Πριν από λίγες ημέρες τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο οποίος αναμένεται να καθορίσει τον τρόπο λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης τα επόμενα χρόνια. Το ερώτημα που γεννάται είναι αν θα αντιμετωπιστούν οι παθογένειες που ταλανίζουν τον χώρο της Αυτοδιοίκησης ή αν, αντίθετα, θα ενταθούν.
Καταρχάς, αλλάζει ο τρόπος ανάδειξης των αιρετών οργάνων σε επίπεδο ΟΤΑ. Δεν θα σταθούμε στις λεπτομέρειες του νέου εκλογικού συστήματος, ωστόσο προκαλεί προβληματισμό το γεγονός ότι, μέσα σε λίγα μόλις χρόνια, τροποποιείται μια ρύθμιση που θεσπίστηκε από την ίδια την κυβέρνηση και εφαρμόστηκε μόνο μία φορά. Το ερώτημα είναι για ποιον λόγο κρίθηκε αναγκαία αυτή η αλλαγή σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα.
Ένα ακόμη ζήτημα που προκύπτει αφορά την αποδυνάμωση της χρηματοδότησης των ΟΤΑ από τον κρατικό προϋπολογισμό. Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να έχει σημαντικό αντίκτυπο στη λειτουργία τους, καθώς οι δήμοι και οι περιφέρειες θα κληθούν να περιορίσουν δαπάνες που σχετίζονται με την καθημερινή τους λειτουργία. Ως αποτέλεσμα, ενδέχεται να υποβαθμιστούν οι παρεχόμενες υπηρεσίες προς τους πολίτες.
Παράλληλα, οι συμβασιούχοι των δήμων, οι οποίοι καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες, όχι μόνο δεν φαίνεται να προστατεύονται επαρκώς, αλλά κινδυνεύουν να βρεθούν στο περιθώριο, καθώς ενισχύεται η δυνατότητα πρόσληψης έκτακτου προσωπικού για την κάλυψη αναγκών.
Η συνολική εικόνα που διαμορφώνεται είναι εκείνη μιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης που προσομοιάζει ολοένα και περισσότερο σε μια ιδιωτικού τύπου δομή, με αυξημένη εξάρτηση από την κεντρική εξουσία. Η αποδυνάμωση των ΟΤΑ, η αλλοίωση του αυτοδιοικητικού τους χαρακτήρα και η υιοθέτηση μιας λογικής λειτουργίας που παραπέμπει περισσότερο σε «business model» παρά σε δημόσια υπηρεσία δεν φαίνεται να λειτουργούν προς όφελος των πολιτών. Αντίθετα, υπάρχει ο κίνδυνος να καταστήσουν ακόμη πιο δύσκολη την καθημερινότητά τους.
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση εισέρχεται σε μια νέα περίοδο μεταβολών, οι οποίες προκαλούν έντονο προβληματισμό για το μέλλον του θεσμού. Υπάρχει ο κίνδυνος οι αλλαγές αυτές, αντί να ενισχύσουν την αποτελεσματικότητα και τη δημοκρατική λειτουργία της, να οδηγήσουν σε περαιτέρω αποδυνάμωση και συγκέντρωση εξουσιών, γεγονός που θα αποτυπωθεί στην πράξη τα επόμενα χρόνια.
* O Γιώργος Ντούρος είναι υποψήφιος Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Πειραιώς είναι οικονομολόγος – διεθνολόγος και εργάζεται ως τραπεζικό στέλεχος και σύμβουλος επενδύσεων. Είναι κάτοχος δύο μεταπτυχιακών διπλωμάτων από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και απόφοιτος του τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιώς και τώρα είναι Περιφερειακός Σύμβουλος με τον Γιάννη Σγουρό στον Βόρειο Τομέα Αθηνών.
