, )
13 2011

Η σχση εκπαδευσης και τοπικς αυτοδιοκησης αναφρεται συνθως στην κλασσικ παραδοσιακ σχση ενς δμου με τις τυπικς μορφς εκπαδευσης. Τη σχση δηλαδ που ο δμος φροντζει να εξασφαλσει και να διαθσει πρους οτως στε και με τη βοθεια των τεχνικν υπηρεσιντου τα νηπιαγωγεα, τα δημοτικ σχολεα, τα γυμνσια και τα λκεια να λειτουργον ερυθμα και αποτελεσματικ απ την ποψη της υλικοτεχνικς και της κτιριακς υποδομς. Αυτ εναι αλθεια και εναι πργματι μια απ τις σημαντικς λειτουργες που χουν ανατεθε στην τοπικ αυτοδιοκηση ετε στην περοδο 1985-2010 που με την ψφιση του νμου 1566 δθηκαν συγκεκριμνες αρμοδιτητες στους θεσμος της τοπικς αυτοδιοκησης ετε στη σημεριν περοδο, κυρως τρα που εφαρμζεται πλον ο νμος “Καλλικρτης”. Υπρχουν μως και λλοι τομες και χροι που η τοπικ αυτοδιοκηση μπορε να δραστηριοποιηθε στε ακμη και με το υφιστμενο καθεστς (με το περιορισμνο πεδο αρμοδιοττων σε θματα παιδεας) προκειμνου να αναπτυχθε μια θετικ δυναμικ και δημιουργικ σχση εκπαδευσης και τοπικς αυτοδιοκησης με πολλ οφλη τσο για την εκπαιδευτικ σο και για την τοπικ κοιντητα.

Με βση λα τα παραπνω και με αφετηρα τη θση τι ο κριος στχος μιας προοδευτικς στρατηγικς για την εκπαδευση εναι το ανοιχτ στην κοινωνα σχολεο που προγει και υποστηρζει με ποιοτικ τρπο τη δημιουργικτητα, την πρωτοβουλα, το διλογο, τη συμμετοχ, την καινοτομα και την παιδαγωγικ ελευθερα, διατυπνομε μια σειρ προτσεις για το νο ρλο και τις ευθνες της τοπικς αυτοδιοκησης στις σημερινς κοινωνικο-πολιτικς συνθκες πολυεππεδης κρσης.

 

Προτσεις:

 

Υποδομς

• Αντιμετπιση διπλς βρδιας

Πρτη προτεραιτητα αποτελε η αντιμετπιση-εξλειψη του φαινμενου της λειτουργας πολλν σχολικν μονδων σε “διπλ βρδια”. Στην προσπθεια αυτ θα συμβλλουν αποφασιστικ οι παρακτω διαδικασες:

  • Να γεωγραφικ-χωροταξικ κατανομ των μαθητν στερα απ μελτη και εισγηση των αρμοδων αυτοδιοικητικν και εκπαιδευτικν υπηρεσιν, κτι πο σμερα μετ τον “Καλλικρτη” καθσταται ακμη πιο επιτακτικ αναγκαιτητα.
  • Αξιοποηση λων των διαθεσμων οικοπδων και κτιρων των δμων και εξερεση νων ταν αυτ εναι δυνατν.
  • Προσθκη νων αιθουσν σε υφιστμενα διδακτρια ταν τοτο επιτρπεται και μπορε να βελτισει την υφιστμενη κατσταση.

• Ανγερση νων διδακτηρων που να ανταποκρνονται στις σγχρονες παιδαγωγικς και περιβαλλοντικς απαιτσεις.

