πρωτοδικν ως εκπρσωπος του Εισαγγελως. Εις τα εκτεθντα προσθετον ειστι τι η δοθεσα εντολ προς τον Διευθυντν της Αστυνομας παρ του Αρχηγο της Αστυνομας Πλεων και του Γενικο Γραμματως του Υπουργεου Δημοσας Τξεως εναι παρ' νμος και εντεθεν δεν καλπτει αυτν, διτι κατ την ρητν επιταγν της παρ. δ' της ως ερηται διατξεως η μετ χρσεως των πλων, στω και προς εκφοβισμν, διλυσις συναθροσεων επικινδνων δια την ζων και σωματικν ακεραιτητα των συμμετεχντων εις τατας, επιχειρεται πντοτε και μνον παρουσα και μετ γνμην του Νομρχου και του Εισαγγελως, μη παρεχομνης εντεθατης ευχρειας ως κατ την παρ. γ' της νευ αυτν ενεργεας! Τατα, μως, πντα προπθετον ειλικρνειαν προθσεων, μετ συνσεως, ψυχραιμας και υπευθυντητας εκδηλουμνων. Και δυστυχς δεν συντρεξαν αι στοιχειδεις αται προποθσεις αλλ το λον πρβλημα αντιμετωπσθη υπ μορφν στρατιωτικς επιχειρσεως, αι κρισιμτεραι φσεις της οποας εκτυλσσονται εν απουσα, ως μη δει, των εκπροσπων της Διοικσεως και της Δικαιοσνης και βεβαως ου μνον νευ γνμης αυτν, αλλ και παρ την ρητς εκφραθεσαν αντθετον γνμη του Εισαγγελως δια τον σεβασμντου πανεπιστημιακο ασλου. Ο επικεφαλς των στρατιωτικν τμημτων Αξιωματικς, αντ να προσφρη την βοθειν του εις τον χοντα την ευθνην της λης ενεργεας Διευθυντν της Αστυνομας Αθηνν, τον καταργε και ενεργε αυτοβολως. κτοτε η Αστυνομα δεν χει την πρωτοβουλαν των κινσεων, αλλ' ακολουθε και αι προβλπουσαι και ρυθμζουσαι το πρβλημα της συνεργασας στρατιωτικν και αστυνομικν δυνμεων διατξεις της κειμνης νομοθεσας αγνοονται και παραβιζονται. Διτι κατ τας παρ. 121 και 128 του Κανονισμο της εν πλεσιν Υπηρεσας των Στρατευμτων, τα μεν στρατεματα τθενται υπ τας διαταγς εις την διθεσιν του προσταμνου της Δημοσας Ασφαλεας του Διοικητο Χωροφυλακς, χοντος πλρη την ευθνην απναντι της Διοικητικς Αρχς δια την λψιν πντων των ενδεικνυομνων μτρων προς τρησιν της τξεως και πρληψιν των ταραχν, η εκτμησις δε της ανγκης προσφυγς εις την χρσιν των πλων παρ των προς τρησιν της δημοσας τξεως προσεπικαλουμνων στρατευμτων και η πρωτοβουλα της τοιατης ενπλου επεμβσεως, ανκει εις την Διοικητικν Αρχν, αντιπρσωπος της οποας μεταβανει εις τον τπον της συγκεντρσεως. Και αποτλεσμα της αυθαιρεσας τατης υπρξεν η ανασττωσις, η σγχυσις, η ανωμαλα και η εμφανς παρανομα, ως το σοβαρς υπ της ερενης πιθανολογηθν τι Συνταγματρχης του Στρατο εξετλεσε εν ψυχρ νον ηλικας 17 ετν μπροσθεν του Πολυτεχνεου (ορτε καταθσεις υπ' αριθ. 99 και 242 νθα και τα στοιχεα ταυττητος του Συνταγματρχου αυτο).

