'21 ,

6 2011

Βασλης Φουρτονης: δσκαλος, αναπληρωματικς Αιρετς ΑΠΥΣΠΕ Αττικς

Νικηταρ –Νικηταρ

Πο 'χεις στα πδια σου φτερ

και στην καρδι ατσλι.

Η Βιογραφα του

Ο Νικηταρς γεννθηκε το 1782 στο χωρι Τουρκολκα Μεγαλπολης και ταν γιος του κλφτη Σταματλου Τουρκολκα και της Σοφας Καροτσου, αδελφς της συζγου του γρου του Μορι Θεδωρου Κολοκοτρνη. Κατ μα λλη εκδοχ, γεννθηκε το 1784 στο χωρι Νδουσα Μεσσηνας, που βρσκεται 25 χιλιμετρα απ την πλη της Καλαμτας. Σε ηλικα 11 χρονν γινε αρματολς και βγκε στη μχη με την ομδα του πατρα. Στη συνχεια εντχθηκε στο σμα του πρωτοκλφτη Ζαχαρι Μπαρμπιτσιτη, ο οποος τον εκτμησε υπρμετρα και τον κανε γαμπρ του, παντρεοντς τον με την κρη του Αγγελνα. Με την Αγγελνα ο Νικηταρς απχτησε τρα παιδι, να γιο το Γιννη και δυο κρες απ τι τις οποες η μα τρελθηκε ταν τον αντκρισε να βγανει εξαθλιωμνος απ τη φυλακ, πως λεπτομερς θα αναφρουμε πιο κτω.

Το 1805, ταν σκοτθηκε ο πατρας του απ τους Τορκους, αυτς ακολοθησε τον θεο του Θεδωρο Κολοκοτρνη στην Ζκυνθο και κτοτε, δεν τον εγκατλειψε ποτ. Την αφοσωση του Νικηταρ προς τον θεο του ο λας την εξφρασε ως εξς «Μπροστ πηγανει ο Νικηταρς και πσω ο Κολοκοτρνης» και την ρρηκτη σχση των δο ανδρν με τη φρση: «Η κεφαλ το του Κολοκοτρνη και η χειρ του Νικηταρ».

Διωγμνος κι αυτς καταφεγει στα Επτνησα, τα οποα εξουσαζαν οι Ρσοι. Εκε εντχθηκε στο ρωσικ τγμα, που πολμησε τον Ναπολοντα στην Ιταλα. Αργτερα, επστρεψε στη Ζκυνθο για να υπηρετσει αυτ τη φορ τους Γλλους, που εχαν καταλβει το νησ. Στις 18 Οκτωβρου 1818, εν βρισκταν στην Καλαμτα, μυθηκε στη Φιλικ Εταιρεα. Με τον θεο του Θεδωρο Κολοκοτρνη και τον Παπαφλσσα συνβαλε στην προετοιμασα του Εθνικο Ξεσηκωμο και στις 23 Μαρτου 1821 μπκε στην Καλαμτα μαζ με τους λλους στρατιωτικος αρχηγος.

Εχε ενστερνισθε βαθι τις απψεις και τα σχδια του θεου του και πρε μρος σε λες τις επιχειρσεις για την κατληψη της Τρπολης που ττε ταν το Διοικητικ κντρο των Οθωμανν στην Πελοπννησο.

Διακρθηκε στη Μχη του Βαλτετσου (12 Μαου 1821), εν αποφασιστικ ταν η συμβολ του στη Μχη των Δολιανν (18 Μαου 1821), που ανδειξε στο πακρο τις στρατιωτικς του ικαντητες. Επικεφαλς μλις 600 ανδρν κατανκησε τον στρατ του Κεχαγιμπεη που ανρχετο σε 6.000 νδρες και σχεδν τον αποδεκτισε. Εκε απδειξε στο πακρο τον ηρωισμ του και την σπνια στρατιωτικ του αρετ και ικαντητα. Εναι χαρακτηριστικ η κραυγ φρση «Σταθτε Πρσαι να πολεμσωμε» απευθυνμενος προς τους Τορκους του οποους αποκαλοσε  Περσινους. Κατφερε δε να τους προξενσει τερστια καταστροφ και σχεδν να τους αποδεκατσει. Γι’ αυτν τον πραγματικ του θλο, οι συμπολεμιστς του τον ονμασαν «Τουρκοφγο».

Αυτ ο γενναος αγωνιστς ταν ταυτχρονα και μεγαλψυχος απναντι στους εχθρος του. Λγεται τι σε μια μχη τραυματστηκε βαρι νας απ τους εχθρος του, νας Τουρκαλβανς. Ο Νικηταρς τον λυπθηκε και τον πρε στους μους του για να τον πει σε να γιατρ για να τον κνει καλ.

