Η τοπική αυτοδιοίκηση υπάρχει για να υπηρετεί τον πολίτη, να επιλύει προβλήματα και να διασφαλίζει την κοινωνική συνοχή. Ωστόσο, το τελευταίο διάστημα, έστω και μέσα από μεμονωμένα περιστατικά, καταγράφονται συμπεριφορές ορισμένων τοπικών αρχόντων που κινούνται προς την ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση. Το αποτέλεσμα δεν είναι μόνο η διάρρηξη της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους θεσμούς, αλλά και η αποδυνάμωση της ίδιας της τοπικής κοινωνίας.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Καστελόριζου. Γιατρός του νησιού βρέθηκε αντιμέτωπος με μήνυση, αφού κατήγγειλε δημόσια τα προβλήματα που αντιμετώπιζε σχετικά με τη στέγασή του. Η υπόθεση οδήγησε στη σύλληψή του και στην προσωρινή κράτησή του. Δεν έχει σημασία εδώ να αναλυθεί η νομική διάσταση της διαμάχης. Η ουσία είναι ότι οι τοπικοί φορείς δεν κατάφεραν να διαχειριστούν ένα πρόβλημα που αφορούσε άμεσα την τοπική κοινωνία. Αντί να βρεθεί λύση, το αποτέλεσμα ήταν να παραιτηθούν ο γιατρός και ο συνάδελφός του, αφήνοντας το νησί χωρίς ιατρική κάλυψη. Τελικά, το μεγαλύτερο τίμημα το πλήρωσαν οι κάτοικοι.
Εξίσου σοκαριστική ήταν η υπόθεση στο Άργος, όπου ένας 20χρονος, άτομο με αυτισμό, έπειτα από μια αιματηρή καταδίωξη από την αστυνομία, υπέκυψε στα τραύματά του. Η διερεύνηση των ευθυνών ανήκει πλέον στη Δικαιοσύνη. Εκείνο, όμως, που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις ήταν η δημόσια τοποθέτηση του δημάρχου, ο οποίος, αντί να επιδείξει τη θεσμική ψυχραιμία που απαιτούν οι περιστάσεις, εμφανίστηκε να δικαιολογεί τους αστυνομικούς, ενώ ταυτόχρονα απέδιδε ευθύνες στη μητέρα του παιδιού επειδή το άφηνε να κυκλοφορεί εκτός σπιτιού. Μια τοποθέτηση που εύλογα προκάλεσε αντιδράσεις, καθώς εξέπεμψε ένα μήνυμα στιγματισμού απέναντι στα άτομα με αυτισμό και τις οικογένειές τους.
Παρότι πρόκειται για δύο διαφορετικές υποθέσεις, αναδεικνύουν ένα κοινό πρόβλημα. Η τοπική αυτοδιοίκηση δεν εξαντλεί τον ρόλο της στη διαχείριση διοικητικών ζητημάτων. Οφείλει να λειτουργεί ως παράγοντας σύνθεσης, να προλαμβάνει τις συγκρούσεις, να δίνει λύσεις και να υπερασπίζεται το δημόσιο συμφέρον. Όταν, αντί γι’ αυτό, οι ενέργειες ή οι δημόσιες παρεμβάσεις της οδηγούν σε μεγαλύτερη ένταση, οι συνέπειες τις υφίστανται οι πολίτες: ένα ακριτικό νησί μένει χωρίς γιατρούς και μια κοινωνία διχάζεται μέσα από επικίνδυνες γενικεύσεις και στερεότυπα.
Τα δύο αυτά περιστατικά δεν είναι τα μοναδικά. Είναι, όμως, αρκετά για να αναδείξουν μια ανησυχητική τάση. Η τοπική αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να μετατρέπεται σε πεδίο προσωπικών αντιπαραθέσεων, επίδειξης ισχύος ή ικανοποίησης προσωπικών φιλοδοξιών. Ο θεσμικός της ρόλος είναι να υπηρετεί την κοινωνία και όχι τον εγωισμό όσων την εκπροσωπούν.
Όσο η εξουσία αντιμετωπίζεται ως αυτοσκοπός και όχι ως ευθύνη απέναντι στους πολίτες, τόσο τα πραγματικά προβλήματα θα παραμένουν άλυτα. Και τότε η τοπική αυτοδιοίκηση κινδυνεύει να χάσει τον βασικό λόγο ύπαρξής της: να βρίσκεται δίπλα στον πολίτη και όχι απέναντί του.
* O Γιώργος Ντούρος είναι υποψήφιος Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Πειραιώς είναι οικονομολόγος – διεθνολόγος και εργάζεται ως τραπεζικό στέλεχος και σύμβουλος επενδύσεων. Είναι κάτοχος δύο μεταπτυχιακών διπλωμάτων από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και απόφοιτος του τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιώς και τώρα είναι Περιφερειακός Σύμβουλος με τον Γιάννη Σγουρό στον Βόρειο Τομέα Αθηνών.
Πατήστε εδώ και δείτε τα 18 προηγούμενα άρθρα του Γιώργου Ντούρου
