Κάθε γυναικοκτονία γεννά τα ίδια ερωτήματα. Θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί; Υπήρχαν προειδοποιητικά σημάδια; Είχε ζητηθεί βοήθεια; Και τελικά, λειτούργησαν οι θεσμοί όπως όφειλαν;
Συχνά η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται στις ποινές. Είναι μια αναγκαία συζήτηση, αλλά όχι αρκετή. Η αυστηρή τιμωρία αποδίδει δικαιοσύνη μετά το έγκλημα. Η πρόληψη είναι αυτή που σώζει ζωές.
Η έμφυλη βία δεν εμφανίζεται ξαφνικά. Στις περισσότερες περιπτώσεις προηγούνται περιστατικά λεκτικής, ψυχολογικής, οικονομικής ή σωματικής κακοποίησης. Αυτή είναι η στιγμή όπου η Πολιτεία οφείλει να είναι παρούσα. Όχι όταν πλέον είναι αργά.
Γι’ αυτό πιστεύω ότι ήρθε η ώρα να δούμε τον ρόλο της Αυτοδιοίκησης διαφορετικά.
Οι Δήμοι δεν πρέπει να περιορίζονται στη διαχείριση κοινωνικών προγραμμάτων. Μπορούν να αποτελέσουν τον πρώτο κρίκο ενός δικτύου πρόληψης. Με επαρκώς στελεχωμένες κοινωνικές υπηρεσίες, ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς και Κέντρα Κοινότητας που λειτουργούν ουσιαστικά, μπορούν να εντοπίζουν έγκαιρα περιπτώσεις υψηλού κινδύνου και να κατευθύνουν τις γυναίκες στις κατάλληλες υπηρεσίες.
Η Περιφέρεια, από την πλευρά της, μπορεί να αναλάβει έναν ρόλο που σήμερα παραμένει υποτιμημένος: τον συντονισμό. Ένα Περιφερειακό Σχέδιο Πρόληψης της Έμφυλης Βίας θα μπορούσε να φέρει στο ίδιο τραπέζι Δήμους, κοινωνικές υπηρεσίες, νοσοκομεία, την Ελληνική Αστυνομία, τις εισαγγελικές αρχές και εξειδικευμένες δομές υποστήριξης. Όχι για να συναντώνται μόνο μετά από μια τραγωδία, αλλά για να υπάρχει κοινό πρωτόκολλο δράσης πριν αυτή συμβεί.
Παράλληλα, η Περιφέρεια μπορεί να χρηματοδοτήσει, μέσα από ευρωπαϊκά και εθνικά προγράμματα, περισσότερες δομές φιλοξενίας, κινητές ομάδες ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, προγράμματα ενημέρωσης στα σχολεία και επιμόρφωση των εργαζομένων που έρχονται καθημερινά σε επαφή με ευάλωτους πολίτες.
Το κεντρικό κράτος, φυσικά, έχει την ευθύνη του συνολικού σχεδιασμού. Όμως καμία εθνική στρατηγική δεν μπορεί να πετύχει χωρίς ισχυρή Τοπική Αυτοδιοίκηση. Η πρόληψη είναι αποτελεσματική μόνο όταν φτάνει στη γειτονιά, όταν ο πολίτης γνωρίζει πού θα απευθυνθεί και όταν οι υπηρεσίες συνεργάζονται αντί να λειτουργούν αποσπασματικά.
Η αντιμετώπιση των γυναικοκτονιών δεν μπορεί να εξαντλείται στην αυστηροποίηση των ποινών. Οφείλουμε να επενδύσουμε περισσότερο στην πρόληψη, στον συντονισμό και στην έγκαιρη παρέμβαση. Εκεί θα κριθεί η αποτελεσματικότητα της πολιτείας. Όχι από το πόσο γρήγορα θα καταδικάσουμε ένα ακόμη έγκλημα, αλλά από το πόσες γυναίκες δεν θα χρειαστεί ποτέ να προστεθούν σε αυτή τη θλιβερή λίστα.
Αυτό είναι, κατά τη γνώμη μου, το πραγματικό στοίχημα μιας σύγχρονης δημοκρατίας: να προστατεύει τη ζωή πριν χρειαστεί να αποδώσει δικαιοσύνη για την απώλειά της.
* O Γιώργος Ντούρος είναι υποψήφιος Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Πειραιώς είναι οικονομολόγος – διεθνολόγος και εργάζεται ως τραπεζικό στέλεχος και σύμβουλος επενδύσεων. Είναι κάτοχος δύο μεταπτυχιακών διπλωμάτων από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και απόφοιτος του τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιώς και τώρα είναι Περιφερειακός Σύμβουλος με τον Γιάννη Σγουρό στον Βόρειο Τομέα Αθηνών.
Πατήστε εδώ και δείτε τα 19 προηγούμενα άρθρα του Γιώργου Ντούρου
