Το χάσμα 47 ετών μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης παραμένει αγεφύρωτο, την ώρα που η παγκόσμια οικονομία «κρατά την ανάσα της» για τα Στενά του Ορμούζ.
Εικοσιμία ώρες έντονων διαβουλεύσεων, κλεισμένων θυρών και αλλεπάλληλων τηλεφωνημάτων δεν στάθηκαν ικανές να σβήσουν τη φλόγα μιας εχθρότητας που μετρά σχεδόν μισό αιώνα. Οι ιστορικές συνομιλίες κορυφής στο Πακιστάν, οι οποίες διεξήχθησαν κάτω από τη βαριά σκιά ενός αιματηρού πολέμου, ολοκληρώθηκαν χωρίς το πολυπόθητο «λευκό καπνό», αφήνοντας τη διεθνή κοινότητα με το αγωνιώδες ερώτημα: «Τι συμβαίνει τώρα;»
Το Βαρίδι της Καχυποψίας και το Πυρηνικό Αδιέξοδο
Η αποτυχία επίτευξης συμφωνίας δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία. Οι αποστάσεις που χωρίζουν τις δύο πλευρές σε περίπλοκα ζητήματα είναι χαοτικές. Στο επίκεντρο βρίσκεται το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, με τις ΗΠΑ να απαιτούν «ρητή δέσμευση» για οριστική εγκατάλειψη των βλέψεων για πυρηνικά όπλα.
Παρά τις παραχωρήσεις της Τεχεράνης τον περασμένο Φεβρουάριο σχετικά με το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου, η ιρανική ηγεσία αρνείται να απεμπολήσει το «δικαίωμα» στον εμπλουτισμό. Η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω από το γεγονός ότι μεγάλο μέρος των υποδομών της βρίσκεται πλέον θαμμένο κάτω από τα ερείπια πρόσφατων αεροπορικών πληγμάτων.
Η «Θηλιά» στα Στενά του Ορμούζ
Αν το πυρηνικό ζήτημα είναι η ιδεολογική μάχη, ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ (Strait of Hormuz) είναι η οικονομική «πυρηνική βόμβα». Η άρνηση του Ιράν να εγγυηθεί την ελεύθερη διέλευση των δεξαμενόπλοιων προκαλεί οικονομικά σοκ σε παγκόσμια κλίμακα, επηρεάζοντας τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου από τη Νέα Υόρκη μέχρι το Τόκιο.
Η Στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ και η «Τελική Προσφορά»
Ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζ. Ντ. Βανς (JD Vance), ήταν σαφής: η αντιπροσωπεία κατέθεσε την «τελική και καλύτερη προσφορά» της προτού επιβιβαστεί στο αεροπλάνο της επιστροφής. Με τη γραμμή επικοινωνίας με τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να παραμένει ανοιχτή καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας, η Ουάσιγκτον έστειλε το μήνυμα ότι δεν προτίθεται να αναλωθεί σε ατέρμονες διαπραγματεύσεις.
«Η έλλειψη συμφωνίας είναι πολύ χειρότερη είδηση για το Ιράν παρά για τις ΗΠΑ», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Βανς, υπογραμμίζοντας την αμερικανική αυτοπεποίθηση.
Η Επόμενη Μέρα: Κλιμάκωση ή Νέος Γύρος;
Παρά την επιθετική ρητορική και από τις δύο πλευρές —με την Τεχεράνη να κάνει λόγο για «παράνομα αιτήματα»— το παράθυρο της διπλωματίας δεν έχει κλείσει οριστικά. Η εκεχειρία των δύο εβδομάδων παραμένει σε ισχύ, αν και είναι εξαιρετικά εύθραυστη.
Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι, όπως και στη συμφωνία του 2015, ο δρόμος προς τη λύση είναι γεμάτος από διαδοχικές καταρρεύσεις και απρόσμενες επανασυνδέσεις. Το ερώτημα που πλανάται πάνω από το Ισλαμαμπάντ είναι αν ο κόσμος θα οδηγηθεί σε μια νέα πολεμική κλιμάκωση ή αν η ανάγκη για επιβίωση θα αναγκάσει τους δύο αντιπάλους να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.