Η «μεγαλύτερη συμφωνία στην ιστορία» του Τραμπ σκοντάφτει στο βαρύ αργό, στα γερασμένα διυλιστήρια και στο κλειστό Στενό του Ορμούζ
Οι αναλυτές λένε ότι το βενεζουελάνικο αργό είναι δύσκολο να εξαχθεί και να διυλιστεί και πιθανότατα δεν μπορεί να αντικαταστήσει τις προμήθειες πετρελαίου που έχουν κολλήσει στο Στενό του Ορμούζ.
Όταν ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε «τη μεγαλύτερη συμφωνία πετρελαίου στην παγκόσμια ιστορία» με τη Βενεζουέλα στις 28 Αυγούστου, ισχυρίστηκε ότι θα «υπερδιπλασιάσει» τα αποθέματα πετρελαίου των ΗΠΑ και θα «μειώσει ουσιαστικά τις τιμές της βενζίνης για όλους τους Αμερικανούς».
Η Βενεζουέλα φιλοξενεί τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο – περίπου 303 δισεκατομμύρια βαρέλια, ή περίπου το 17% του παγκόσμιου συνόλου, σύμφωνα με την Υπηρεσία Ενεργειακών Πληροφοριών των ΗΠΑ. Αλλά το πετρέλαιο της χώρας είναι βαρύ, όξινο αργό και η εξόρυξη και η διύλισή του είναι δαπανηρή.
Ενώ τα διυλιστήρια της Ακτής του Κόλπου των ΗΠΑ είναι σε θέση να επεξεργαστούν αυτόν τον τύπο πετρελαίου από τη Βενεζουέλα, οι αναλυτές έχουν προειδοποιήσει ότι, στην πραγματικότητα, η συμφωνία της Ουάσιγκτον με το Καράκας δεν θα μειώσει τις τιμές του αργού στις ΗΠΑ βραχυπρόθεσμα.
Τι περιλαμβάνει η νέα συμφωνία πετρελαίου μεταξύ ΗΠΑ και Βενεζουέλας;
Την περασμένη εβδομάδα, η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε μια συμφωνία που θα δώσει στις ΗΠΑ τον έλεγχο περισσότερων από 65 δισεκατομμυρίων βαρελιών από τα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου της Βενεζουέλας. Αυτό είναι περισσότερο από το ένα πέμπτο του συνόλου των γνωστών αποθεμάτων της Βενεζουέλας.
Για να γίνει αυτό, όπως αποκάλυψε ένα ενημερωτικό σημείωμα του Λευκού Οίκου, οι ΗΠΑ δημιουργούν μια ιδιωτική κοινοπραξία με την North American Blue Energy Partners (NABEP), η οποία ανήκει στον δισεκατομμυριούχο Βενεζουελάνο επιχειρηματία Αλεχάντρο Μπετανκούρ, πρώην σύμμαχο του Ούγκο Τσάβες.
Η NABEP είναι ήδη ο δεύτερος μεγαλύτερος φορέας εκμετάλλευσης στη Βενεζουέλα μετά τον αμερικανικό πετρελαϊκό γίγαντα Chevron, η οποία επίσης αναμένεται να επεκτείνει τις πετρελαϊκές της δραστηριότητες στη Βενεζουέλα.
Η συμφωνία θα δώσει στο Γραφείο Στρατηγικού Κεφαλαίου του Πενταγώνου μερίδιο 35% στην NABEP, η οποία θα «διαθέτει αξιόπιστους Αμερικανούς ελεγκτές, δικηγόρους και συμβούλους», δήλωσε ο Λευκός Οίκος.
Ο Λευκός Οίκος δήλωσε ότι «εκατομμύρια βαρέλια νέας βενεζουελάνικης παραγωγής θα υποστούν επεξεργασία μέσω αμερικανικών διυλιστηρίων και θα αντληθούν με αμερικανικές εξέδρες και υποδομές, υποστηρίζοντας επενδύσεις δισεκατομμυρίων στις Ηνωμένες Πολιτείες και χιλιάδες θέσεις εργασίας». Στις ΗΠΑ θα εγγυηθεί το δικαίωμα αγοράς του 20% της παραγωγής σε τιμή κόστους.
