Αποχαιρετισμός του Ηλία Μπιτσάνη στον Στέφανο Ληναίο, έναν εμβληματικό καλλιτέχνη, ένας αιώνιο αγωνιστή της Μεσσήνης
Είναι στιγμές που γνωρίζεις πως θα έρθουν αλλά δεν το πιστεύεις. Μπήκα στο αυτοκίνητο, έβαλα το Δεύτερο πρόγραμμα, άκουσα ότι η Μαργαρίτα Μυτιληναίου έλειπε και θα πάρει θέση στην εκπομπή αύριο. Δεν κακόβαλα, πλην όμως όταν άρχισα να ψάχνω τις ειδήσεις, διαπίστωσα ότι δεν ήταν μια συνήθης απουσία: Έφυγε και αποτεφρώθηκε σήμερα το πρωί ο πατέρας της Στέφανος Ληναίος, ένας σπουδαίος φίλος συμπατριώτης, που άφησε εποχή στο χώρο του θεάτρου και του κινηματογράφου.
Ο αγαπητός Στέφανος γεννήθηκε στο Νησί (Μεσσήνη) τον Αύγουστο του 1928, πιτσιρικάς πήρε μέρος στην αντίσταση και στα δύσκολα χρόνια έφυγε για την Αθήνα. Λίγες φορές επέστρεψε στο γενέθλιο τόπο που υπεραγαπούσε.
Το μεταπολεμικό κυνηγητό των ανθρώπων που έδωσαν τη μάχη τους μέσα από τις γραμμές της εθνικής αντίστασης, όπως ο Στέφανος σαν αετόπουλο, στέρησαν το «οξυγόνο» της πατρίδας από πολύ κόσμο, ειδικά στο Νησί. Τους απέκοψε από τις ρίζες με οδυνηρές συνέπειες και για τον τόπο.
Το Σεπτέμβρη του 2012 σε μια τιμητική βραδιά παρουσιάστηκε η ζωή του μέσα από το βιβλίο «Ένα ποτάμι θάλασσα».
Συναντηθήκαμε, γνωριστήκαμε και από τότε μιλούσαμε συχνά. Μιλούσαμε για την εθνική αντίσταση, ενθουσιαζόταν με τη δική μου ενασχόληση, επαναλάμβανε «γράφε, γράφε». Ήθελε να μείνει στον τόπο εκείνο που προσπάθησαν να ξεριζώσουν αλλά δεν τα κατάφεραν.
Μου μιλούσε για τους βομβαρδισμούς των Γερμανών στο λιμάνι της Καλαμάτας και τη Μπούκα. Για τον πολύγραφο με τον οποίο τύπωναν την εφημερίδα σε ένα σπίτι κάπου στο Μαυροματέικο γεφύρι. Για τη σύλληψη και κράτησή του στις φυλακές (στο παλιό 2ο Δημοτικό Σχολείο) στις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις των ταγματασφαλιτών. Για τον άνθρωπο που λάτρευε, το μπάρμπα Στάθη Κανναβό, ηγέτη του ΕΑΜ και την ιδιαίτερη σχέση που είχαν αναπτύξει. Για το σχολείο τα δύσκολα χρόνια της κατοχής. Για τη συγκλονιστική εμπειρία με τον Καραμούζη που τον είχε καθοδηγητή και όταν πήγε φαντάρος στην Κόρινθο τον βρήκε μπροστά του προπαγανδιστή του μεταμφυλιακού αντικομουνισμού, ιδιότητα με την οποία εξαγόρασε την ποινή του θανάτου από το στρατοδικείο. Φυσικά για τον αγαπημένο θείο του Θόδωρο Τσερπέ, για τη γιαγιά Αλισσάβω μια παράξενη φιγούρα στο Νησί, για τα βιβλία που έκρυψε από τη βιβλιοθήκη του σχολείου όταν έφτασαν οι Γερμανοί.
Ήταν ιδιαίτερα συγκινητικές οι στιγμές όταν μου μιλούσε για το Νησί των μικρών του χρόνων και τα μαγαζιά γύρω από την πλατεία. Κάναμε αντιστοίχιση τι υπήρχε στα δικά μου χρόνια και τι υπάρχει σήμερα. Και κάθε φορά η επωδός «γράφε, γράφε».
Μιλήσαμε τον Αύγουστο στα γενέθλιά του, η φωνή όπως πάντα, σαν να τον άκουγες στον κινηματογράφο. Μου είπε όμως ότι δυσκολευόταν πλέον στην κίνηση. Μετά από ένα μήνα επανέλαβε στην «Εφημερίδα των Συντακτών» ένα μικρό κείμενο που είχε γράψει για την αποχώρηση των Γερμανών από τη Μεσσήνη. Μου το έστειλε στο μέιλ όπως και τα άλλα κείμενα που έγραφε.
Του τηλεφώνησα, μιλήσαμε και μου είπε πως αν θέλω κάτι θα επικοινωνώ με τα παιδιά του γιατί δυσκολευόταν πλέον.
Ήταν και η τελευταία επικοινωνία, η οποία υπενθύμισε μια «δύσκολη ιστορία» για το Στέφανο και το Νησί.
Πριν λίγα χρόνια είχαν προχωρήσει οι συζητήσεις για να οργανωθεί μια εκδήλωση στο Νησί καθώς θεωρούσαμε πως είναι η πρώτη ελεύθερη πόλη από τη γερμανική κατοχή. Υπήρχε συμφωνία με το δήμο, θα μιλούσαμε και οι δύο με πρωτοβουλία της ΕΣΔΟΓΕ (Σ.Σ.:Εθνικό Συμβούλιο Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα) της οποίας ήταν από τα ιδρυτικά στελέχη, και σε συνεργασία με το δήμο. Η εκδήλωση δεν έγινε ποτέ, όπως δεν έγινε ποτέ το μνημείο των εκτελεσμένων από Γερμανούς και ταγματασφαλίτες.
Καλό ταξίδι φίλε και σύντροφε Στέφανε (Σάκη στο πραγματικό όνομα), τα ειλικρινή συλλυπητήρια στην αγαπημένη μας Έλλη και τα παιδιά του. Θα είναι πάντα μέσα στις καρδιές των ελεύθερων ανθρώπων…
* Ο Ηλίας Μπιτσάνης είναι καταξιωμένος Μεσσήνιος δημοσιογράφος και συγγραφέας, γνωστός για την πολυετή προσφορά του στην εφημερίδα «Ελευθερία» της Καλαμάτας. Ως έγκυρος μελετητής της τοπικής ιστορίας, έχει αφιερώσει το έργο του στη διάσωση της ιστορικής μνήμης, ιδιαίτερα γύρω από την Εθνική Αντίσταση, συνδυάζοντας την πνευματική εντιμότητα με μια βαθιά ανθρώπινη και διεισδυτική γραφή.