Την 02.43 ραν τσσεται μικρ, σως 15λεπτος, προθεσμα εις τους σπουδαστς δια να εξλθουν. Μερικο εκ των εγκλεστων ρχισαν να απασφαλζουν την εσοδον και τελικς το επτυχαν. Εδυσχερανετο μως η ξοδος διτι πισθεν της πλης εχεν τοποθετηθ και ευρσκετο αυτοκνητον Μερσεντς. Και εν η μεν πρθεσις των εγκλεστων προς ξοδον εχε καταστ εμφανς, προσπθεια δε κατεβλλετο δια την απομκρυνσιν του φρσσοντας την πλην αυτοκιντου, ανυπμονος λαρχος, αυτθι ιστμενος, απλεσε την ψυχραιμαν του και εν οργ ανεφνησεν: «Τσογλνια ρεζιλεετε το στρτευμα...» και αμσως δωσε την διαταγν της εισδου (ορτε κατθεσιν του ττε Διευθυντο της Αστυνομας - υπ' αριθ. 84). Το ρμα εκινθη μετ δυνμεως, συνεκλνισε την πλην, κατστρεψε τους μαρμρινους κονας της εισδου, συντριψε και κατρριψε την εξθυραν και ακολοθως κυριολεκτικς ισοπδωσεν το προεκτεθν αυτοκνητον, εισελθν εις βθος 10 περπου μτρων εντς του προαυλου του Πολυτεχνεου. Δημοσιογρφος, επ ενς των κινων ευρισκμενος, κατεκρημνσθη μετ' αυτο εις το δαφος, τραυματισθες ελαφρς (κατθεσις υπ' αριθ. 172), νεαρς σπουδαστς επ των κιγλιδωμτων της πλης ιστμενος εκτινσσεται, γνωστον που εν σιδηρον αντικεμενον συνθλβει τους πδας νεαρς σπουδστριας (κατθεσις υπ' αριθ. 83). Και εις το αγωνιδες ερτημα περ του εν συνεθλβησαν ετραυματσθησαν νθρωποι εκ της εισδου του ρματος διφορα και αντθετα προκυψαν εκ της ερενης στοιχεα. Οι παριστμενοι ττε επικεφαλς των δυνμεων, στρατιωτικν και αστυνομικν, αρνητικν, μετ κατηγορηματικτητος μλιστα, δδουν εις το ερτημα τοτο απντησιν (ορτε καταθσεις), τερος μως αυτπτης, δημοσιογρφος αυτς, καταθτει τα εξς: «Προσποιομενος τον αδιφορον ρτησα ναν αστυνομικν: Τι γινε; Πατσαμε πολλος; Μου απντησε: Δεν βαρισει μνον δο - τρεις αλτες». Και εις τερον σημεον της καταθσεως του προσθτει: «Καθς προχωροσα σαστισμνος, λγο λειψε να σκοντψω πνω σε να σμα που ταν πεσμνο δπλα απ την Μερσεντς. Δο μτρα πιο πρα ταν πεσμνος λλος νας φοιτητς» (Κατθεσις υπ' αριθ. 218 και 81 και 82). Αι τελευταοι αται καταθσεις χουν βεβαως υπρ αυτν την λογικτητα των πραγμτων, ταν ληφθ υπ' ψιν, τι το ρμα εκινθη αιφνιδως και μετ δυνμεως, καθ' ον χρνον συνεχζοντα αι διαπραγματεσεις και πλθος σπουδαστν ευρσκοντο επ των κιγκλιδωμτων πισθεν αυτν και εν επαφ σχεδν προς την πλην. Παραμνει, μως, μνον λαν πιθαν και ανεπιβεβαωτος. Ομς Αξιωματικν και νδρες της δυνμεως καταδρομν, ακολουθοντες το ρμα εισρχονται εις το Πολυτεχνεον πυροβολοντες. ντρομοι και εμβρντητοι οι οπουδαστα κυριεονται απ την ενπιον του εσχτου κινδνου φοβερν αγωναν. Και ρχεται ακολοθως η ξοδος. Οι εγγς της κατακρημνησθεσης πλης ευρισκμενοι εξρχονται πρτοι. Οι περισστεροι, μως, πηδον εκ των παραθρων και των κιγκλιδωμτων. Υπ την πεσιν πλθους ανθρπων καταρρπτεται τμμα των προς την οδν Στουρνρα κιγκλιδωμτων. Και δια του δημιουργηθντος ανογματος εξρχονται οι σπουδαστα κατ μζας. Κατευθνονται προς λα τα σημεα, απομακρυνμενοι. Νον, μως, δι' αυτος αρχζει μαρτριον. βρεις κατ' αυτν εκτοξεονται και καταδιωκμενοι βανασως κακοποιονται. Πολλο εκ των κατωτρων Αστυνομικν Υπαλλλων, ως ετονσθη δη, εχον απολσει την ψυχραιμαν των. Εις μτην οι Αρχηγς και Διευθυντς της Αστυνομας διατσσουν να μη προβανουν εις βιαας εκδηλσεις κατ των εξερχμενων. Πολλο Αξιωματικο και στρατιται παρεμβανουν προς προστασαν των φοιτητν. Και υπρξε πηγαα και βαθεα η ευγνωμοσνη πολλν εξ αυτν προς τους αγνστους σωτρας των, ως εις τας καταθσεις των τους αποκαλον με συγκνησιν. μπροσθεν με την πλη του Πολυτεχνεου δημιουργεται διδρομος υπ των στρατιωτν μσω του οποου διρχονται οι εξερχμενοι, κατευθυνμενοι προς την οδν Τοστσα, εντς δε του Πολυτεχνεου βοηθον, προστατεουν και εις τους μους των πολλος αδυντους κρατον δια να δυνηθον να υπερπηδσουν το υψηλν κιγκλδωμα. Και επεισδια μεταξ στρατιωτικν και αστυνομικν λαμβνουν χωρν εν τη προσπθεια των πρτων να προστατεσουν τους φοιτητς απ το διωκτικν μνος των λλων. Απομακρυνμενοι, μως, του Πολυτεχνεου αγωνιδεις τους αναμνουν εκπλξεις. Απ παντο τους καταδικουν και τους κτυπον. Εις την γωναν των οδν Τοστσα και Μπουμπουλνας νδρες της ΚΥΠ εν πολιτικ περιβολ τους κτυπον ανηλες και πυροβολον κατ' αυτν (καταθσεις υπ' αριθ. 84α και 225), εν εις την ταρτσαν ενς των αυτθι κτιρων χουν εγκαταστσει πολυβλον (κατθεσις υπ' αριθ. 199). Εις την συμβολν των οδν Πατησων και Στουρνρα νδρες εν πολιτικ περιβολ, κραδανοντες ρπαλα, εξλθον απ ομδα αυτθι ευρισκομνων αστυνομικν και εκακοποησαν σεβσμιον καθηγητν Πανεπιστημου, την σζυγν του και νεαρν σπουδαστν διτι εξρχοντο του Πολυτεχνεου, νθα ο Καθηγητς - ιατρς και η σζυγος του εχον μεταβ προς εκπλρωσιν του ανθρωπιστικο και ιατρικο των καθκοντος. Και οι ροπαλοφροι οτοι σαν νδρες της ΕΣΑ εν πολιτικ περιβολ (ορτε καταθσεις υπ' αριθ. 30, αλλ και του ττε Διευθυντο της Αστυνομας περ του ρλου των ανδρν της ΕΣΑ γενικτερον κατ τα επεισδια της επταετας και ειδικτερον εις το Πολυτεχνεον). Εις τας ταρτσας των γρω κτιρων επισημανονται ελεθεροι σκοπευτα υπ του ιδου Διευθυντο της Αστυνομας να επιτελον το φονικν ργον των (στοιχεον προκπτον κτων μαγνητοταινιν και κατθ. υπ' αριθμ. 31), εν ομδες ανεθυνων και ανωνμων «τραμποκων» και επικινδνων τρωκτικν της γαλνης του τπου εκδηλνουν το εγκληματικν μνος των κατ των ατυχν σπουδαστν που κατ μζας εξρχονται του Πολυτεχνεου. Και εις το πανδαιμνιον τοτο της εξδου των φωνν, των κραυγν, των οιμωγν, των καταδιξεων και των πυροβολισμν πεσαν οι περισστεροι εκ του πλθους των τραυματιν των αιματηρν αυτν γεγοντων. Ειδικς δον ενταθα να σημειωθ τι πολλ εκ των ριφθντων βλημτων σαν της κατηγορας των εκρηκτικν τοιοτων ντουμ - ντουμ (κατθ. υπ' αριθ. 122). Τη εντολ του Αρχηγο της Αστυνομας Πλεων ενεργονται ακολοθως συλλψεις «των πρωταιτων και υπεθυνων». Και επειδ το αδνατον να επισημανθον οι πρωτατιοι και υπεθυνοι οτοι εις το πλθος των εξερχμενων συνελφθησαν 866 τομα και μετχθησαν αρμοδως! Τλος η λη επιχερησις λγει για της εν σμασιν αποχωρσεως των στρατιωτικν τμημτων συντεταγμνων υπ τα χειροκροτματα των αστυνομικν (κατθεσις υπ' αρ. 224 και 227). Μετ τινας ρας κηρσσεται ο στρατιωτικς νμος και νον ανογει κεφλαιον δολοφονιν και αιμτων. Αστυνομικο πυροβολον εν ψυχρ ανποπτους διαβτας, εν τα επ των κεντρικν αρτηριν των Αθηνν κινομενα ρματα μχης σκορπζουν τον θνατον. Οι επ' αυτν πυροβολητα ασκονται εις την σκοποβολν επ κινουμνων ανθρωπνων στχων. Πυροβολοντες κατ τρπον σκληρν και ανγλητον. Οι επ του κτιρου του ΟΤΕ, της οδο Πατησων, εγκατεστημνοι στρατιται πυροβολον, προς πσαν κατεθυνσιν και δο (2) τουλχιστον νεκρο συγκαταλγονται μεταξ των θυμτων των (ορτε κατωτρω ειδικν κεφλαιον). Νεαρς Ανθυπλαρχος, εις τα ανωτρω περιπολας των αρμτων συμμετασχν, εκμπαζε μεταξ των συναδλφων του Αξιωματικν, διτι «πολλος εγζωσε και μια κοπλα την κοψε στη μση»! Τα στοιχεα ταυττητος του Αξιωματικο τοτου βεβαιονται πλρως υπ της παροσης ερενης (Κατθ. υπ' αριθ. 241 και 242). Και μως οι υπεθυνοι, ττε, ηγται του στρατεματος ουδν κουσαν και τεθντες κατ την ρευναν προ της τραγικτητος των γεγοντων εξφρασαν την κπληξν των και την οδνην των. Δεγμα μικρν της κρατοσης κατ κπληξν των και την οδνην των. Δεγμα μικρν της κρατοσης κατ τας φοβρας εκενος στιγμς καταστσεως αυθαιρεσας και ανευθυντητος αντλεται εκ της καταθσεως του Αστυνομικο Διευθυντο Αθηνν.