Η κοινοπραξία με την NABEP έχει τη δυνατότητα να παράγει περίπου 200.000 βαρέλια αργού πετρελαίου την ημέρα, αυξάνοντας την αμερικανική παραγωγή, καθώς ο αποκλεισμός του Στενού του Ορμούζ από το Ιράν έχει εκτοξεύσει τις παγκόσμιες τιμές πετρελαίου, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ.
Η προσωρινή Πρόεδρος της Βενεζουέλας Ντέλσι Ροντρίγκεζ χαιρέτισε τη συμφωνία πετρελαίου, η οποία αναμένεται επίσης να προσθέσει τόσο αναγκαία κεφάλαια στα κρατικά ταμεία.
Η δημιουργία της κοινοπραξίας θα διευκολύνει την NABEP να δραστηριοποιηθεί από τη Βενεζουέλα, η οποία παραμένει υπό κυρώσεις των ΗΠΑ.
Οι ΗΠΑ εισάγουν μεγάλες ποσότητες βενεζουελάνικου πετρελαίου από τότε που ο Πρόεδρος Νικολάς Μαδούρο συνελήφθη σε στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους.
Τον Αύγουστο, ο Υφυπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Κάιλ Χάουστβεϊτ δήλωσε ότι περισσότερα από 500.000 βαρέλια την ημέρα (bpd) μετακινούνται πλέον από τη Βενεζουέλα προς τις ΗΠΑ – περίπου το 40% της εθνικής παραγωγής της χώρας που είναι 1,25 εκατομμύρια bpd.
Έχουν πέσει οι τιμές του αμερικανικού αργού από τότε που ανακοινώθηκε η συμφωνία;
Σύμφωνα με τους αναλυτές, οι τιμές του αμερικανικού αργού έχουν στην πραγματικότητα αυξηθεί από τότε που ο Τραμπ ανακοίνωσε την τελευταία συμφωνία.
Ο Γιοχάνες Ράουμπαλ, ανώτερος αναλυτής αργού πετρελαίου στην Kpler, σημείωσε ότι πριν από τη συμφωνία, το αμερικανικό West Texas Intermediate (WTI) διαπραγματευόταν περίπου στα 83-86 δολάρια το βαρέλι, ενώ το Brent – το παγκόσμιο σημείο αναφοράς – κυμαινόταν μεταξύ 85-88 δολαρίων.
«Από τότε, οι τιμές έχουν κινηθεί ακόμη υψηλότερα – με το WTI να ξεπερνά τα 90 δολάρια και το Brent να ξεπερνά τα 95 δολάρια το βαρέλι – λόγω κυρίως των αυξημένων γεωπολιτικών κινδύνων και των οξέων διαταραχών στον εφοδιασμό στη Μέση Ανατολή γύρω από το Στενό του Ορμούζ», είπε.
Γιατί δεν πέφτουν οι τιμές του αργού ή της βενζίνης στις ΗΠΑ;
Σύμφωνα με τον Ράουμπαλ, ενώ η συμφωνία ΗΠΑ-Βενεζουέλας μπορεί να βελτιώσει την προσφορά και, επομένως, το κλίμα της αγοράς μακροπρόθεσμα, οι βραχυπρόθεσμες τιμές είναι απίθανο να επηρεαστούν λόγω των πρακτικών δυσκολιών εξόρυξης πετρελαίου στη Βενεζουέλα.
«Θα χρειαστούν χρόνια για να οδηγήσει αυτή η συμφωνία σε ουσιαστική αύξηση της παραγωγής λόγω των σοβαρών φυσικών σημείων συμφόρησης και των γερασμένων υποδομών της Βενεζουέλας – κυρίως των υποβαθμισμένων συστημάτων συλλογής αγωγών, της ανεπαρκούς υποστήριξης του ηλεκτρικού δικτύου και της έλλειψης εξειδικευμένων μονάδων αναβάθμισης αργού», είπε.
