Τι αναλύσεις να κάνει κάποιος όσον αφορά τη σημερινή εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ; Μπορεί να χρησιμοποιήσει τα παραδοσιακά εργαλεία της ανάλυσης: τις ιδεολογικές και τις κοινωνικές αναφορές, τους ταξικούς προσδιορισμούς και τις τάσεις των ολιγαρχικών εξουσιών, τις εθνικο-κεντρικές στοχεύσεις και τις κρατικές στρατηγικές, το διεθνές δίκαιο και τον ΟΗΕ; Εδώ υπάρχει και μια πρωτόγνωρη κυνικότητα και χυδαιολογία του Τραμπ.

Οι ΗΠΑ συνδέθηκαν ιστορικά με τον φιλελευθερισμό και το περίφημο “Αμερικάνικο όνειρο” αρχικά και στη συνέχεια με τον ιμπεριαλισμό, τον Μακαρθισμό, τον Ψυχρό Πόλεμο, και τέλος με την έμμεση επικράτησή τους έναντι της Σοβιετικής Ένωσης. Ο μονοπολισμός της δικής τους ηγεμονίας, τον οποίον προσπάθησαν να επιβάλλουν με τους αλλεπάλληλους επιθετικούς πολέμους στη Μέση Ανατολή, απέτυχε.

Και όχι μόνο αυτό, αλλά βλέπουν ότι η οικονομία τους είναι ευάλωτη και οι πρόσφατες προσπάθειες του Τραμπ για δασμούς κατέδειξε ότι η προσφυγή στον “προστατευτισμό” είναι η τελευταία απέλπιδα και ήδη αδιέξοδη επιλογή. Το δολάριο έχει πάψει να είναι το μοναδικό διεθνές νόμισμα.

Με τη σημερινή ηγεσία τους οι ΗΠΑ προσπαθούν να αλλάξουν τις διεθνείς ισορροπίες με βάση ένα συγκριτικό πλεονέκτημά τους, τη δυνατότητά τους να κάνουν στρατιωτικές επεμβάσεις σε πολλά σημεία του παγκόσμιου χάρτη. Παράλληλα, καταπατούν κάθε έννοια διεθνούς δικαίου και το πανανθρώπινο αγαθό της ειρήνης. Ο Τραμπ απειλεί ακόμα και τους (πρώην;) συμμάχους τους: την Ισπανία, τη Δανία, την Ισλανδία, τη Γαλλία κλπ ακόμα και το ΝΑΤΟ.

Χρησιμοποιεί μια υποκουλτούρα βγαλμένη από τις γεμάτες με όπλα και σκοτωμούς εποχή των γουέστερν και των πιστολέρο της “Άγριας Δύσης”. Στον πόλεμο του Κόλπου το πρόσχημα ήταν τα χημικά όπλα του Ιράκ – δεν υπήρχαν ποτέ. Σήμερα το πρόσχημα είναι τα πυρηνικά του Ιράν, που δεν υπάρχουν. Στην ουσία αποσκοπούν στον έλεγχο των ενεργειακών πηγών και ταυτόχρονα υπηρετούν την επιθετική πολιτική του Ισραήλ.

Η γλώσσα του Τραμπ είναι κυνική και χυδαία. Συμπεριφέρεται σαν να είναι ο εξουσιαστής της διεθνούς κοινότητας. Ο αντι-αμερικανισμός αρχίζει να απλώνεται όλο και πιο πολύ ακόμα και στις χώρες που ιστορικά πορεύτηκαν με τις ΗΠΑ από κοινού. Ο θείος Σαμ είναι ωμός με τις διαρκείς απειλές του περί πολέμου σε όποια κράτη θεωρεί αυτός ότι δεν υπακούν στις προσταγές του. Το πρόβλημα – ερώτημα στην πιο ολιστική του ίσως εκδοχή να είναι αυτό. Το τέλος της έωλης εξ αρχής μονοκρατορίας των ΗΠΑ θα συνδεθεί με φωτιές πολέμων σε διάφορα σημεία της Γης, με περιφερειακές ευρείας έκτασης αντιπαραθέσεις αλλά και με την αρχή του τέλους του Δυτικού Πολιτισμού – όσον αφορά την σύγχρονη εκδοχή του;

Η γενικευμένη κρίση, που προκαλείται από την επιθετική πολιτική των ΗΠΑ, θα φέρει φτώχεια σε μεγάλα τμήματα του πληθυσμού της ανθρωπότητας. Χάνονται ζωές χιλιάδων αθώων ανθρώπων. Χάνεται η έννοια της προόδου και της ανάπτυξης. Χάνονται πολύτιμοι φυσικοί πόροι. Χάνεται η δυνατότητα των εθνών – κρατών να συνεννοούνται με βάση τους διεθνείς κανόνες: της αμοιβαίας συνεργασίας προς όφελος του ανθρώπου και του παγκόσμιου πολιτισμού.

Παράλληλα, ευνοούνται οι ακραίες τρομοκρατικές ομάδες που θα αντιπαρατεθούν με φονικό τρόπο απέναντι στην πολιτική αυτή αλλά και που θα έχει επιπτώσεις κυρίως σε αθώους πολίτες. Και την απλή πραγματικότητα στο ζήτημα αυτό την έχει προσδιορίσει με σαφή τρόπο στο βιβλίο “Ηγεμονία ή επιβίωση” ο Τσόμσκι σημειώνοντας ότι “η τρομοκρατία είναι πρωτίστως όπλο των ισχυρών… Και οι Η.Π.Α. είναι από τα πλέον τρομοκρατικά κράτη στον κόσμο”.

Κάθε κρίση και μια ευκαιρία; Η Ευρώπη πλέον συνειδητοποίησε την ωμή πραγματικότητα. Είναι ώρα να χειραφετηθεί από τις ΗΠΑ. Έχει τις δυνατότητες. Με όραμα το κοινωνικό κράτος και το κράτος δικαίου, που παρά τις συρρικνώσεις τους από τον άκρατο νεοφιλελευθερισμό, παραμένει το συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι όλων των άλλων ισχυρών κρατών. Έχει τη φιλελεύθερη δημοκρατία, που είναι η διαχρονική ασφαλής πορεία για συνεχή πρόοδο, για προαγωγή της αξιοπρέπειας του ανθρώπου.

Έχει το πρόταγμα της ειρήνης και της συνεργασίας με όλα τα κράτη και κυρίως με τα συνορεύοντα στη δική της γεωγραφική επικράτεια. Έχει μια πρόκληση. Να μιλήσει για το Όλον της Ευρώπης.

* Ο Νίκος Τσούλιας, πρώην πρόεδρος της Ομοσπονδίας Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης (ΟΛΜΕ)

Πατήστε εδώ και δείτε τα 479 προηγούμενα άρθρα του Νίκου Τσούλια