Τα να διδακτρια πρπει να κατασκευζονται με τρπο στε να καλπτουν τις σγχρονες αυξημνες παιδαγωγικς απαιτσεις αλλ και να ακολουθον λες τις αρχς ενς φιλικο προς το περιβλλον αρχιτεκτονικο σχεδιασμο. Τα σχολικ διδακτρια αποτελον πολυδναμα κντρα γνσης και θα πρπει να εναι εφοδιασμνα με νετες αθουσες διδασκαλας, σγχρονα και καλ εξοπλισμνα εργαστρια, βιβλιοθκες, αθλητικς υποδομς, αθουσες πολλαπλν πολιτιστικν δραστηριοττων κλπ

• Σχολικς αυλς – Ανπλαση και επανασχεδιασμς

Οι σχολικς αυλς να σταματσουν να αποτελον μοντονες, ασφαλτοστρωμνες αλνες που στην απλ φιλοξενον να δο γπεδα μπσκετ και να αναμορφωθον με τρπω στε να γνουν ελκυστικς και αγαπημνος χρος για τους μαθητς. Η διαμρφωση νησδων πρασνου, η φτευση δνδρων και θμνων, η κατασκευ προστατευμενων απ τις καιρικς συνθκες υπαθριων χρων, η τοποθτηση αστικο εξοπλισμο, εικαστικν κατασκευν θα συμβλλει θετικ στη συνεδηση και την καθημεριντητα των μαθητν και ταυτχρονα, θα συμβλλει στην βελτωση του μικροκλματος της γειτονις αλλ και ταυτχρονα θα παρεμποδσει την ανπτυξη δραστηριοττων που δεν χουν καμι σχση με το επιθυμητ και αναγκαο στις μρες μας ασφαλς μαθητικ περιβλλον.

• Δημιουργα εξειδικευμνου τμματος τεχνικς υποστριξης σχολικς μονδας για την μεση και αποτελεσματικ αντιμετπιση των προβλημτων συντρησης των σχολικν κτιρων.

δρυση και λειτουργα στα πλασια των τεχνικν υπηρεσιν των οργανισμν τοπικς αυτοδιοκησης, ξεχωριστο τμματος συντρησης σχολεων που θα επανδρνεται απ εξειδικευμνα τεχνικ στελχη με αποκλειστικ απασχληση τα θματα συντρησης σχολεων.

 

Θεσμο

• Δημοτικ επιτροπ παιδεας

Η εμπειρα απ την λειτουργα των επιτροπν παιδεας χει δεξει τι στη καλτερη περπτωση οι επιτροπς παιδεας κινονται στα ρια της τυπικς λειτουργας με αποσπασματικ και επιφανειακ τρπο διαχερισης θεμτων διακοσμητικο χαρακτρα με αποτλεσμα ο θεσμς της δημοτικς επιτροπς παιδεας να θεωρεται ντονα υποβαθμισμνος δχως να ανταποκρνεται στις αυξημνες απαιτσεις. Εναι χαρακτηριστικ το γεγονς τι σε πολλ θματα που χουν σχση με την καλτερη και αποτελεσματικτερη λειτουργα των σχολεων και υπκεινται σε αποφσεις δημοτικν επιτροπν παιδεας παρατηρεται αδρνεια και λλειψη ενεργητικς συμμετοχς αυτν των επιτροπν. Για τον λγο αυτ επιβλλεται να αποκατασταθε και να ενισχυθε η ουσιαστικ λειτουργα των δημοτικν επιτροπν παιδεας, η οποα κατ τη γνμη μας μπορε να επιτευχθε με τους παρακτω τρπους:

Στην αρχ κθε σχολικς χρονις η δημοτικ επιτροπ παιδεας σχεδιζει και ανακοιννει τον εξαμηνιαο και ετσιο προγραμματισμ δρσης της ο οποος υπκειται σε κοινωνικ λογοδοσα στο τλος της σχολικς χρονις. Ο προγραμματισμς δρσης περιλαμβνει (με βση την αρμοδιτητα που αναφρει τι η δημοτικ επιτροπ παιδεας ασχολεται με την καλτερη οργνωση και λειτουργα των σχολεων) ενασχληση με:

  • Θματα φλαξης σχολικν κτιρων, ανπτυξη προγραμμτων σχολικς υγιεινς, καθς επσης και οργνωσης διαφρων ενημερωτικν εκπαιδευτικν εκδηλσεων.
  • Επισκψεις στα σχολεα μελν των επιτροπν παιδεας και συναντσεις με εκπροσπους της εκπαιδευτικς κοιντητας (γονες, μαθητς, εκπαιδευτικος) για την αλληλοτροφοδτηση και την αποτελεσματικ αντιμετπιση λων των προβλημτων που προκπτουν.
  • Ανπτυξη και διαμρφωση πλαισου συζτησης για τη διαδικασα συγχωνεσεων, καταργσεων, υποβιβασμο και προαγωγς σχολικν μονδων με τρπο που να επιτρπει χρονικ την ουσιαστικ και σε βθος προσγγιση αυτο του ζητματος δχως ασφυκτικ χρονικ πλασια και “κατ’ επφαση” διαδικασες.
  • Δημσιος απολογισμς και σνταξη σχετικς κθεσης προς το δημοτικ συμβολιο και ενημρωση λων των εμπλεκμενων φορων για την συγκεκριμνη δραστηριτητα που αναπτχθηκε στο προηγομενο διστημα λειτουργας της επιτροπς παιδεας.

• Σχολικ επιτροπ παιδεας

Με τον “Καλλικρτη” διαμορφθηκε να νο τοπο και θεσμικ πλασιο στην οργνωση και λειτουργα των σχολικν επιτροπν. Οι συγχωνεσεις των σχολικν επιτροπν εναι ελογο τι σε αυτ τη μεταβατικ τουλχιστον περοδο εμπεριχουν δυσκολες και προκαλον προβληματισμος σχετικ με την αποτελεσματικτητα των σχολικν επιτροπν. Για τον λγο αυτ εναι απαρατητο τα αρμδια υπουργεα να χαρξουν κατευθνσεις και χρονοδιαγρμματα σε τι αφορ τις οικονομικς υποχρεσεις και διευθετσεις τσι στε γκαιρα και με συνπεια να διευθετονται λα τα προβλματα που παρουσιζονται. Τοτο σημανει τι οι φσεις των οικονομικν επιχορηγσεων προς τις σχολικς επιτροπς πρπει να προκαθορζονται και να ακολουθεται αυστηρ το χρονοδιγραμμ τους, πως επσης και να τακτοποιονται με συνπεια και σε τακτ χρονικ διαστματα οι κθε εδους οικονομικς υποχρεσεις (πχ αμοιβς για το προσωπικ καθαριτητας, σχολικος τροχονμους κλπ). Απ την λλη πλευρ οι σχολικς επιτροπς χρζουν εσωτερικς αναδιρθρωσης και απαιτον καταμερισμ εργασας για λα τα μλη τσι στε το ργο να καθσταται πιο αποδοτικ και λειτουργικ. Επσης, τα αυξημνα σε σχση με το παρελθν χρηματικ ποσ που διαχειρζονται οι σχολικς επιτροπς καθιστον αναγκαα την ορθολογικ, συστηματικ διαχεριση με διαφανες ρους, δημοσιοποησ τους (υποχρεωτικ πλον με το πργραμμα “ΔΙΑΥΓΕΙΑ” και την διεξαγωγ των απαρατητων μειοδοτικν διαγωνισμν με την κατλληλη προετοιμασα τους. Ο απαιτητικς πλον ρλος και οι ευθνες των σχολικν επιτροπν επιβλλει την ανγκη οι σχολικς επιτροπς να στηριχθον και να υποστηριχθον με το απαρατητο στελεχιακ δυναμικ για να ανταποκριθον με επιτυχα στο ργο που θεσμικ τους ανατθεται.

 

Περιεχμενο εκπαδευσης – Αναλυτικ προγρμματα.