Όσον αφορά τις τιμές καυσίμων στις ΗΠΑ, πρόσθεσε, τα αμερικανικά διυλιστήρια λειτουργούν ήδη στο μέγιστο της χωρητικότητάς τους, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια για περαιτέρω κλιμάκωση.
Η ανώτερη οικονομολόγος Τρέισι Σούχαρτ έγραψε στο X: «Όλοι όσοι πανηγυρίζουν για τη συμφωνία της Βενεζουέλας νομίζουν ότι μια πλημμύρα φθηνού πετρελαίου πρόκειται να χτυπήσει και να ρίξει τις τιμές της βενζίνης. Δεν πρόκειται να συμβεί. Η Βενεζουέλα αντλεί περίπου 1,2 εκατ. bpd αυτή τη στιγμή. Τα εύκολα βαρέλια έχουν ήδη επιστρέψει. Ο αριθμός των αποθεμάτων είναι ένα απόθεμα που θα χρειαστεί δεκαετίες για να μετατραπεί σε ροή».
Τι σημαίνει αυτή η συμφωνία για τις παγκόσμιες τιμές πετρελαίου;
Το κλείσιμο του στενού από το Ιράν, από το οποίο διέρχεται πάνω από το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου σε καιρό ειρήνης, έχει αναστατώσει τις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές.
Λίγο μετά το κλείσιμο του στενού στις αρχές Μαρτίου, η τιμή του Brent ξεπέρασε τα 100 δολάρια το βαρέλι. Πριν από τον πόλεμο, διαπραγματευόταν περίπου στα 66 δολάρια.
Σύμφωνα με τον Ράουμπαλ, ο άμεσος αντίκτυπος της συμφωνίας είναι «ουδέτερος», καθώς οι αγορές εστιάζουν στις βραχυπρόθεσμες γεωπολιτικές ελλείψεις που προκαλούνται από το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ.
«Μακροπρόθεσμα, μια επιτυχημένη αύξηση [της παραγωγής] θα αυξήσει σταδιακά τη συνολική διαθεσιμότητα του βενεζουελάνικου αργού στην παγκόσμια αγορά. Αυτός ο πρόσθετος όγκος θα ασκήσει τελικά επίμονη πτωτική πίεση στις παγκόσμιες τιμές πετρελαίου», είπε.
Αλλά υπάρχουν διάφοροι λόγοι για τους οποίους η αυξημένη προσφορά βενεζουελάνικου πετρελαίου τελικά δεν μπορεί να αναπληρώσει τη μειωμένη προσφορά από τους παραγωγούς του Κόλπου.
Ο Φρεντερίκ Σνάιντερ, ανώτερος συνεργάτης στο Middle East Council on Global Affairs, δήλωσε: «Ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν έβγαλε τουλάχιστον 10 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα από την αγορά μέσω του Ορμούζ. Η Βενεζουέλα δεν μπορεί να το αντικαταστήσει, εν μέρει επειδή είναι διαφορετικής ποιότητας, δηλαδή βαρύ, όξινο αργό που ανταγωνίζεται άλλες βαριές εισαγωγές (κυρίως καναδικές) αντί να υποκαθιστά το ελαφρύτερο πετρέλαιο του Κόλπου».
Ο Χαμάντ Χουσεΐν, οικονομολόγος για το κλίμα και τα εμπορεύματα στην Capital Economics, είπε ότι η ανάπτυξη των κοιτασμάτων πετρελαίου στη Βενεζουέλα απαιτεί σημαντικές επενδύσεις και χρόνο.