http://tvxs.gr/sites/default/files/article/2012/46/111438-_.jpgΥποστηρζονται οτω υπ' αυτο, πλην λλων και τα εξς: «Την 19ην ραν της Κυριακς 18-11-1973 εκλθην εις την ΑΣΔΕΝ, να μετσχω συσκψεως. Με συνδευσεν ο Αστυνομικς Διευθυντς Καραθανσης. Συνεκεντρθημεν περ τους 15 Αξιωματικο Αστυνομας και Στρατο. Παρευρθησαν και οι επ κεφαλς στρατιωτικν μονδων, εκ των διατεθντων εις το Πολυτεχνεον. Της συσκψεως προδρευσεν ο Στρατηγς Μαυροειδς. Προ πσης συζητσεως ηγρθην και διεμαρτυρθην εντνως δια τους σκοπους πυροβολισμος, ειπν τι εναι απαρδεκτον να πυροβολον τα τανκς στο γμο του Καραγκιζη και να σκοτνεται ο κσμος. Ο Στρατηγς εθμωσεν με την διατπωσν μου και με παρετρησεν αυστηρ, προσθσας τι δεν εναι αληθς ο ισχυρισμς μου και τι χει δσει εντολν και χουν σταματσει οι σκοποι πυροβολισμο. Την στιγμ εκενην ηκοσθη ριπ πολυβλου πλησον μας εις την περιοχ Πλκας. Τον ηρτησα με σχετικν αυθδειαν «αυτ τι εναι Στρατηγ»;. γινε ωχρς και διταξεν μεσον ρευναν. Διεπιστθη τι εχεν πυροβολσει Ανθυπολοχαγς. Επεσθην τι λλα διτασσεν ο Στρατηγς και λλα εποουν οι υπ τας διαταγς του»! Ως απθανα εμφανζονται και εναι τω ντι απστευτα, αλλ κατ τρπον αναμφισβτητον βεβαιονται και πλρως αποδεικνονται! σαν πολλ ομοως τα θματα του Σαββτου, 17-11-1973 και της Κυριακς 18-11-1973. Το πλθος των ληφθεισν μαρτυρικν καταθσεων και τα συλλεγντα γγραφα στοιχεα παρχουν την πλρη επ του προκειμνου απδειξιν. Τας αμσως επομνως ημρας συνελφθησαν ο Πρτανις του Πολυτεχνεου Κωνσταντνος Κονοφγος και οι καθηγητα: Σκουληκδης, Βης, Κουμοτσος και Σακελλαρδης, επ μακρν στερηθντες της ελευθερας των εις τα κρατητρια της ΕΣΑ και εις μαρτρια υποβληθντες. Ανεξαρττως δη της εκτσεως των συγκεκριμνων ζημιογνων αποτελεσμτων εκ της εκτεθεσης συμπεριφορς στρατιωτικν και αστυνομικν, δον ιδιαιτρως εν τω σημεω τοτω να τονισθ τι ο επιλεγες και εφαρμοσθες τρπος ενεργεας εν τη εκτελσει της εντολς οτε ψυχολογικν εκφοβισμν συνιστ, οτε υπακον εις δοθεσης, δθεν, αυστηρς διαταγς δια μη πυροβολισμος υποδηλο. Και αν μσον του πλθους των αντιφσεων, αντιθσεων και παλινωδν περ την αντιμετπισιν του προβλματος αγωνιδες, αλλ και αμελικτον ορθοται εις την ψυχν παντς - ντος ανθρπου - το ερτημα: Ποα, τλος, πντων, το η θσις των ττε κρατοντων ναντι της εξεγρσεως του Πολυτεχνεου; Διτι η πρθεσις της ικανοποισεως των φοιτητικν αιτημτων, περ ης ωμλουν, εναι αντθετος προς την απαγρευσιν των φοιτητικν αρχαιρεσιν τις επηκολουθσασαν απην καταδωξιν. Η απαγρευσις παντς πυροβολισμο, ως θεωρητικ εντολ, εμυκτηρσθη δεινς απ το ργιον των ριπτομνων βολν. Ο σεβασμς του Πανεπιστημιακο ασλου, υπρ ου οι πντες εκπτοντο, εξηυτελσθη υπ τας ερπστριας του παραβισαντος τας πλας του Πολυτεχνεου ρματος μχης. Η περ κινσεως τριν τεσσρων μνον αρμτων δθεν εντολ του ττε πανσχυρου Δικττορας κατεπνγη εις τον ορυμαγδν του πλθους των κατελθντων εις το Πολυτεχνεον αρμτων. Ο επιδιωκμενος δθεν ψυχολογικς επηρεασμς μετεβλθη εις οιονε στρατιωτικν επιχερησιν εις βρος απλων, η προστασα των εξερχμενων του Πολυτεχνεου σπουδαστν δεν συμβιβζεται με τας καταξισεις, τους προπηλακισμος, τους εξευτελισμος, τας κακοποισεις και το ργιον των συλλψεων. Ο σεβασμς της αυτοτλειας των Ανωττων Πνευματικν Ιδρυμτων δια της συλλψεως και του βασανισμο Ακαδημακν Διδασκλων, η διατυμπανισθεσα, τλος, με πολλν αυταρσκειαν, αναμακτος επιχερησις κατεκλσθη απ το αμα των αθων θυμτων της. Διατ λοιπν πντα τατα; Διτι το ττε καθεστς και αι πισθεν αυτο κρυπτμεναι τσεις επεδωκαν μνον να διατηρσουν, αντ πσης θυσας, την εξουσαν οι μεν, να επιβον τατης οι δε και εμφανς ηδιαφρουν δια την τχην των φοιτητν! Και τις πταει; Πντες αι εξαπολσαντες τας δυνμεις αυτς του ολθρου και εμπνεσαντες την πολιτικοποησιν της κινσεως, οργανσαντες εκμεταλλευθντες την λην επιχερησιν εμφανες αφανες δρσται, περ ων, μως, κατωτρω.

