Πώς ο πόλεμος στο Ιράν και η κρίση στα καύσιμα απειλούν τις φετινές διακοπές και τις τιμές των εισιτηρίων.

Ακόμη και αν ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έληγε αύριο, οι αεροπορικές εταιρείες και οι ταξιδιώτες στην Ευρώπη προετοιμάζονται για ένα ταραγμένο καλοκαίρι.
Οι ναύλοι αναμένεται να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα και τα κέρδη των αεροπορικών εταιρειών υπό πίεση, καθώς η συνεχιζόμενη διακοπή των αποστολών καυσίμων από τις χώρες του Κόλπου μέσω των Στενών του Ορμούζ αυξάνει το κόστος και τον κίνδυνο ελλείψεων, ακριβώς πάνω στην έναρξη της αιχμής της ταξιδιωτικής περιόδου.
Η ΕΕ δεν παράγει αρκετά καύσιμα αεριωθουμένων (jet fuel) για να καλύψει την εγχώρια ζήτηση· η διυλιστική της ικανότητα καλύπτει το πολύ το 70% των αναγκών των αεροπορικών εταιρειών. Οποιαδήποτε παρατεταμένη διακοπή στην κυκλοφορία των δεξαμενόπλοιων μέσω των στενών θα μπορούσε να αφήσει τις εταιρείες να παλεύουν για προμήθειες. Η σοβαρότητα των επιπτώσεων θα εξαρτηθεί από το πόσο γρήγορα θα επανέλθει η ομαλότητα στη ναυσιπλοΐα.

Σενάριο 1 (Το Μέτριο): Λήξη του πολέμου, επαναλειτουργία των στενών
Ένα γρήγορο τέλος στον πόλεμο και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ δεν θα έλυνε την κρίση των καυσίμων εν μια νυκτί, καθώς τα τάνκερ θα χρειάζονταν ακόμη περισσότερο από έναν μήνα για να φτάσουν στην Ευρώπη από τον Κόλπο.
Ο Willie Walsh, γενικός διευθυντής της IATA, προειδοποίησε ότι ακόμα και σε αυτό το σενάριο, «θα χρειαστούν μήνες για να επιστρέψει ο εφοδιασμός εκεί που πρέπει». Η σπανιότητα των καυσίμων σημαίνει ότι οι τιμές των εισιτηρίων πιθανότατα θα παραμείνουν υψηλές καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Ωστόσο, μια ταχεία επίλυση της σύγκρουσης θα μπορούσε να αποτρέψει τις εκτεταμένες ακυρώσεις πτήσεων ή τη λήψη πολιτικών μέτρων για τον περιορισμό της ταξιδιωτικής ζήτησης. Ο Frédéric Deleau προειδοποίησε ότι στο βέλτιστο αυτό σενάριο, η Ευρώπη θα γλίτωνε τις μεγάλες ελλείψεις στα αεροδρόμια, αλλά όχι και τις αυξημένες τιμές. «Αν αυτό συνεχιστεί για μερικές εβδομάδες ακόμα, δεν θα είναι θέμα τιμής, αλλά θέμα διαθεσιμότητας», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Σενάριο 2 (Το Κακό): Μερικό άνοιγμα, ασταθής εφοδιασμός
Το πιθανότερο αποτέλεσμα, σύμφωνα με ειδικούς, είναι μια μερική επίλυση της σύγκρουσης έως τις αρχές του καλοκαιριού, με τη ναυσιπλοΐα να ξαναρχίζει με σκαμπανεβάσματα.
Σε αυτή την περίπτωση, οι τιμές των καυσίμων θα παραμείνουν υψηλές και ο εφοδιασμός αβέβαιος, κάτι που σημαίνει ότι οι πτήσεις χαμηλών επιδόσεων μπορεί να ακυρωθούν και ορισμένα αεροδρόμια να αντιμετωπίσουν περιοδικούς περιορισμούς. Οι πτήσεις μεγάλων αποστάσεων για αναψυχή και οι λιγότερο δημοφιλείς περιφερειακές διαδρομές θα είναι οι πρώτες που θα περικοπούν.
Λόγω του κόστους, οι ταξιδιώτες ενδέχεται να στραφούν στο αυτοκίνητο ή στις διακοπές εντός της χώρας (staycation). Η Lufthansa έχει ήδη ανακοινώσει την περικοπή 20.000 πτήσεων για τους επόμενους μήνες, ενώ η Air France-KLM τόνισε ότι η αύξηση του κόστους θα μετακυλιστεί στους καταναλωτές για να αποφευχθεί η χρεοκοπία. Ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Fatih Birol, προειδοποίησε ότι η Ευρώπη θα μπορούσε να ξεμείνει από καύσιμα αεριωθουμένων ήδη από τις αρχές Ιουνίου.

Σενάριο 3 (Το Χειρότερο): Συνέχιση του πολέμου
Εάν η διακοπή της ναυσιπλοΐας διαρκέσει όλο το καλοκαίρι, τα αποθέματα καυσίμων της Ευρώπης κινδυνεύουν να πέσουν κάτω από το λειτουργικό ελάχιστο. Σε αυτό το σημείο, η αγορά θα περάσει σε καθεστώς δελτίου στη ζήτηση (demand rationing).
Σύμφωνα με την καθηγήτρια αεροπορίας Marina Efthymiou, η κατάσταση θα μπορούσε να αλλάξει άρδην το τοπίο στην Ευρώπη και την Ασία, καθώς υπάρχει τεράστια εξάρτηση από το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής. Ολόκληρος ο κλάδος είναι εκτεθειμένος σε ένα διπλό πρόβλημα: υψηλή τιμή και έλλειψη φυσικού αποθέματος.
Ο Επίτροπος Μεταφορών, Απόστολος Τζιτζικώστας, προειδοποίησε ότι οι χώρες μπορεί να χρειαστεί να μοιραστούν τα στρατηγικά αποθέματα καυσίμων έκτακτης ανάγκης. Επιπλέον, οι εταιρείες χαμηλού κόστους (low-cost carriers) θα πληγούν περισσότερο, καθώς το μοντέλο τους βασίζεται στην υψηλή αξιοποίηση των αεροσκαφών και στις χαμηλές τιμές, στοιχεία που υπονομεύονται πλήρως από ένα τέτοιο σοκ στα καύσιμα.

  • Διαβάστε από το πρωτότυπο το πλήρες άρθρο του δημοσιογράφου, Jamie Dettmer του αμερικάνικου περιοδικού Politico, με τίτλο «Trump’s Favorite European Strongman Is in Trouble. Soccer Explains Why» και υπότιτλο « Hungary’s strongman has built his regime on a fusion of football and politics. Can it carry him to another term?», πατώντας ΕΔΩ