«Ακόμη και μακροπρόθεσμα, η πιθανότητα πολιτικής αστάθειας και το υψηλό κόστος θα μπορούσαν να κάνουν τους επενδυτές επιφυλακτικούς. Αυτό θα μπορούσε να περιορίσει την αύξηση της προσφοράς πετρελαίου», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Επιπλέον, μόνο λίγες χώρες διαθέτουν διυλιστήρια ικανά να επεξεργαστούν το πολύ βαρύ πετρέλαιο που παράγει η Βενεζουέλα. Αυτές είναι κυρίως οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ινδία.
«Τα διυλιστήρια στην Ευρώπη είναι προσανατολισμένα στη διύλιση ελαφρύτερων ποιοτήτων αργού, οπότε θα υπήρχε μικρό ενδιαφέρον για εισαγωγή πετρελαίου από τη Βενεζουέλα», τόνισε ο Χουσεΐν.
«Η βαρύτητα του βενεζουελάνικου αργού θα ήταν μεγαλύτερο πρόβλημα για τον στόχο του Προέδρου Τραμπ να ξαναγεμίσει το Στρατηγικό Αποθεματικό Πετρελαίου (SPR) των ΗΠΑ με αργό από τη Βενεζουέλα. Αυτό συμβαίνει επειδή η αποθήκευση πετρελαίου από τη Βενεζουέλα στο SPR θα μπορούσε να προκαλέσει ζημιά στις υπόγειες σπηλιές».
Ποιος θα ωφεληθεί πραγματικά από αυτή τη συμφωνία;
Οι αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες είναι πιθανό να αποκομίσουν τα μεγαλύτερα κέρδη. Μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας, οι μετοχές της Chevron αυξήθηκαν κατά 2,2%.
Ο Υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ δήλωσε ότι αρκετές πετρελαϊκές εταιρείες από τις ΗΠΑ και άλλες χώρες αναμένεται επίσης να υπογράψουν συμφωνίες πετρελαίου στο Καράκας αυτή την εβδομάδα, οι οποίες θα αυξήσουν την παραγωγή αργού της Βενεζουέλας. Αυτές αναμένεται να περιλαμβάνουν την Chevron, την ιταλική Eni, την ινδική ONGC, την κολομβιανή GeoPark και την αμερικανική GE Vernova.
Η παραγωγή πετρελαίου της Βενεζουέλας κορυφώθηκε πάνω από 3 εκατομμύρια bpd στα τέλη της δεκαετίας του 1990, αλλά κατέρρευσε λόγω έλλειψης επενδύσεων, κακοδιαχείρισης και κυρώσεων.
Ο Ράιτ ισχυρίστηκε ότι οι τιμές της βενζίνης θα πέσουν για τους Αμερικανούς καταναλωτές καθώς οι αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες θα αυξήσουν τις επενδύσεις τους στη Βενεζουέλα.
Ωστόσο, ο Σνάιντερ είπε ότι δεν προβλέπει πολλές άλλες πετρελαϊκές εταιρείες να σπεύσουν να επενδύσουν. «Το πιο θεμελιώδες πρόβλημα είναι ότι το σοκ των υψηλών τιμών νωρίτερα στον πόλεμο έχει καταστρέψει τη ζήτηση, γεγονός που έχει ασκήσει πίεση στο WTI. Με μια εξαιρετικά αβέβαιη πρόβλεψη ζήτησης και το πετρέλαιο του Κόλπου να επιστρέφει κάποια στιγμή, καμία εταιρεία δεν θέλει να βάλει 100 δισ. δολάρια σε μια χώρα τόσο επικίνδυνη όσο η Βενεζουέλα», πρόσθεσε.
- Διαβάστε από το πρωτότυπο την ανάλυση της δημοσιογράφου Priyanka Shankar του αραβικού δικτύου ειδήσεων Al Jazeera, με τίτλο «The US is gobbling up Venezuelan oil, but will it lower fuel prices?» και υπότιτλο «Analysts say Venezuelan crude is hard to extract and refine, and likely can’t replace oil supplies stuck in the Strait of Hormuz.», πατώντας ΕΔΩ
