Από τα νοσοκομεία και τον σιδηρόδρομο μέχρι το «Σπίτι μου ΙΙ» και την ενεργειακή αναβάθμιση, η 5η διαδοχική αναθεώρηση που αποκάλυψε το ΠΑΣΟΚ δείχνει μια κυβέρνηση που διαχειρίστηκε το Ταμείο Ανάκαμψης με προχειρότητα και αδιαφάνεια
Στο παρά πέντε της λήξης του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, η ελληνική κυβέρνηση προχωρά σε μια νέα, εκτεταμένη αναθεώρηση του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», επιβεβαιώνοντας με τον πιο πανηγυρικό τρόπο τον τίτλο της πρωταθλήτριας των αναθεωρήσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το γεγονός ότι όλα τα κράτη-μέλη αναθεώρησαν τα σχέδιά τους δεν μπορεί να αποτελέσει άλλοθι. Ο αριθμός και το εύρος των ελληνικών αναθεωρήσεων είναι εντυπωσιακός, με τη χειρότερη δυνατή έννοια. Γιατί αποδεικνύουν ταυτόχρονα προχειρότητα στον αρχικό σχεδιασμό και ανικανότητα στην υλοποίηση.
Τα νούμερα είναι αμείλικτα: Τον Δεκέμβριο του 2023 αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω ή απεντάχθηκαν 60 από τα 180 μέτρα του προγράμματος, ποσοστό 33%. Ακολούθησαν 50 μέτρα τον Ιούλιο και τον Δεκέμβριο του 2024, ποσοστό 27%, 95 μέτρα τον Ιούλιο του 2025, ποσοστό 53%, και 135 μέτρα τον Δεκέμβριο του 2025, ποσοστό 75%. Στην τωρινή, τελική πρόταση αναθεώρησης που υποβλήθηκε τον Μάιο του 2026, 100 μέτρα υπόκεινται σε μειώσεις στόχων, έργων ή και απεντάξεις, ποσοστό που αγγίζει το 60%.
Η πρόταση υποβλήθηκε στις 8 Μαΐου 2026, αλλά το περιεχόμενό της έγινε γνωστό ενάμιση μήνα μετά, στις 23 Ιουλίου, όχι από την ελληνική κυβέρνηση αλλά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Και πάλι, η κυβέρνηση επέλεξε την τακτική της μισής αλήθειας. Στα επίσημα δελτία Τύπου, όταν υπέβαλε το αίτημα και όταν αυτό έγινε δεκτό, ενημέρωσε μόνο για τα θετικά, τα λίγα μέτρα που λαμβάνουν επιπρόσθετους πόρους οι οποίοι απελευθερώθηκαν από καταργήσεις. Για τα αρνητικά, για τα πολύ περισσότερα μέτρα που κόβονται ή συρρικνώνονται, σιωπή. Τα έκρυψε.
Είναι ανθρωπίνως αδύνατο για έναν πολίτη να καταλάβει τι αλλάζει κοιτάζοντας τα κείμενα των Βρυξελλών. Χρειάζεται να ανατρέξει με τον κωδικό κάθε μέτρου σε ένα κείμενο 234 σελίδων και να συγκρίνει λέξη προς λέξη τα ορόσημα. Αυτή τη δουλειά διαφάνειας που αρνείται να κάνει η κυβέρνηση, την κάνει για τέταρτη φορά το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής και ο υπεύθυνος του Τομέα Ταμείου Ανάκαμψης, Παύλος Γερουλάνος.
Υπενθυμίζεται ότι την 1η Ιουλίου 2026, το ΠΑΣΟΚ δημοσίευσε την 130σέλιδη «Συγκριτική Μελέτη Μέτρων ΤΑΑ – πριν και μετά», αποδεικνύοντας ότι 2 στα 3 μέτρα του Ελλάδα 2.0 βρίσκονται εκτός αρχικού στόχου. Η τελευταία αναθεώρηση έρχεται να επιβεβαιώσει τους χειρότερους φόβους.
Ήδη μετά από ανάρτηση του Παύλου Γερουλάνου, η κυβέρνηση αναγκάστηκε να παραδεχτεί την απένταξη του έργου αναβάθμισης του Προαστιακού Σιδηροδρόμου Δυτικής Αττικής, παρά τις διαβεβαιώσεις περί του αντιθέτου. Στο κοινό Δελτίο Τύπου των Υπουργείων Οικονομικών και Υποδομών αποκαλύπτεται ότι μόλις το 53% του φυσικού αντικειμένου έχει ολοκληρωθεί, για ένα έργο που έπρεπε να παραδοθεί στα τέλη του 2025.
Όμως ο Προαστιακός δεν ήταν το μόνο θύμα. Η έρευνα του ΠΑΣΟΚ αποκαλύπτει 22 ιδιαίτερα προβληματικά ζητήματα.