Μχρι το τλος του Αγνα ο Νικηταρς ταν στην πρτη γραμμ, πολεμντας ετε στην Πελοπννησο ετε στην Ανατολικ Στερε Ελλδα, που συνεργστηκε με τον Οδυσσα Ανδροτσο και τον Γεργιο Καρασκκη. Πρε μρος στην λωση της Τριπολιτσς (23 Σεπτεμβρου 1821) και ταν απ τους λγους αρχηγος που αρνθηκε να συμμετσχει στη διανομ των λαφρων.

Αναφρεται χαρακτηριστικ τι μετ τη μχη στα Δερβενκια και αφο εχαν συγκεντρωθε σε τερστιους σωρος και λοι οι αξιωματικο και στρατιτες μαζετηκαν για τη μοιρασι, διαπστωσαν τι λλειπε νας και αυτς ταν ο Νικηταρς ο οποος αρνεται να συμμετσχει στη διανομ. Μετ απ μεγλη πεση και επιμον των συντρφων του, πρε μια σλα, μια ταμπακρα ξυλγλυπτη κι να πανκριβο σπαθ. Τη σλα χρισε σε ναν συμπολεμιστ και φλο του. την ταμπακρα, την στειλε στην γυνακα του Αγγελνα με το σημεωμα «Την στλνω σε σνα που αγαπ στερα απ την Πατρδα. Λβε την για να με θυμσαι» και το ξφος αργτερα το προσφερε στον ρανο για την ενσχυση του Μεσολογγου. Η αφιλοκρδεια και η ανιδιοτλεια του Νικηταρ μειναν παροιμιδεις.

Κατ τη διρκεια του Εμφλιου Πολμου τχθηκε στο πλευρ του Κολοκοτρνη, αλλ φρντισε πντα να επιδικει τον συμβιβασμ και τη συνεννηση.

Μετ την επικρτηση των Κυβερνητικν, πγε στο Μεσολγγι και εντχθηκε στην υπηρεσα του Δ. Μακρ. Κλεστηκε στην πολιορκημνη πλη και πολμησε κατ του Κιουταχ, στην δετερη πολιορκα. Με τη χοργηση της αμνηστας, ενψει της εισβολς του Ιμπραμ, επστρεψε στην Πελοπννησο επικεφαλς στρατιωτικο τμματος και λαβε μρος σε πολλς μχες. Το 1826 με συμπολεμιστ τον Γεργιο Καρασκκη, λαβε μρος, με 800 ντρες, στη νικηφρα μχη της Αρχοβας. Μετ τη μχη αυτ γρισε εσπευσμνα στο Ναπλιο γιατ αρρστησε βαρι απ πλευρτιδα. Μετ την θεραπεα του ακολοθησε τον Θεδωρο Κολοκοτρνη και πρε μρος σε πολλς μχες κατ του Ιμπραμ. Για δετερη φορ πολμησε στο πλευρ του Καρασκκη στην τυχη μχη του Φαλρου τον Απρλη του 1827.

Μετ την απελευθρωση εντχθηκε στο κμμα των ρωσφιλων (Ναπαων). Πντοτε μως εκενο που επεδωκε με λες του τις δυνμεις ταν η δικαωση των αγωνιστν και η διασφλιση του λαο απ τις ξνες επεμβσεις.

Στριξε σθεναρ τον Κυβερντη Καποδστρια κι γινε νας απ τους στεντερους συνεργτες του Κυβερντη. Πρε μρος στην Δ’ Εθνοσυνλευση του ργους (1829), ως πληρεξοσιος του Λεονταρου.

Το 1829 μαζ με τον Αρχιμανδρτη Πρρο τον Θετταλ, ιδρουν το πρτο χαρτοποιεο της Ελλδας, στο Κεφαλρι του ργους, καταβλλοντας 3.000 γρσια καστος, επιχερηση η οποα μελλε να χρεοκοπσει γιατ δεν υποστηρχτηκε οτε απ την Καποδστρια, αλλ οτε και απ τον θωνα.

Εναι αποδεδειγμνο τι ο Νικηταρς ουδποτε συμπθησε ποτ τους Βαυαρος και γι? αυτ μεινε αμτοχος και απομονωμνος απ τα τεκταινμενα εκενης της εποχς. Το 1834 προγεται σε Συνταγματρχη και διορζεται στρατιωτικς νομοεπιθεωρητς αλλ τον Αγουστο του διου τους, μετ το κνημα της Μεσσηνας, συλλαμβνεται και φυλακζεται.

Αξζει να αναφερθε τι η μοναδικ του ιδιοκτησα ταν να αγρκτημα στην θση Σερεμτι, κοντ στα ρια του ργους προς το Ναπλιο και την Να Κο, που ττε ββαια δεν εχε ακμη δημιουργηθε. Και αυτ το αγρκτημα το χασε απ πολλ χρη που εχε. Για να αποξηρνει, να εμπλουτσει και να καλλιεργσει την γη του χρειστηκε να δανειστε. Δανεστηκε για να φτιξει το σπτι του. Δανεστηκε μως και για συντηρσει τους στρατιτες του τον καιρ του αγνα. τσι οι τκοι τον πνιξαν. Η ττε κυβρνηση δεν στερξε στα παρακλια του να τον βοηθσει οικονομικ να μπορσει να το σσει. τσι ο ρωας Νικηταρς μεινε χωρς να χει «που την κεφαλ κλενει» χνοντας ολκληρη την περιουσα του.