Η σχση τοπικς αυτοδιοκησης και ανοικτς εκπαδευσης μπορε να αναλβει πολλς δημιουργικς μορφς και διαστσεις. Μια ττοια περπτωση αφορ την διδασκαλα μαθημτων τοπικς ιστορας και πολιτισμο στο σχολικ πργραμμα στα πλασια της ευλικτης ζνης. Η διδασκαλα της τοπικς ιστορας ως προς τη μεθοδολογα και το περιεχμενο εναι ασφαλς θμα που συνδεται με τον κεντρικ σχεδιασμ και την εκπαιδευτικ πολιτικ που χαρζει το υπουργεο Παιδεας και ασφαλς δεν αφορ λλους θεσμος. Η τοπικ αυτοδιοκηση μπορε να συμβλλει στην καλτερη αξιοποηση θεμτων της διδασκαλας της τοπικς ιστορας προσφροντας εκενους τους μηχανισμος και θεσμος που λειτουργον υπ την ευθνη των δμων και μπορον να εξυπηρετσουν μαθησιακος στχους. Ττοιοι θεσμο εναι το ιστορικ  αρχεο Προσφυγικο Ελληνισμο στην Καλαμαρι, το Κντρο Ιστορας του δμου Θεσσαλονκης, Μουσεο Εκπαδευσης στην Βροια κλπ. Σε ανλογη κατεθυνση ως προς τη συμβολ της τοπικς αυτοδιοκησης για θματα περιεχομνου και αξιοποησης δημοτικν θεσμν για την εξυπηρτηση στχων των αναλυτικν προγραμμτων και σχολικν βιβλων μπορε για παρδειγμα να εναι:

Στο αναλυτικ πργραμμα και τα σχολικ βιβλα για το μθημα της μελτης περιβλλοντος:

  • οι προγραμματισμνες και αφο χει προηγηθε η σχετικ προετοιμασα στην τξη επισκψεις-ξεναγσεις σε πρκα κυκλοφοριακς αγωγς, μουσεα κλπ
  • η πρσκληση στο σχολεο εκπροσπων της δημοτικς αστυνομας για θματα ασφλειας
  • η οργνωση σε συνεργασα με οργανισμος συγκοινωνιν, συγκοινωνιακν μσων, δραστηριοττων σχετικ με τα μσα μαζικς μεταφορς.
  • η συνεργασα με την αντιδημαρχα Καθαριτητας και Περιβλλοντος ταν εναι εφικτ για εξορμσεις δενδροφυτεσεων, καθαρισμο ακτν κλπ.

Στο μθημα της κοινωνικς και πολιτικς αγωγς τσο στο δημοτικ σχολεο σο και στο γυμνσιο:

  • σε εντητες που αναφρονται στην οργνωση και στον ρλο των θεσμν τοπικς αυτοδιοκησης, συναντσεις επισκψεις με εκπροσπους των δημοτικν αρχν και υπηρεσιν καθς και αναπαρσταση συνεδρασης δημοτικο συμβουλου με σχδιο εργασας που να αναδεικνει την μελτη ενς προβλματος που απασχολε την τοπικ κοινωνα μσα απ την οπτικ των μαθητν.
  • σε εντητες που αναφρονται στην πολιτικ προστασα και στην πολυεππεδη προσφορ της επισκψεις εκπροσπων της σε περιφερειακ και δημοτικ εππεδο για την ενημρωση μαθητν πως εναι η πυρασφλεια, η αντισεισμικ προστασα και κθε ζτημα που χει σχση με τη παραπνω λειτουργα.

Η δραστηριοποηση της τοπικς αυτοδιοκησης για θματα περιεχομνου σπουδν μπορε να επεκταθε και σε τομες πολιτισμο πως εναι τα εικαστικ, η μουσικ, το θατρο, η φιλαναγνωσα, ο χορς με μεγαλτερη νεση και δυναττητα αφο εναι γνωστ τι σε κθε δμο χουν δη ιδρυθε και λειτουργον εδ και πολλ χρνια με ξεχωριστ επιτυχα και μεγλη προσφορ στην τοπικ κοινωνα πολιτιστικο δημοτικο οργανισμο, δημοτικ και περιφερειακ θατρα, δημοτικ ωδεα και παιδικς δημοτικς βιβλιοθκες με πολ αξιλογα προγρμματα που υλοποιονται σε συνεργασα με τις σχολικς μονδες.

Επσης αντστοιχη θετικ δραστηριοποηση της τοπικς αυτοδιοκησης για θματα περιεχομνου σπουδν αφορον και τον τομα του σχολικο αθλητισμο που εναι δυνατν να αξιοποιονται δημοτικ αθλητικ κντρα και χροι.

 

Σχολεο και Κοινωνα

• νοιγμα του σχολεου στην κοινωνα και αξιοποηση των υποδομν του για την ανπτυξη δραστηριοττων πολιτισμο-θλησης-επιμρφωσης.