Στον τομέα της Υγείας, διαγράφεται ολόκληρο το ορόσημο για παράδοση ιατρικού εξοπλισμού σε 80 νοσοκομεία, προϋπολογισμού 80 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, ο στόχος για κατάρτιση 10.000 επαγγελματιών πρωτοβάθμιας υγείας συρρικνώνεται σε μόλις 6.172.
Στην Πολιτική Προστασία, μετά την απένταξη των 13 Περιφερειακών Κέντρων Επιχειρήσεων, διαγράφεται πλέον και η αναφορά σε παράδοση κινητών κέντρων διοίκησης στις 13 Περιφέρειες, την ώρα που η χώρα καίγεται.
Στον Σιδηρόδρομο, οι αποκαλύψεις είναι σοκαριστικές. Από το ορόσημο για την οργανωτική μεταρρύθμιση διαγράφονται οι αναφορές στις συστάσεις του ΕΟΔΑΣΑΑΜ για το δυστύχημα των Τεμπών και στην έγκριση ασφάλειας των Σιδηροδρόμων Ελλάδος. Ακόμη, το έργο για υποδομές ασφάλειας σε δέκα σιδηροδρομικές σήραγγες με έξυπνα συστήματα περικόπτεται σε μόλις έξι. Αντίστοιχα, στις αερομεταφορές, ο στόχος για ανάκληση 169 εγγράφων απόκλισης από 13 αερολιμένες μειώνεται σε 97.
Στην Ενέργεια και το Περιβάλλον η εικόνα είναι ίδια. Οι κατοικίες προς ενεργειακή αναβάθμιση από 105.000 αρχικά, πέφτουν στις 69.730. Οι επιχειρήσεις από 9.700 σε μόλις 1.060. Διαγράφονται οι στόχοι για ανακαίνιση δημόσιων κτιρίων και για συστήματα αποθήκευσης 104 MW για επιχειρήσεις. Μειώνονται δραστικά οι ηλιακοί θερμοσίφωνες και οι αντλίες θερμότητας, ακόμη και για ευάλωτα νοικοκυριά. Από το ορόσημο για την Αθηναϊκή Ριβιέρα διαγράφονται η ανάπλαση Βοτανικού/Ελαιώνα και οι ποδηλατόδρομοι. Οι μονάδες αφαλάτωσης από τρεις γίνονται μία και εξαφανίζεται το ορόσημο για το έξυπνο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας.
Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ο ψηφιακός μετασχηματισμός καταρρέει: από 100.000 επιχειρήσεις που θα λάμβαναν voucher, ο στόχος πέφτει στις 72.400, οι ταμειακές από 500.000 αρχικά στις 102.500 και τα POS από 100.000 σε 12.500. Στο μισό κόβονται τα επενδυτικά σχέδια της βιομηχανίας, από 70 σε 36, και τα έργα σε γεωργία και υδατοκαλλιέργεια από 350 σε 225.
Η μεγαλύτερη υποχώρηση όμως αφορά την εργασία και την κοινωνική ένταξη. Διαγράφεται η στήριξη 7.000 δικαιούχων του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, η κατάρτιση 1.000 συμβούλων απασχόλησης της ΔΥΠΑ, η ανακαίνιση 40 Κέντρων Προώθησης Απασχόλησης, τα 250 ψηφιοποιημένα μαθήματα των ΕΠΑΣ, ο εκσυγχρονισμός 61 εργαστηρίων και 6 κτιρίων, αλλά και τα προγράμματα για 25 Πρότυπα ΕΠΑΛ και 10 ΣΑΕΚ.
Τέλος, το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ» βλέπει τη χρηματοδότησή του να περικόπτεται από 1 δισ. ευρώ σε 760 εκατ. ευρώ, ενώ διαγράφεται πλήρως η ανακαίνιση εγκαταστάσεων ιαματικού τουρισμού, έργο που ξεκίνησε με 28,5 εκατ. και είχε ήδη πέσει στα 6,8 εκατ.
Η κυβέρνηση επαναλαμβάνει μονότονα πως ό,τι δεν έγινε θα μεταφερθεί στο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030. Στην ουσία, ονόμασε έτσι τον κουβά των αποτυχιών της στο Ελλάδα 2.0. Χάθηκαν έξι χρόνια. Δεκάδες έργα που θα μπορούσαν να έχουν ολοκληρωθεί με ευρωπαϊκούς πόρους, τώρα θα επιβαρύνουν τους εθνικούς πόρους, εις βάρος άλλων κρίσιμων έργων.
Το ερώτημα που θέτει το ΠΑΣΟΚ είναι αμείλικτο: Τι πήγε λάθος σε κάθε έργο και γιατί; Είναι το ελάχιστο που οφείλει μια κυβέρνηση για να μην επαναλάβουμε ως χώρα τα ίδια λάθη.