 

Η εισαγγελα αποφανεται

Σμφωνα με την κθεση Τσεβ «Ανεξιχναστος παραμνει ειστι ο ακριβς αριθμς των νεκρν. Σντονοι κατεβλθησαν προς την κατεθυνσιν αυτν προσπθειαι και πραν των αμσως εμμσως περιερχομνων εις γνσιν μου, κκλησις δια του τπου δημοσα διετυπθη, πως καταγγελθσιν αναφερθσι περιπτ­σεις θαντων και εξαφανσεων ατμων συνεπεα των γεγοντων του Πο­λυτεχνεου [...]. Κατ την διαδρομν της ερενης εβεβαιθησαν και απλς επιθανολογθησαν περιστατικ εδραιοντα παρ' εμοτην πεποθησιν τι οι νεκρο εκ των γεγοντων του Πολυτεχνεου υπρξαν περισστε­ροι των επισμως ανακοινωθντων»

Αυτ ταν το πρισμα του εισαγγελα Δημτρη Τσεβ στις 14 Οκτωβρου του 1974. Ο Τσεβς εκτιμοσε τι ο αριθμς των νεκρν φτνει τους 37: 15 ταυτοποιημνοι, 3 πλρως επιβεβαιωμνοι και 17 αννυμοι νεκρο για τους οποους υπρξαν επνυμες καταθσεις.

Οι νεκρο του Πολυτεχνεου εναι:

α) Επισμως ανακοινωθντες νεκρο: 15 τομα, (Διομδης Ιωννου Κομνηνς, Βασλειος Παναγιτου Φαμλλος, Toril Engelend, σπουδστρια, Νορβηγς, Γεργιος Ανδρου Σαμορης, Αλξανδρος Ευστρατου Σπαρτδης, Μρκος Δημητρου Καραμνης, Βασλειος Καρκας, Τορκος υπκοος, Δημτριος Θεοφ. Θεοδρας, Βασιλικ Φωτου Μπεκιρη, Γεργιος Αλεξνδρου Γεριτσδης, Νικλαος Πτρου Μαρκουλς, Στυλιανς Αγαμ. Καραγεργης, Ανδρας Στεργου Κουμπος, Μιχαλ Δημτριου Μυρογιννης και Κυρικος Δημητρου Παντελκης)

β) Νεκρο πλρως βεβαιωθντες: 3 τομα (Σπρος Κοντομρης, Αικατερνη Αργυροπολου, και Δημτριος Παπαωννου)

γ) Νεκρο βασμως προκπτοντες: 17 τομα

1. Ο ιατρς - χειρουργς Γεργιος Γρηγοριδης, μετ λγου γνσεως καταθτει τι ο διος προσωπικς αντελφθη και διεπστωσεν ιατρικς τον θνατον (2) δο αγνστων νων.

2. Η μρτυς Παναγ. Παπακυριακο καταθτει περ θανσιμου τραυματισμο μικρς κορασδος, ηλικας 9 περπου ετν

3. Ο φοιτητς Λεωνδας Ανωμερτης, καταθτει περ θανσιμου τραυματισμο νεαρς μαθτριας

4. Φαρμακοποις Αλξανδρος Παναγπουλος καταθτει τι, τε προ του μεσονυχτου της Παρασκευς 16.11.1973, επεσκφθη μετ της συζγου του το Πολυτεχνεον προς παροχν υπηρεσιν εις τους τραυματας και εισλθεν εις το αυτθι υπρχον πρχειρον ιατρεον, ιδοις μμασιν αντελφθη την παρξιν (3) τριν νεκρν και μιας γυναικς θανασμως τραυματισθεσης, τα τραματα των οποων σαφς περιγρφει. Προσθτει δε τι εκ μελν της Συντονιστικς Επιτροπς Φοιτητν λαβε την πληροφοραν τι εχαν και οκτ (8) ειστι νεκρος, τα πτματα των οποων εχον τοποθετηθε και εφυλσσοντο εις παρακεμενον χρον να μη υποπσουν εις αντληψιν των σπουδαστν και προκληθ πανικς (κατθ. υπ' αριθμ. 245).

5. Πλρως εκ των εκτεθντων εβεβαιθη η εν ψυχρ δολοφονα νου ανδρς εις το Ρυθμιστικν Κντρον Αθηνν υπ των αυτθι υπηρετοντων, κατ την τραγικν αυτν νκτα, αστυνομικν (καταθσεις υπ' αριθμ. 69, 70, 77, 79, 86 και 94), αλλ και δευτρα τοιατη θανατσεως τραυματου συνεπεα ξυλοδαρμο, εις χερας του ιατρο χειρουργο Λων. Παπασταματου (κατθ. υπ' αριθμ. 86) αποβισαντος. Τι εγνοντο οι δο (2) οτοι νεκρο;

Το καθεστς και οι φμες

Αμσως μετ την επθεση του στρατο και την εκκνωση του Πολυτεχνεου, η Χοντα εχε ανακοινσει τι οι νεκρο ταν τσσερις. Αργτερα αναγνρισε τον αριθμ των δεκαπντε.

Ββαια, την δια στιγμ οι φμες ανφεραν τον αριθμ των 100, 200 ως και 500 νεκρν, που εχαν ταφε σε ομαδικος τφους στο νεκροταφεο του Ζωγρφου. Επσης, ττε γινταν λγος για τουλχιστον 3 τομα που συνεθλβησαν κτω απ το ρμα μχης ταν αυτ εισβαλε στο Πολυτεχνεο, για την εκτλεση των εκφωνητν του ραδιοφνου και των τραυματιν που νοσηλεονταν στο πρχειρο ιατρεο που εχε στηθε. Αυτς οι εικασες ττε ακογονταν συμπεριλαμβνοντας πραγματικ γεγοντα μσα στο γενικτερο πλασιο σγχυσης που επικρατοσε και υπ την καθεστωτικ τρομοκρατα.

μως, δεν ταν μνο σοι εχαν αντιταχθε στο καθεστς που ανφεραν ττοια νομερα. Ο ταγματρχης, Γεργιος Σφακιανκης, στρατιωτικς γιατρς που εχε παραιτηθε μετ τα γεγοντα του Πολυτεχνεου, εχε μιλσει και εκενος, σε συνντευξ του στην αμερικανικ εφημερδα Cincinnati Enquier, για «400 500 νεκρος συνολικ».

