Ο νόμος που ψηφίστηκε πέρυσι αλλάζει τα πάντα στα ΑΕΙ: Από την ανώτατη διάρκεια φοίτησης και τις διαγραφές μέχρι τις βαριές κυρώσεις για πειθαρχικά παραπτώματα, οι πρωτοετείς μπαίνουν σε μια νέα εποχή με ξεκάθαρους κανόνες και σοβαρές συνέπειες.
Με το βλέμμα στραμμένο σε ένα αυστηρότερο και πιο ξεκάθαρο πλαίσιο λειτουργίας εισέρχονται φέτος στα αμφιθέατρα οι νεοεισαχθέντες στα δημόσια πανεπιστήμια. Οι αλλαγές που φέρνει ο νόμος 4957/2022, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει πλέον, δεν αφήνουν περιθώρια για παρερμηνείες. Οι φοιτητές καλούνται να προσαρμοστούν άμεσα, καθώς οι παραβάσεις επισύρουν πλέον σοβαρές κυρώσεις που μπορεί να φτάσουν μέχρι και την οριστική απώλεια της φοιτητικής ιδιότητας.
Το Υπουργείο Παιδείας στέλνει σαφές μήνυμα: η ακαδημαϊκή ελευθερία κατοχυρώνεται, αλλά συνοδεύεται από ακαδημαϊκή ευθύνη. Για τον λόγο αυτό, οι γραμματείες των σχολών καλούν τους πρωτοετείς να ενημερωθούν αναλυτικά για το νέο καθεστώς φοίτησης, ώστε να αποφύγουν δυσάρεστες εκπλήξεις.
Τι διακυβεύεται για τους φοιτητές
Σύμφωνα με τις νέες ρυθμίσεις, ανάλογα με τη βαρύτητα του παραπτώματος, ο φοιτητής μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με ένα ευρύ φάσμα ποινών. Πέραν της έγγραφης επίπληξης, προβλέπονται:
- Αναστολή της φοιτητικής ιδιότητας από έναν έως 24 μήνες,
- Στέρηση της φοιτητικής ταυτότητας (πάσο),
- Απώλεια των δωρεάν συγγραμμάτων,
- Απώλεια του δικαιώματος διαμονής σε φοιτητική εστία,
- Στέρηση κρατικών επιδομάτων, όπως το στεγαστικό επίδομα,
- Απαγόρευση συμμετοχής στις εξετάσεις ενός ή περισσοτέρων μαθημάτων.
Η πιο κρίσιμη αλλαγή, ωστόσο, αφορά την ανώτατη διάρκεια φοίτησης και το καθεστώς των διαγραφών. Πρόκειται για το σημείο που αλλάζει ριζικά τον χάρτη της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και βάζει τέλος στο φαινόμενο των αιώνιων φοιτητών.
Τα 9 πειθαρχικά παραπτώματα που οδηγούν σε ποινή
Ο νόμος ορίζει με σαφήνεια τι θεωρείται πειθαρχικό παράπτωμα. Συγκεκριμένα:
- Η παραβίαση του αδιάβλητου των εξετάσεων, όπως η αντιγραφή.
- Η λογοκλοπή ή η αποσιώπηση της συνεισφοράς άλλων σε επιστημονική εργασία ή έρευνα.
- Η καταστροφή περιουσίας του ΑΕΙ, κινητής ή ακίνητης.
- Η παρεμπόδιση της εύρυθμης λειτουργίας του ιδρύματος, εκπαιδευτικής, ερευνητικής ή διοικητικής.
- Η χρήση χώρων και εξοπλισμού χωρίς άδεια.
- Η χρήση των υποδομών του ιδρύματος για σκοπούς που δεν συνάδουν με την αποστολή του και η διευκόλυνση τρίτων.
- Η υπαίτια ρύπανση των χώρων, συμπεριλαμβανομένης της ηχορύπανσης.
- Η χρήση και διακίνηση ναρκωτικών ουσιών εντός των πανεπιστημίων, σύμφωνα με τον νόμο 4139/2013.
- Η τέλεση πλημμελήματος ή κακουργήματος εντός των χώρων του ΑΕΙ και η παροχή συνδρομής σε τρίτους.
Οι ποινές και η «κόκκινη γραμμή» της διαγραφής
Οι πειθαρχικές ποινές κλιμακώνονται ανάλογα με τη σοβαρότητα. Ξεκινούν από την έγγραφη επίπληξη, φτάνουν στην απαγόρευση συμμετοχής στις εξεταστικές, στην προσωρινή ή μόνιμη απαγόρευση χρήσης εξοπλισμού και εγκαταστάσεων, στην αναστολή της φοιτητικής ιδιότητας και καταλήγουν στην εσχάτη των ποινών, την οριστική διαγραφή.
Η ποινή της οριστικής διαγραφής, όπως τονίζεται, μπορεί να επιβληθεί αποκλειστικά στις περιπτώσεις που ορίζει ο νόμος για ιδιαίτερα σοβαρά πειθαρχικά παραπτώματα.
Σημαντική διευκρίνιση: Η πειθαρχική ευθύνη παύει με την απώλεια της φοιτητικής ιδιότητας. Αν κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ο φοιτητής απολέσει την ιδιότητα, η διαδικασία σταματά. Παράλληλα, όσο διαρκεί η αναστολή, ο φοιτητής χάνει αυτομάτως το δικαίωμα εισόδου και χρήσης των εγκαταστάσεων και το δικαίωμα διαμονής στις φοιτητικές εστίες.
Το μήνυμα των πρυτανικών αρχών είναι σαφές: Ενημέρωση από την πρώτη ημέρα στις γραμματείες για να μην χαθεί αυτό που με κόπο κερδήθηκε στις Πανελλήνιες.
