Στέφανος Ληναίος: Η τελευταία αυλαία για έναν ασυμβίβαστο εργάτη της Τέχνης και της Δημοκρατίας

Ο εμβληματικός ηθοποιός και σκηνοθέτης «έφυγε» πλήρης ημερών στα 98 του χρόνια, αφήνοντας πίσω του μια σπάνια παρακαταθήκη ήθους, αγώνων και πολιτιστικής προσφοράς.

Την τελευταία του πνοή σε ηλικία 98 ετών άφησε ο σπουδαίος ηθοποιός και σκηνοθέτης Στέφανος Ληναίος (κατά κόσμον Διονύσιος Ληναίος-Μυτιληναίος), βυθίζοντας στη θλίψη τον καλλιτεχνικό και πολιτικό κόσμο της χώρας. Ο θάνατός του στις 18 Απριλίου 2026 σηματοδοτεί το τέλος μιας ολόκληρης εποχής για το ελληνικό θέατρο, το οποίο υπηρέτησε με σπάνια συνέπεια, ιδεολογική καθαρότητα και αστείρευτο πάθος.

Από τη Μεσσήνη στις Μεγάλες Σκηνές του Κόσμου 
Γεννημένος το 1928 στη Μεσσήνη Μεσσηνίας, ο Στέφανος Ληναίος έδειξε από νωρίς την κλίση του προς τις τέχνες και τα γράμματα. Αποφοίτησε από τη Σχολή Θεάτρου Αθηνών το 1951, ενώ η δίψα του για γνώση τον οδήγησε το 1969 στη φημισμένη Βασιλική Ακαδημία Δραματικής Τέχνης (RADA) του Λονδίνου.
Η σταδιοδρομία του υπήρξε πληθωρική: από τους πρώτους εκφωνητές ειδήσεων του ΕΙΡ μέχρι την ίδρυση πρωτοποριακών σχημάτων, όπως η «Δωδέκατη Αυλαία» και το «Άρμα Θέατρου». Με περισσότερες από 100 θεατρικές παραστάσεις και δεκάδες κινηματογραφικές επιτυχίες στο ενεργητικό του, ο Ληναίος κατάφερε να συνδυάσει την εμπορική επιτυχία με τον ποιοτικό προβληματισμό.

Η Αντίσταση και το «Θέατρο ΑΛΦΑ» 
Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας, ο Ληναίος δεν έμεινε θεατής. Μαζί με τη σύντροφο της ζωής του, Έλλη Φωτίου, μετέφεραν τον αντιδικτατορικό αγώνα στο Λονδίνο, χρησιμοποιώντας την τέχνη ως όπλο κατά του καθεστώτος. Επιστρέφοντας στην Ελλάδα, δημιούργησαν το «Σύγχρονο Ελληνικό Θέατρο» (Θέατρο ΑΛΦΑ), έναν χώρο που έγινε σύμβολο για το στρατευμένο θέατρο. Έργα όπως το «Δεν Πληρώνω, Δεν Πληρώνω» και «Ο τυχαίος θάνατος ενός αναρχικού» έγραψαν ιστορία, αποδεικνύοντας ότι το θέατρο μπορεί να είναι ταυτόχρονα λαϊκό και βαθιά πολιτικό.
«Πιστεύουμε σε ένα θέατρο που θέλει να προβληματίσει το πλατύ κοινό με σημαντικά έργα που τα καταλαβαίνει όλος ο κόσμος», ανέφερε το καλλιτεχνικό του μανιφέστο, μια υπόσχεση που κράτησε μέχρι την απονομή του Βραβείου «Αιμίλιος Βεάκης» το 2004.

Η Πολιτική Δράση και η Συγγραφή 
Ο Στέφανος Ληναίος υπήρξε ενεργός πολίτης. Το 1986 εξελέγη δημοτικός σύμβουλος Αθηναίων δίπλα στον Δημήτρη Μπέη και το 1989 εκλέχθηκε βουλευτής με το ΠΑΣΟΚ. Ωστόσο, η καρδιά του ανήκε πάντα στην τέχνη, καθώς πίστευε πως αυτή υπηρετεί την αλήθεια με τρόπο που η πολιτική συχνά αδυνατεί. Παράλληλα, το συγγραφικό του έργο, με μελέτες όπως το «TV μέσο Παιδείας», υπήρξε καθοριστικό για την εισαγωγή της εκπαιδευτικής τηλεόρασης στην ΕΡΤ.

Το Ύστατο Χαίρε στη Ριτσώνα 
Σήμερα Τετάρτη, 22 Απριλίου, συγγενείς, φίλοι και η αγαπημένη του σύζυγος Έλλη Φωτίου, τον αποχαιρέτησαν στο Αποτεφρωτήριο της Ριτσώνας, ακολουθώντας την τελευταία του επιθυμία. Η ατμόσφαιρα ήταν φορτισμένη συγκινησιακά, καθώς οι μελωδίες των Χατζιδάκι, Θεοδωράκη και Λοΐζου συνόδευσαν τον μεγάλο καλλιτέχνη στο τελευταίο του ταξίδι. Τραγούδια όπως το «Ακορντεόν» και το «Μιας πεντάρας νιάτα» αντήχησαν στον χώρο, θυμίζοντας σε όλους τις αξίες που υπηρέτησε: την ελευθερία, τη δικαιοσύνη και την αγάπη για τον άνθρωπο.
Όπως έγραψε και η κόρη του, Μαργαρίτα Μυτιληναίου, ο πατέρας της έφυγε «χαμογελαστός και γεμάτος αγάπη», έχοντας αφήσει το ισχυρό του αποτύπωμα σε κάθε πτυχή της ελληνικής κοινωνίας.

Συλλυπητήρια δήλωση Γραφείου Τύπου ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής για τον θάνατο του Στέφανου Ληναίου
«Με βαθιά θλίψη αποχαιρετούμε τον σπουδαίο ηθοποιό, Στέφανο Ληναίο.
Έναν δραστήριο, δημιουργικό, φωτεινό καλλιτέχνη με τεράστια πορεία στο θέατρο και τον κινηματογράφο.
Βαθιά δημοκράτης και προοδευτικός άνθρωπος με αγώνες κατά της χούντας. Τίμησε το ΠΑΣΟΚ ως βουλευτής του και έδωσε με ήθος και δυναμισμό πολλές πολιτικές και συνδικαλιστικές μάχες.
Σε όλη του την πορεία συνέδεσε την τέχνη με την κοινωνία προσπαθώντας να εκπληρώσει την πραγματική αποστολή του θεάτρου. Το ταλέντο του και οι ερμηνείες του θα μείνουν πάντα στη μνήμη μας ως απόδειξη ότι η τέχνη, όπως και οι ιδέες, μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο.
Τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια στους οικείους του.»