Πολλς σημαντικς και ενδιαφρουσες δρσεις συνεργασας σχολεων και τοπικς αυτοδιοκησης, αλλ και ξω απ αυτν που αφορον:

  • Περιβαλλοντικ εκπαδευση
  • Καταναλωτικ συνεδηση
  • Επιμρφωση γονων
  • Τη διδασκαλα της μητρικς γλσσας των παιδιν των μεταναστν
  • Την εκμθηση των ελληνικν στους μετανστες
  • Την αγωγ στα μσα επικοινωνας, την δια την αγωγ-δικαιματα του πολτη

 

 Σχολεο, Αυτοδιοκηση και Υγεα.

• Οργνωση γωνας πρτων βοηθειν (σχολικ ιατρεο) σε κθε σχολικ μονδα. Πρτες βοθειες – προληπτικ ιατρικ – συνεργασα με νοσοκομεα και δημοτικ ιατρεα – συνεργασα με το ΕΚΑΒ - οδοντιατρικ μριμνα

Ο μαζικς χαρακτρας του μαθητικο πληθυσμο σε αρκετ σχολεα επιβλλει τη διαμρφωση συνθηκν ασφαλεας  και παροχ ιατρικς φροντδας και πρληψης για μαθητς/τριες (στω και στο εππεδο των πρτων βοηθειν)

• Αναμρφωση κανονισμο λειτουργας σχολικν κυλικεων με στχο τη δημιουργα διατροφικς συνεδησης των μαθητν, υγιεινς μεσογειακς διατροφς για την καταπολμηση της παιδικς παχυσαρκας και λλων ασθενειν που συνδονται με τη διατροφ τους.

Στα πλασια αυτο του στχου εναι δυνατν σε συνεργασα με αγροτικος συνεταιρισμος, την κεντρικ αγορ και λλους φορες να εφοδιζονται τα κυλικεα με αγροτικ προντα υψηλς ποιτητας. Συνμα με την υποστριξη και τη συνεργασα ειδικν επιστημνων διατροφολγων να οργαννονται σε συνεργασα με τα σχολεα και τους συλλγους γονων σεμινρια και ενημερωτικς εκδηλσεις για θματα υγιεινς μεσογειακς διατροφς.

• Ενεργοποηση και ουσιαστικ λειτουργα Υπηρεσας Ψυχολογικς και Κοινωνικς στριξης παιδιν και γονων (κυρως μονογονεκς οικογνειες)

Η στριξη προς τους γονες θα παρχεται μσω του ενεργητικο και εποικοδομητικο διαλγου και της συμβουλευτικς διαδικασας στε οι γονες εφοδιαζμενοι με εργαλεα και γνσεις να αισθνονται και να εναι τοιμοι να αντιμετωπσουν τις ανγκες που προκπτουν μσα και ξω απ την οικογνεια. Στην υπηρεσα αυτ θα εργζονται καταρτισμνοι ψυχολγοι, κοινωνικο λειτουργο και λλα εξειδικευμνα στελχη.

 

Τοπικ Αυτοδιοκηση και Δια Βου Μθηση.

• Με την ψφιση του νμου “Ανπτυξη της δια βου μθησης και λοιπς διατξεις” χουν δοθε αρμοδιτητες στους θεσμος τοπικς αυτοδιοκησης για θματα δια βου μθησης και εκπαδευσης ενηλκων.

Για τον λγο αυτ προκπτει ανγκη δρυσης κντρου δια βου μθησης το οποο θα χει την ευθνη υλοποησης των σχετικν προγραμμτων που θα οργαννονται σε τοπικ εππεδο. Το τοπικ πργραμμα δια βου μθησης περιλαμβνει επιμρους δρσεις γενικς εκπαδευσης ενηλκων και γενικτερα δρσεις εφαρμογς της δημσιας πολιτικς δια βου μθησης σε τοπικ εππεδο (προγρμματα για την δημσια υγεα, πολιτισμ, αθλητισμ, περιβλλον, τρτη ηλικα, σχολς γονων, επιχειρηματικτητα, σνδεση με την τοπικ οικονομα).