Το 1839, θεωρθηκε νοχος συνομωσας κατ του θωνα, οπτε φυλακστηκε στο Παλαμδι, μως το 1840 δικστηκε, κρθηκε αθος και αφθηκε ελεθερος. Οι Βαυαρο ββαια δεν αποδχτηκαν την απφαση του Δικαστηρου και με υπογραφ του θωνα φυλακστηκε εκ νου στην Αγινα και μετ στο κστρο της Ακρπολης των Αθηνν. Απ ττε και μετ ρχισε το μαρτριο του. Κθε μρα οι Βαυαρο τον βγαζαν ξω και τον χτυποσαν με μπαστονια και τον περιγελοσαν μπρος στα μτια των Ελλνων που ρχονταν να δουν τον ρωα τους. Κποια φορ ανμεσα στους θεατς ταν και η κρη του η οποα δεν ντεξε να βλπει τον πατρα της σε αυτ την κατσταση και τρελθηκε, εν ο διος αρρστησε απ ζχαρο το ποιο του κατστρεψε τα μτια.

Ο Νικηταρς μπορε να υπφερε πολλ, αλλ ποτ δεν βαρυγκμησε και ποτ δεν επε πικρ κουβντα για την Πατρδα. Μπορε να μη δικαιθηκε – πως λλοι- στα μτια των συγχρνων του. χει μως σημαδψει ανεξτηλα τις ψυχς του λαο. χει δικαιωθε στην συνεδηση των νεοελλνων που τον τιμον και τον χουν κατατξει στους κορυφαους λληνες αγωνιστς.

Στις 25 Σεπτεμβρου 1849, φυγε απ τη ζω σε ηλικα 67 ετν. φησε Απομνημονεματα, τα οποα υπαγρευσε στον εθνικ δικαστ Γεργιο Τερτστη.

 

να γνωστο, μα αρκετ διδακτικ περιστατικ

Αναφρεται να χαρακτηριστικ περιστατικ, το οποο αναδεικνει το θος αυτο του ρωα και στον αντποδα την αχαριστα και την αγνωμοσνη του κρτους.

ταν αποφυλακστηκε ο Νικηταρς το 1841, ταν τσο φτωχς που κατντησε ζητινος στα σοκκια του Πειραι. Η πενιχρ σνταξη που παιρνε, χριν μια θσης γερουσιαστ που του εδθη, δεν φτανε «οτε για ζτω». Η αρμδια αρχ η οποα χορηγοσε θσεις επαιτεας, εχε ορσει μια ορισμνη μρα στον ρωα επατη μια θση μια μρα της εβδομδος κοντ στην εκκλησα της Ευαγγελστριας και του επτρεπε(!) να επαιτε κθε Παρασκευ!

ταν αυτ φτασαν στα αυτι του πρσβη Μεγλης Δναμης, αυτς απεστλη απ την κυβρνηση του στο σημεο που επαιτοσε ο μεγλος οπλαρχηγς. Μλις ο Νικηταρς αντελφθη τον ξνο μζεψε αμσως το απλωμνο χρι του.

- Τι κνετε στρατηγ μου; ρτησε ο ξνος.

- Απολαμβνω ελεθερη πατρδα, απντησε υπερφανα ο ρωας.

- Μα εδ την απολαμβνετε, καθισμνος στον δρμο; επμενε ο ξνος.

- Η πατρδα μου χει χορηγσει σνταξη για να ζω καλ, αλλ ρχομαι εδ για να παρνω μια ιδα πως περνει ο κσμος, απντησε περφανα ο Νικηταρς.

Ο ξνος κατλαβε, και διακριτικ, φεγοντας φησε να του πσει να πουγκ με χρυσς λρες.

Ο σχεδν τυφλς Νικηταρς κουσε τον χο, πιασε το πουγκ και φναξε στον ξνο: «Σου πεσε το πουγκ σου. Πρε το μην το βρει καννας και το χσεις!».

Εμες τι να πομε τι και ττε και τρα, δυστυχς, η Ελλδα τρει τα παιδι της. Δεν απορομε λοιπν γιατ μας κατντησαν σε αυτ το χλι. Εν η πατρδα φρεται τσι στους μεγλους ρωες της, τι να περιμνουν οι απλο νθρωποι; Τα πντα λοιπν εκπορεονται απ την εξουσα που διαμορφνει τις εκστοτε καταστσεις.

 

Σημεωση Συντκτη: Θα θελα να ευχαριστσω πρα πολ το φλο μου και συναγωνιστ Αντνη Ντμο, αιρετ του ΠΥΣΠΕ Αργολδας, που μου στειλε το τελευταο περιστατικ και το οποο συμπεριλαμβνω στο ρθρο μου.