Η ναυσιπλοΐα συνεχίζεται με χαμηλή ένταση, εν μέσω αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας
Η πρώτη πλήρης ημέρα του αμερικανικού αποκλεισμού σε πλοία που προσεγγίζουν ιρανικά λιμάνια είχε περιορισμένη επίδραση στην κίνηση στα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με ναυτιλιακά δεδομένα. Τουλάχιστον οκτώ πλοία, μεταξύ των οποίων και τρία δεξαμενόπλοια συνδεδεμένα με το Ιράν, διέσχισαν το στρατηγικό αυτό πέρασμα την Τρίτη.
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε τον αποκλεισμό την Κυριακή, μετά την αποτυχία των ειρηνευτικών συνομιλιών που πραγματοποιήθηκαν το Σαββατοκύριακο στο Ισλαμαμπάντ, μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, να καταλήξουν σε συμφωνία.
Ο αποκλεισμός έχει προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη αβεβαιότητα για τις ναυτιλιακές εταιρείες, τις πετρελαϊκές επιχειρήσεις και τις εταιρείες ασφάλισης πολεμικού κινδύνου. Η κίνηση παραμένει σε ένα κλάσμα των 130 και πλέον ημερήσιων διελεύσεων που καταγράφονταν πριν από την έναρξη του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Σύμφωνα με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM), κατά τις πρώτες 24 ώρες, κανένα πλοίο δεν κατάφερε να περάσει τον αποκλεισμό, ενώ έξι πλοία συμμορφώθηκαν με τις οδηγίες των αμερικανικών δυνάμεων και επέστρεψαν σε ιρανικά λιμάνια.
Τα τρία πλοία που συνδέονται με το Ιράν και διέσχισαν το στενό δεν κατευθύνονταν προς ιρανικούς προορισμούς και συνεπώς δεν επηρεάστηκαν από τον αποκλεισμό.
Το δεξαμενόπλοιο Peace Gulf, με σημαία Παναμά, κατευθύνεται προς το λιμάνι Hamriyah στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Το συγκεκριμένο πλοίο μεταφέρει συνήθως ιρανική νάφθα, βασική πρώτη ύλη για την πετροχημική βιομηχανία, προς άλλα λιμάνια της Μέσης Ανατολής για εξαγωγή στην Ασία.
Πριν από αυτό, δύο δεξαμενόπλοια υπό αμερικανικές κυρώσεις είχαν επίσης διασχίσει το στενό. Το Murlikishan κατευθύνεται προς το Ιράκ για φόρτωση μαζούτ στις 16 Απριλίου, ενώ έχει στο παρελθόν μεταφέρει ρωσικό και ιρανικό πετρέλαιο.
Ένα ακόμη δεξαμενόπλοιο υπό κυρώσεις, το Rich Starry, φαίνεται να είναι το πρώτο που πέρασε το στενό και εξήλθε από τον Περσικό Κόλπο μετά την έναρξη του αποκλεισμού. Το πλοίο μεταφέρει περίπου 250.000 βαρέλια μεθανόλης, φορτωμένα στο λιμάνι Hamriyah, και ανήκει στην εταιρεία Shanghai Xuanrun Shipping Co, η οποία έχει τεθεί υπό κυρώσεις λόγω συναλλαγών με το Ιράν. Το πλήρωμα του πλοίου είναι κινεζικής καταγωγής.
Το Υπουργείο Εξωτερικών της Κίνας χαρακτήρισε τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών από τις ΗΠΑ ως «επικίνδυνο και ανεύθυνο», προειδοποιώντας ότι θα επιδεινώσει περαιτέρω τις εντάσεις. Δεν διευκρινίστηκε αν κινεζικά πλοία συνεχίζουν να διέρχονται από το στενό.
Συνεχίζονται οι διελεύσεις με περιορισμούς
Πέντε ακόμη πλοία διέσχισαν το στενό μετά την έναρξη του αποκλεισμού τη Δευτέρα στις 14:00 GMT. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται δεξαμενόπλοια χημικών και υγροποιημένου αερίου, φορτηγά πλοία ξηρού φορτίου, καθώς και το πλοίο Ocean Energy, το οποίο προσέγγισε το ιρανικό λιμάνι Bandar Abbas.
Σύμφωνα με αμερικανική στρατιωτική οδηγία προς τους ναυτιλλομένους, οι ανθρωπιστικές αποστολές εξαιρούνται από τον αποκλεισμό.
Όπως εξηγεί ο καθηγητής πολιτικής επιστήμης Fabrizio Coticchia από το Πανεπιστήμιο της Γένοβας, οι ΗΠΑ δεν χρειάζεται να αποκλείσουν κάθε πλοίο ή να εισέλθουν στο στενό, καθώς μπορούν να εφαρμόσουν έναν διαλείποντα αποκλεισμό.
«Τα πλοία δεν θα δέχονται επιθέσεις, αλλά θα ανακατευθύνονται», σημειώνει, προσθέτοντας ότι τα αμερικανικά πολεμικά πλοία θα βρίσκονται εκτός του στενού, στον Κόλπο του Ομάν.
Αυξημένο κόστος και αβέβαιο μέλλον
Παρότι το κόστος της ασφάλισης πολεμικού κινδύνου δεν έχει αυξηθεί περαιτέρω μετά την επιβολή του αποκλεισμού, παραμένει ήδη σε επίπεδα εκατοντάδων χιλιάδων δολαρίων εβδομαδιαίως, με επανεξέταση των όρων κάθε 48 ώρες.
Σύμφωνα με την ναυλομεσιτική εταιρεία BRS, η επιστροφή στην κανονικότητα στη Μέση Ανατολή φαίνεται πλέον πιο μακρινή από ό,τι πριν από μία εβδομάδα, ειδικά μετά την έναρξη του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού.
Όπως εκτιμάται, η εμπορική κίνηση στο Στενό του Ορμούζ ενδέχεται να παραμείνει ελάχιστη ή και μηδενική για το άμεσο μέλλον.
- Διαβάστε από το πρωτότυπο το ρεπορτάζ των δημοσιογράφων Florence Tan, Mariko Katsumura και Jonathan Saul του πρακτορείου Reutters με τίτλο «Strait of Hormuz traffic barely affected on first day of US blockade, data shows», πατώντας ΕΔΩ