 

Οι καταθσεις

Τον Οκτβριο του 1974 παρουσιστηκε να καταθσει στον Δημτριο Τσεβ, που δη εξταζε τα γεγοντα, ο Δημτριος Πμπας. Αυτς ταν πρην πρκτορας της ΚΥΠ με δρση προβοκτορα στο Πολυτεχνεο. «Τψεις συνειδσεως με οδγησαν μπροστ σας», φρεται να εχε πει στον εισαγγελα. Στην συνχεια αναφρθηκε σε «450 νεκρος και ομαδικος τφους στο νεκροταφεο Ζωγρφου». Τεκμηρωσε την κατθεσ του λγοντας τι εχε ακοσει αξιωματικος της ΚΥΠ να μιλον για αυτ.

Ο ττε δμαρχος Ζωγρφου, Δημτρης Μπης, εχε πρει αφορμ απ την κατθεση αυτ και εχε προτενει να γνουν ανασκαφς στην βορειοανατολικ πλευρ του νεκροταφεου, στε να ανακαλυφθον οι πιθανο ομαδικο τφοι. μως, μχρι σμερα δεν υπρχει επσημο αποτλεσμα των ανασκαφν. Σμφωνα με την δημαρχεα Ζωγρφου, «δεν υπρχει κποιο αποτλεσμα πληροφορα που να καταδεικνει τι ντως υπρξαν ομαδικο τφοι. Εξλλου ο Δημτρης Μπης θα το εχε αποκαλψει σγουρα εν τους εχε βρει».

πως αναφρει ο κ. Λεωνδας Καλλιβρετκης το 2004 παρουσιζοντας την ρευνα του Εθνικο Ιδρματος Ερευνν, «ο Πμπας βρθηκε ο διος κατηγορομενος για την δρση του στο Πολυτεχνεο. Στην απολογα του δεν αναφρθηκε καθλου σε νεκρος ομαδικος τφους. Τον Φεβρουριο του 2003 ο Πμπας συνελφθη εκ νου και κατηγορθηκε για απτη κατ’ επγγελμα και κατ συνθεια».

 

Η ρευνα του Λεωνδα Καλλιβρετκη

http://www.eie.gr/nhrf/institutes/inr/cvs/kallivretakis.jpgΟ κ. Λεωνδας Καλλιβρετκης, συγγραφας και δημιουργς της ρευνας «Πολυτεχνεο '73: Το ζτημα των θυμτων: Νεκρο και τραυματες», «η χαδης και ατεκμηρωτη πληροφρηση που υπρχει γρω απ αυτ το ζτημα, δεν εναι δυνατν να απολαμβνει εσαε αυτ την ιδιτυπη "ασυλα", στο νομα της δθεν προστασας της φμης του Πολυτεχνεου».

πως σημεινει: «Αποτελε βαθτατη πεποθηση μου τι η κατσταση αυτ δεν απαξινει μνο την εξγερση καθεαυτ, τις χιλιδες των ανθρπων που ρχτηκαν στη φωτι και, εν τλει, εξευτελζει τη μνμη των πραγματικν θυμτων, αλλ προχωρ πραν αυτο: αφνει το περιθριο στους μμεσους μεσους υποστηρικτς του καθεσττος και τους κθε λογς «αναθεωρητς» της ιστορας να μιλον για «παραμθια της Αριστερς» και για «2-3 νεκρος απ αδσποτε

Εναι γνωστ τι απ τα μσα του 2002 χει ξεκινσει μια ιστορικ ρευνα στο Εθνικ δρυμα Ερευνν με ττλο «Τεκμηρινοντας τα γεγοντα του Νοεμβρου 1973». Στο πλασιο αυτς της ρευνας επιχειρεται η συγκντρωση και επεξεργασα με επιστημονικς μεθδους τεκμηρων που αφορον σε πολλς παραμτρους των γεγοντων, πως το χρονικ της εξγερσης, το επιχειρησιακ σχδιο για την καταστολ της, η εξλιξη των γεγοντων ξω απ το Πολυτεχνεο.

Παρλληλα επιχειρεται η συγκντρωση, η αποδελτωση και ο επιστημονικς λεγχος λου του υπρχοντος υλικο, αλλ και ο εντοπισμς συμπληρωματικν στοιχεων. Το ζητομενο ββαια στην περπτωση αυτ δεν εναι μνον ο αριθμς η τατιση των ονομτων, αλλ και οι πληροφορες που προκπτουν για το χρνο, τον τπο και τις συνθκες τραυματισμο, καθς και προσωπικ στοιχεα των θυμτων (ηλικα, φλο, απασχληση κ.τ.λ.).

Η συγκντρωση λων των δεδομνων αποτλεσε το πρτο στδιο της ρευνας στο Εθνικ δρυμα Ερευνν. Κθε στοιχεο που εδε το φως της δημοσιτητας λα αυτ τα χρνια, οι επσημες ανακοινσεις του καθεσττος, οι πληροφορες που δημοσιετηκαν στον παρνομο τπο της εποχς, οι αγγελες κηδειν στις εφημερδες, οι κθε προλευσης λστες που καναν την εμφνιση τους μετ τη μεταπολτευση, οι προανακριτικς και ανακριτικς ρευνες, οι συνεντεξεις συγγενν, οι καταθσεις μαρτρων στη δκη του 1975, συγκεντρνονται, αποδελτινονται, συσχετζονται κριτικ, αναζητεται η γενεαλογα τους, εντοπζονται οι αλληλοεπικαλψεις, οι παρανοσεις, τα λθη στην αντιγραφ και οι μεταξ τους παρεκκλσεις.

Στη συνχεια η ρευνα προχωρ τσι στη συγκρτηση ενς καταλγου, ο οποος παραμνει προσωρινς, καθς εξακολουθε συνεχς να εμπλουτζεται και να διορθνεται. Για κθε περπτωση συγκροτεται νας ιδιατερος φκελος, με βιογραφικ στοιχεα, τις συνθκες θαντου και αναλυτικ παρθεση λων των πηγν που χρησιμοποιθηκαν με συγκεκριμνα στοιχεα.

Μχρι τη στιγμ αυτ, χουν καταγραφε 24 πλρως τεκμηριωμνες περιπτσεις. Παρλληλα, χει συγκροτηθε νας κατλογος δεκαξι (16) ανωνμων περιπτσεων που εχε θεωρηθε σε κποια στιγμ της διαδικασας τι «προκπτουν βασμως» ως νεκρο, απ επσημες, επνυμες και σχετικ αξιπιστες καταθσεις, με συγκεκριμνα στοιχεα.

Τλος, η ρευνα χει θσει στο μικροσκπιο 30 επνυμες περιπτσεις, που εμφανζονται επμονα στους περισστερους καταλγους απ το 1974 μχρι και σμερα, χωρς να χουν ποτ τεκμηριωθε. λες αυτς οι αννυμες και οι αμφιλεγμενες επνυμες περιπτσεις παραμνουν σε εκκρεμτητα, προκειμνου να διερευνηθον περισστερο, προτο αποφασιστε οριστικ να υιοθετηθον να απορριφθον.

