«Οι Αμερικανοί επιδίωξαν να διαμορφώσουν έναν κόσμο βασισμένο στο πώς θα ήθελαν να είναι, όχι στο πως πραγματικό είναι» –Henry Kissinger «Η Διπλωματία».
Το Δόγμα Μονρόε, από τη διατύπωσή του το 1823, δεν υπήρξε ποτέ απλώς μια αμυντική πολιτική. Αποτέλεσε τον ιδεολογικό πυρήνα της αμερικανικής ηγεμονίας στη Λατινική Αμερική, νομιμοποιώντας παρεμβάσεις, πιέσεις και ανατροπές κυβερνήσεων. Πίσω από τη ρητορική της «προστασίας», οι Ηνωμένες Πολιτείες διεκδίκησαν το δικαίωμα να αποφασίζουν ποια κράτη μπορούν να υπάρχουν αυτόνομα και ποια πρέπει να υποταχθούν.
Η σημερινή κατάσταση στη Βενεζουέλα αποκαλύπτει τη βίαιη συνέχεια αυτής της πολιτικής. Οι ΗΠΑ δεν περιορίστηκαν σε οικονομικές κυρώσεις και διπλωματική απομόνωση, αλλά προχώρησαν σε ανοιχτές απειλές, στρατιωτικές κινήσεις και μονομερείς κατηγορίες κατά της πολιτικής ηγεσίας της χώρας. Η παρουσίαση του προέδρου Νικολάς Μαδούρο ως «ναρκο- τρομοκράτη» δεν αποτελεί νομική διαδικασία, αλλά πολιτικό εργαλείο δαιμονοποίησης, που στοχεύει στη νομιμοποίηση μιας επέμβασης.
Η αμερικανική κυβέρνηση χρησιμοποίησε τη ρητορική περί δημοκρατίας και ασφάλειας για να δικαιολογήσει τις ενέργειές της αλλά στην πραγματικότητα στοχεύει στην αλλαγή καθεστώτος και στον έλεγχο των πόρων της χώρας. Το Δόγμα Μονρόε εφαρμόζεται με τον πιο ωμό τρόπο και θυμίζει αποικιοκρατική εποχή, όταν η ισχύς υπερτερούσε κάθε έννοια κυριαρχίας και διεθνούς δικαίου.
Η πολιτική αυτή πλήττει κυρίως τον λαό της Βενεζουέλας και όχι την πολιτική ηγεσία που επιχειρεί να αλλάξει τους όρους του παιχνιδιού. Η φτώχεια, η έλλειψη βασικών αγαθών και η μαζική μετανάστευση είναι άμεσες συνέπειες των εξωτερικών επεμβάσεων. Η Βενεζουέλα χρησιμοποιείται ως παράδειγμα προς συμμόρφωση για όλη την περιοχή ώστε να σταλεί το μήνυμα ότι η ανεξαρτησία τιμωρείται και η αμερικανική ηγεμονία δεν διαπραγματεύεται.
Συμπερασματικά η σύγχρονη Βενεζουέλα αποκαλύπτει την αλήθεια πίσω από την αμερικανική πολιτική στη Λατινική Αμερική. Το Δόγμα Μονρόε παραμένει ενεργό και η Ουάσινγκτον δεν διστάζει να χρησιμοποιήσει στρατιωτικές ενέργειες, ψευδείς κατηγορίες και πολιτική πίεση για να επιβάλει τους όρους της. Η κρίση στη Βενεζουέλα δεν είναι εξαίρεση αλλά προδιαγεγραμμένο αποτέλεσμα μιας ηγεμονικής πολιτικής που συνεχίζει να αγνοεί τα δικαιώματα και την κυριαρχία των λαών της περιοχής.
* Ο Αριστομένης Τσαλαπατάνης είναι ιδιωτικός υπάλληλος.
