Από τον προηγούμενο χρόνο που εξαγγέλθηκαν οι εκδηλώσεις για τα 200 χρόνια από την Έξοδο, μεταξύ των άλλων επιδιώξεών μου περιλαμβάνεται και η επίσημη καθιέρωση από το κράτος της 10ης Απριλίου ως «Ημέρας Μνήμης, Τιμής & Αξιοπρέπειας».
Στο πλαίσιο αυτό κινούμενος, με γραπτό αίτημα που συνέταξε η «Διέξοδος» και προσυπέγραψαν 45 εκπρόσωποι συλλογικών φορέων του Μεσολογγίου, αλλά και με ποικιλότροπες επικοινωνίες με αρμοδίους κρατικούς λειτουργούς, προσπαθώ να τους υπενθυμίσω την επιβαλλόμενη εκ μέρους τους υιοθέτηση του αιτήματος.
Παράλληλα με αρθρογραφία μου σε αθηναϊκά πρωτίστως έντυπα και ομιλίες μου επιδιώκω να καταστήσω κοινωνούς του αιτήματος τρίτα πρόσωπα που είναι ευαισθητοποιημένα με την ιστορία και η εθελοθυσία των Εξοδιτών να τους «αγγίζει» περισσότερο.
Με αυτό το δεδομένο στις 29 Ιουνίου βρέθηκα στο Δοξάτο Δράμας προσκεκλημένος του εκεί Δήμου και του Μορφωτικού – Πολιτιστικού του Συλλόγου ως κεντρικός ομιλητής των εκδηλώσεων για τις πολυπληθείς σφαγές του 1913 από τους Βούλγαρους.
Το θέμα που ανέπτυξα ήταν «ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ – ΕΞΟΔΟΣ : Μια εθελούσια πορεία προς τον θάνατο» εστιάζοντας τον λόγο μου στον απόηχο της 10ης Απριλίου του 1826 δηλαδή της ημερομηνίας που είναι – και πρέπει να είναι – για την Ελλάδα μια ημερομηνία σταθμός.
Σταθμός γιατί είναι η μέρα που οι Μεσολογγίτες πραγματοποίησαν την Έξοδο, όχι για να σωθούν αλλά για πεθάνουν.
Είναι η μέρα που μια ολόκληρη πόλη υλοποίησε την προμελετημένη και ομόφωνη απόφασή της να θυσιαστεί.
Είναι η μέρα που σύσσωμος ο λαός της πόλης εθελούσια οδηγήθηκε στον θάνατο.
Είναι η μέρα που ανοίχτηκε ο δίαυλος απελευθέρωσης της χώρας.
Είναι η μέρα που το βλέμμα της διεθνούς κοινής γνώμης στράφηκε στην Ελλάδα και ξεκίνησε το γκρέμισμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας.
Δυστυχώς τη μέρα αυτή, που πραγματοποιήθηκε το συγκλονιστικότερο γεγονός της Ελληνικής Επανάστασης, ο κόσμος την αγνοεί. Όχι με δική του ευθύνη αλλά με ευθύνη της Πολιτείας που δεν φρόντισε να το διδάξει στα σχολεία σαν ειδικό μάθημα ιστορίας, πρωτίστως όμως σαν μάθημα ήθους και αξιοπρέπειας.
Γιατί αυτό που συνέβη στο Μεσολόγγι δεν ήταν ένας συνήθης ηρωισμός που προέκυψε μπροστά σε μια δύσκολη στιγμή του πολέμου. Ήταν μια συνειδητοποιημένη απόφαση που την προσχεδίαζαν οι Μεσολογγίτες ένα ολόκληρο χρόνο πριν.
Ήταν το αποτέλεσμα του ψυχικού κόσμου δώδεκα χιλιάδων ανθρώπων που προτίμησαν να σιτίζονται με ποντίκια, γάτες, βατράχια, σκύλους και όλα τα σιχαμερά ζώα της γης, μετατρεπόμενοι σε σκιές ανθρώπων, παρά να αποδεχθούν τις δελεαστικές προτάσεις για παράδοση.
Ήταν οι Μεσολογγίτες που δεν λύγισαν μπροστά στη δύναμη της ύλης. Ήταν εκείνοι που την περιφρόνησαν και με πλήρη επίγνωση του πεπρωμένου τους πήραν την απόφαση για το Μεγάλο Τέλος.
Ήταν η μέρα που πραγματοποίησαν μια πρωτόγνωρη πράξη μετατρέποντας το Μεσολόγγι σε εθνικό σύμβολο και κολυμβήθρα της ελληνικής ελευθερίας γιατί το μεγαλειώδες και πανανθρώπινο μήνυμα που εξέπεμψε αντήχησε σε ολόκληρο τον κόσμο. Γιατί το Μεσολόγγι, η Ιερή Πόλη, μετά το γεγονός εκείνο έπαψε να είναι ένα απλό όνομα. Απέκτησε τη μεγαλύτερη τιμή για έναν τόπο. Μετατράπηκε σε σύμβολο και έννοια. Έγινε ιδέα, έγινε συνώνυμο της ελευθερίας, της αυταπάρνησης, της αξιοπρέπειας και της δύναμης της πίστης μπροστά στα μεγάλα ιδανικά.
Ήταν μια έκφανση ύψιστου ψυχικού σθένους, ανθρώπινης αξιοπρέπειας και βαθειάς πνευματικής καλλιέργειας που προέκυψε από το μέγιστο πολιτιστικό υπόβαθρο της τότε πόλης.
Γι’ αυτό και η πλήρης συνειδητοποίηση των συνεπειών των πράξεών τους, γι΄αυτό και η αίσθηση του χρέους τους, γι’ αυτό και η ήρεμη πορεία τους προς τον θάνατο.
Και όμως μπροστά σε αυτό το πρωτοφανές για την παγκόσμια ιστορία φαινόμενο όπου το πνεύμα νίκησε την ύλη και το «μικρό αλωνάκι» του Μεσολογγίου μετεξελίχθηκε σε σύμβολο αξιοπρέπειας και οδοδείκτης ελευθερίας, η Πολιτεία αδιαφόρησε και ξέχασε παντελώς το καλό που της είχε προσφέρει.
[Απόσπασμα από την ομιλία κ. Κορδόση στο Δοξάτο Δράμας]
* Ο Νίκος Κορδόσης είναι Μεσολογγίτης δικηγόρος και ιδρυτής του Κοινωφελούς Ιδιωτικού Πολιτιστικού Οργανισμού «Διέξοδος» στο Μεσολόγγι.