Στις 17 Νοεμβρου του 1974, ο Γρηγριος Παπαδτος, δημοσιογρφος, προσκμισε στον εισαγγελα Τσεβ ναν κατλογο με 59 ονματα, που σμφωνα με τον οποο αντιστοιχοσαν στους νεκρος εκενων των ημερν. Ο εισαγγελας κρινε τι ο Παπαδτος δεν ταν αξιπιστη πηγ, καθς εχε αποδειχθε τι κυκλοφοροσε στην περιοχ του Πολυτεχνεου με την ταυττητα του φεδρου αξιωματικο, διατηρντας επαφς με παρακρατικος και βαθμοφρους του στρατο και της χωροφυλακς. Επσης τον Δεκμβριο του 1974 προπαγνδιζε ψφο υπρ του βασιλι, ντας υπεθυνος Τπου της Βασιλικς Ενσεως.

Στην συνχεια, ο Παντελς Τσαγκουρνς, στρατιτης που υπηρετοσε στο ττε Υπουργεο Αμνης, κατθεσε στον Τσεβ τι εχε δει μια αναφορ του συνταγματρχη Ντερτιλ, στην οποα αναγραφταν τι «ο μχρι ττε αριθμς των νεκρν ταν 423». ταν κλθηκε απ το δικαστριο να καταθσει ο διος ανασκεασε και δλωσε τι σως να λεγε η αναφορ «νεκρο τραυμαται». Παρλα αυτ η προκαταρτικ ρευνα δη εχε ταυτοποισει 1.103 τραυματες.

 

http://www.gargalianoi.com/wp-content/uploads/2012/11/EXW1.jpg

Η επσημη εκδοχ

Σμφωνα με τον επσημο κατλογο των νεκρν, που συντχθηκε με μριμνα της Προοδευτικς νωσης Μητρων Ελλδας, ο αριθμς τους εναι 88, και αφορ λη την περοδο της δικτατορας. (1967 – 1974). Απ αυτος οι 52 εμφανζονται γρω απ τα γεγοντα της εξγερσης του Πολυτεχνεου.

«Ανμεσα τους 9 που πιθαντατα αφορον σε τομα τα οποα σε πρτη φση εχαν θεωρηθε νεκρο, αλλ μετ τη μεταπολτευση προκυ­ψε, πως εδαμε, τι εχαν μνο τραυματιστε. Δο αποτελον γνωστς πα­ραφθορς ονομτων και στοιχεων διαπιστωμνων νεκρν που εχαν διορ­θωθε δη δο ημρες μετ τα γεγοντα, αλλ συνεχζουν να αναφρονται μαζ με τις σωστς εκδοχς τους, επαναλαμβανμενα τσι εις διπλον: Υπ τον ανπαρκτο «Αιγπτιο» Τορλ Τεκλτ εξακολουθε 30 χρνια μετ να υποκρπτεται η νορβηγδα φοιττρια Toril Margrethe Engeland, και υπ τον Γεργιο Σαρμαλ, ο Γεργιος Σαμορης. Ως Διαμαντκος πλον εμφανζεται η Μαρα Διαμαντκη των καταλγων του 1974-1975, νομα που θεωρομε τι πιθαντατα υποκρπτει τη Μαρα Δαμανκη, λγω της αρχι­κς φμης τι η εκφωντρια του Πολυτεχνεου εχε εκτελεστε», γρφει ο Λεωνδας Καλλιβρετκης παρουσιζοντας την ρευνα.

 

Οι επνυμοι νεκρο

Το Εθνικ δρυμα Ερευνν εχε προχωρσει στην σνταξη ενς προσωρινο καταλγου των επνυμων νεκρν των γεγοντων του Νοεμβρου του 1973 κατ χρονολογικ κατταξη. Επσης παρουσασε και μια εικονικ παρσταση των σημεων των δολοφονιν πνω σε ναν χρτη του κντρου της Αθνας.

1. Σπυρδων Κοντομρης του Αναστασου, 57 ετν, δικηγρος (πρην βουλευτς Κερκρας της νωσης Κντρου), κτοικος Αγου Μελετου, Αθνα. Στις 16.11.1973, γρω στις 20.30-21.00, εν βρισκταν στη διασταρωση οδν Γεωργου Σταρου & Σταδου, προσβλθηκε απ δακρυγνα αρια που ρριχνε η Αστυνομα κατ των διαδηλωτν, με αποτλεσμα να υποστε μφραγμα του μυοκαρδου. Μεταφρθηκε στο Σταθμ Πρτων Βοηθειν του Ε.Ε.Σ., που διαπιστθηκε ο θνατος του.

2. Διομδης Κομνηνς του Ιωννη, 17 ετν, μαθητς, κτοικος Λευκδος 7, Αθνα. Στις 16.11.1973, μεταξ 21.30 και 21.45, εν βρισκταν μαζ με λλους διαδηλωτς στη διασταρωση των οδν Αβρωφ & Μρνη, τραυματστηκε θανσιμα στην καρδι απ πυρ που ριξαν εναντον του νδρες της φρουρς του Υπουργεου Δημοσας Τξεως. Μεταφρθηκε στο Σταθμ Πρτων Βοηθειν του Ε.Ε.Σ. και απ εκε, νεκρς πλον, στο Ρυθμιστικ Κντρο Αθηνν (πως λεγταν ττε το Γενικ Κρατικ Νοσοκομεο).

3. Σωκρτης Μιχαλ, 57 ετν, εμπειρογνμων ασφαλιστικς εταιρεας, κτοικος Περιστερου Αττικς. Στις 16.11.1973, μεταξ 21.00 και 22.30, εν βρισκταν μεταξ των οδν Μπουμπουλνας και Σλωνος,

προσβλθηκε απ δακρυγνα αρια που ρριχνε η Αστυνομα κατ των διαδηλωτν, με αποτλεσμα να υποστε απφραξη της αριστερς στεφανιαας. Μεταφρθηκε ημιθανς στο Σταθμ Πρτων Βοηθειν του Ε.Ε.Σ. (3ης Σεπτεμβρου), που και πθανε.

4. Toril Margrethe Engeland του Per Reidar, 22 ετν, φοιττρια απ το Molde της Νορβηγας. Στις 16.11.1973, γρω στις 23.30, τραυματστηκε θανσιμα στο στθος απ πυρ της φρουρς του Υπουργεου Δημοσας Τξεως. Μεταφρθηκε απ διαδηλωτς στο ξενοδοχεο «Ακροπλ» και αργτερα, νεκρ δη, στο Σταθμ Πρτων Βοηθειν του Ι.Κ.Α. Ανακριβς εχε αναφερθε αρχικ απ την Αστυνομα ως «Αιγυπτα Τουρλ Τεκλτ» και η παρεξγηση αυτ επιβινει ακμη σε κποιους «καταλγους νεκρν».

5. Βασλειος Φμελλος του Παναγιτη, 26 ετν, ιδιωτικς υπλληλος, απ τον Πργο Ηλεας, κτοικος Κσου 1, Κυψλη, Αθνα. Στις 16.11.1973, γρω στις 23.30, τραυματστηκε θανσιμα στο κεφλι απ πυρ της φρουρς του Υπουργεου Δημοσας Τξεως. Μεταφρθηκε απ διαδηλωτς στο Σταθμ Πρτων Βοηθειν του Ε.Ε.Σ. και απ εκε, νεκρς πλον, στο Ρυθμιστικ Κντρο Αθηνν.

6. Γεργιος Σαμορης του Ανδρα, 22 ετν, φοιτητς Παντεου, απ την Πτρα, κτοικος πλατεας Κουντουριτου 7, Κουκκι. Στις 16.11.1973 γρω στις 24.00, εν βρισκταν στην ευρτερη περιοχ του Πολυτεχνεου (Καλλιδρομου και Ζωσιμδων), τραυματστηκε θανσιμα στον τρχηλο απ πυρ της αστυνομας. Μεταφρθηκε στο πρχειρο ιατρεο του Πολυτεχνεου, που απεβωσε. Απ εκε μεταφρθηκε στο Σταθμ Πρτων Βοηθειν του Ι.Κ.Α. Ανακριβς εχε αναφερθε αρχικ απ την Αστυνομα ως «Χαμουρλς».

7. Δημτριος Κυριακπουλος του Αντωνου, 35 ετν, οικοδμος, απ τα Καλβρυτα, κτοικος Περιστερου Αττικς. Κατ τις βρδυνες ρες της 16.11.1973 εν βρισκταν στην περιοχ του Πολυτεχνεου, προσβλθηκε απ δακρυγνα αρια και στη συνχεια κτυπθηκε απ αστυνομικος με συμπαγες ρβδους, συνεπεα των οποων πθανε, απ οξεα ρξη αορτς, τρεις ημρες αργτερα, στις 19.11.1973, εν μεταφερταν στο Σταθμ Πρτων Βοηθειν του Ε.Ε.Σ.

8. Σπρος Μαρνος του Διονυσου, επονομαζμενος Γεωργαρς, 31 ετν, ιδιωτικς υπλληλος, απ την Εξωχρα Ζακνθου. Κατ τις βρδυνες ρες της 16.11.1973, εν βρισκταν στην περιοχ του Πολυτεχνεου, κτυπθηκε απ αστυνομικος με συμπαγες ρβδους, και υπστη κρανιοεγκεφαλικς κακσεις. Μεταφρθηκε στο Θεραπευτριο Πεντλης, που πθανε τη Δευτρα, 19.11.1973, απ οξ αγγειακ εγκεφαλικ επεισδιο. Τφηκε στην ιδιατερη πατρδα του, που στις 9.9.1974, γινε τελετ στη μνμη του.

9. Νικλαος Μαρκολης του Πτρου, 24 ετν, εργτης, απ το Παρθνι Θεσσαλονκης, κτοικος Χρηστομνου 67, Σεπλια, Αθνα, εργτης. Κατ τις πρωινς ρες της 17.11.1973, εν βδιζε στην πλατεα Βθης, τραυματστηκε στην κοιλι απ ριπ στρατιωτικς περιπλου. Μεταφρθηκε στο Ρυθμιστικ Κντρο Αθηνν, που πθανε τη Δευτρα 19.11.1973.

10. Αικατερνη Αργυροπολου σζυγος Αγγελ, 76 ετν, κτοικος Κννεντυ και Καλμνου, Αγιοι Ανργυροι Αττικς. Στις 10.00 της 17.11.1973, εν βρισκταν στην αυλ του σπιτιο της, τραυματστηκε στην

πλτη απ σφαρα. Διακομστηκε στην κλινικ «Παμμακριστος» (Κτω Πατσια), που νοσηλετηκε επ να μνα και κατπιν μεταφρθηκε στο σπτι της, που πθανε συνεπεα του τραματος της μετ απ να εξμηνο (Μιος 1974).

11. Στυλιανς Καραγεργης του Αγαμμνονος, 19 ετν, οικοδμος, κτοικος Μιαολη 38, Νο Ηρκλειο Αττικς. Στις 10.15 το πρω της 17.11.1973, εν βρισκταν μαζ με λλους διαδηλωτς στην οδ Πατησων, μεταξ των κινηματογρφων «ΑΕΛΑΩ» και «ΕΑΛΗΝΙΣ», τραυματστηκε απ ριπ πολυβλου που ρριξε εναντον τους περπολος πεζοναυτν που επβαινε ενς τεθωρακισμνου οχματος. Μεταφρθηκε στο Κ.Α.Τ., που πθανε μετ απ 12 μρες, στις 30.11.1973.

12. Μρκος Καραμανς του Δημητρου, 23 ετν, ηλεκτρολγος, απ τον Πειραι, κτοικος Χου 35, Αιγλεω. Στις 10.30 περπου το πρω της 17.11.1973, εν βρισκταν στην ταρτσα πολυκατοικας επ της πλατεας Αιγπτου 1, τραυματστηκε θανσιμα στο κεφλι απ πυρ της στρατιωτικς φρουρς που ενδρευε στην ταρτσα του Ο.Τ.Ε. (αυτουργς ο ανθυπολοχαγς Ιωννης Αυμπρης, 573ου Τγματος Πεζικο). Μεταφρθηκε στην κλινικ «Παντνασσα» (πλατεα Βικτωρας), που διαπιστθηκε ο θνατος του.

13. Αλξανδρος Σπαρτδης του Ευστρατου, 16 ετν, μαθητς, απ τον Πειραι, κτοικος Αγας Λαρας 80, Αθνα. Στις 10.30 με 11.00 περπου το πρω της 17.11.1973, εν βδιζε στη διασταρωση των οδν Πατησων και Κτσικα, τραυματστηκε θανσιμα στην κοιλι απ πυρ της στρα­τιωτικς φρουρς που ενδρευε στην ταρτσα του Ο.Τ.Ε. (αυτουργς ο ανθυπολοχαγς Ιωννης Δυμπρης, 573ου Τγματος Πεζικο). Με διαμπερς τραμα μεταφρθηκε στο Κ.Α.Τ., που τον βρκε νεκρ ο πατρας του.

14. Δημτριος Παπαωννου, 60 ετν, διευθυντς ταμεου αλευροβιομηχνων, κτοικος Αριστομνους 105, Αθνα. Γρω στις 11.30 της 17.11.1973, εν βρισκταν στην πλατεα Ομονοας, προσβλθηκε απ δακρυγνα αρια που ριχνε η Αστυνομα. Μεταφρθηκε στο Σταθμ Πρτων Βοηθειν του Ε.Ε.Σ., που διαπιστθηκε ο θνατος του, συνεπεα εμφργματος.

15. Γεργιος Γεριτσδης του Αλεξνδρου, 47 ετν, εφοριακς υπλληλος, κτοικος Ελπδος 29, Νο Ηρκλειο Αττικς. Στις 12.00 της 17.11.1973, εν βρισκταν μσα στο αυτοκνητο του στα Να Λισια, τραυματστηκε θανσιμα στο κεφλι απ πυρ που δισχισαν τον ουραν του αυτοκιντου. Μεταφρθηκε στο Ρυθμιστικ Κντρο Αθηνν, που πθανε αυθημερν.

16. Βασιλικ Μπεκιρη του Φωτου, 17 ετν, εργαζμενη μαθτρια, απ τα Αμπελκια Βλτου Αιτωλοακαρνανας, κτοικος Μεταγνους 8, Νος Κσμος. Στις 12.00 το μεσημρι της 17.11.1973, εν βρισκταν στην ταρτσα του σπιτιο της, τραυματστηκε θανσιμα στον αυχνα απ πυρ. Μεταφρθηκε στο Ρυθμιστικ Κντρο Αθηνν και στη συνχεια στον «Ευαγγελισμ», που πθανε αυθημερν.

17. Δημτρης Θεοδρας του Θεοφνους, 5 ετν, κτοικος Ανακροντος 2, Ζωγρφου. Στις 13.00, της 17.11.1973, εν δισχιζε με τη μητρα του τη διασταρωση της οδο Ορεινς Ταξιαρχας με τη λεωφρο Παπγου στου Ζωγρφου, τραυματστηκε θανσιμα στο κεφλι απ πυρ στρατιωτικς περιπλου με επικεφαλς αξιωματικ (πιθανν ο λαρχος Σπυρδων Σταθκης του Κ.Ε.Τ/Θ), που βρισκταν ακροβολισμνη στο λφο του Αγου Θερποντος. Εξπνευσε ακαριαα και ταν μεταφρθηκε στο Νοσοκομεο των Παδων, απλς διαπιστθηκε ο θνατος του.

18. Αλξανδρος Βασλειος (Μπασρ) Καρκας, 43 ετν, Αφγανς τουρκικς υπηκοτητας, ταχυδακτυλουργς, κτοικος Μρων 10, Αγιος Παντελεμονας, Αθνα. Στις 13.00, της 17.11.1973, εν βδιζε με τον

13χρονο γιο του στη διασταρωση των οδν Χδεν και Αχαρνν, τραυματστηκε θανσιμα στην κοιλι απ ριπ μυδραλου τεθωρακισμνου στρατιωτικο οχματος. Μεταφρθηκε απευθεας στο νεκροτομεο, που διαπιστθηκε ο θνατος του.

19. Αλξανδρος Παπαθανασου του Σπυρδωνος, 59 ετν, συνταξιοχος εφοριακς, απ το ΚερσοΒο Αιτωλοακαρνανας, κτοικος Νξου 116, Αθνα. Στις 13.30 της 18.11.1973, εν βδιζε με τις ανλικες κρες του στη διασταρωση των οδν Δροσοπολου και Κθνου, απναντι απ το ΙΣΤ' Αστυνομικ Τμμα, βρθηκε εν μσω πυρν, προερχομνων απ τους αστυνομικος του Τμματος, με αποτλεσμα να πθει συγκοπ. Μεταφρθηκε στο Σταθμ Πρτων Βοηθειν, που διαπιστθηκε ο θνατος του.

20. Ανδρας Κομπος του Στργιου 63 ετν, βιοτχνης, απ την Καρδτσα, κτοικος Αμαλιδος 12, Κολωνς. Γρω στις 11.00 με 12.00 της 18.11.1973, εν βδιζε στη διασταρωση των οδν Γ' Σεπτεμβρου και Καποδιστρου, τραυματστηκε στη λεκνη απ πυρ μυδραλου τεθωρακισμνου στρατιωτικο οχματος. Μεταφρθηκε στο Σταθμ Πρτων Βοηθειν του Ε.Ε.Σ., κατπιν στο Ρυθμιστικ Κντρο Αθηνν και τλος στο Κ.Α.Τ., που και πθανε στις 30.1.1974.

21. Μιχαλ Μυρογιννης του Δημητρου, 20 ετν, ηλεκτρολγος, απ τη Μυτιλνη, κτοικος Ασημκη Φωτλα 8, Αθνα. Στις 12.00 το μεσημρι της 18.11.1973, εν βδιζε στη διασταρωση των οδν Πατησων και Στουρνρη, τραυματστηκε θανσιμα στο κεφλι απ πυρ περιστρφου αξιωματικο του Στρατο (αυτουργς ο συνταγματρχης Νικλαος Ντερτιλς). Μεταφρθηκε στο Σταθμ Πρτων Βοηθειν του Ε.Ε.Σ. σε κωματδη κατσταση και κατπιν στο Ρυθμιστικ Κντρο Αθηνν, που πθανε αυθημερν.

22. Κυρικος Παντελεκης του Δημητρου, 44 ετν, δικηγρος, απ την Κροκα Λακωνας, κτοικος Φερρν 5, Αθνα. Στις 12.00 με 12.30 το μεσημρι της 18.11.1973, εν βδιζε στη διασταρωση των οδν Πατησων και Γλδστωνος, τραυματστηκε θανσιμα απ πυρ διερχομνου ρματος μχης. Μεταφρθηκε στο Ρυθμιστικ Κντρο Αθηνν, που και πθανε στις 27.12.1973.

23. Ευστθιος Κολινιτης, 47 ετν, απ τον Πειραι, κτοικος Νικοπλεως 4, Καματερ Αττικς. Κτυπθηκε στις 18.11.1973 απ αστυνομικος με συμπαγες ρβδους, και υπστη κρανιοεγκεφαλικς κακσεις, συνεπεα των οποων πθανε στις 21.11.1973.

24. Ιωννης Μικρνης του Αγγλου, 22 ετν, φοιτητς στο τμμα Ηλεκτρολγων Μηχανικν του Πανεπιστημου Πατρν, απ την Ανω Αλισσ Αχαας. Συμμετεχε στην κατληψη του Πανεπιστημου Πατρν.

Κτυπθηκε μετ τα γεγοντα, υπ συνθκες που παραμνουν ακμη αδιευκρνιστες. Συνεπεα της κακοποησης του υπστη ρξη του πατος, εξαιτας της οποας πθανε στις 17.12.1973 στο Λακ Νοσοκομεο Αθηνν, που νοσηλευταν. Σμφωνα με ορισμνες ενδεξεις, ο τραυματισμς του συνβη στην Πτρα, λλες μως πληροφορες τον τοποθετον στην Αθνα. Η περπτωση του παραμνει υπ ρευνα. Σε ορισμνους καταλγους νεκρν αναφρεται ανακριβς ως «Κστας Μικρνης».