Η 7η Απριλίου, Παγκόσμια Ημέρα Υγείας, αποτελεί ένα διαχρονικό ορόσημο για την ανθρωπότητα. Δεν είναι απλώς μια συμβολική ημερομηνία, αλλά μας υπενθυμίζει ότι η υγεία συνιστά ένα από τα πιο θεμελιώδη και αναφαίρετα αγαθά για κάθε κοινωνία. Η πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας δεν αποτελεί προνόμιο, αλλά δικαίωμα — έναν πυλώνα κοινωνικής συνοχής, ευημερίας και δημοκρατίας.
Στην Ελλάδα, το ζήτημα της υγείας υπήρξε —και εξακολουθεί να είναι— ένα πεδίο έντονης πολιτικής διαπραγμάτευσης, όπου συχνά συγκρούονται διαφορετικές αντιλήψεις, προτεραιότητες και συμφέροντα. Ωστόσο, η θεμελίωση του Εθνικού Συστήματος Υγείας αποτέλεσε μια από τις σημαντικότερες τομές στη σύγχρονη ιστορία της χώρας. Το όραμα του Γιώργου Γεννηματά βασίστηκε στην πεποίθηση ότι η υγεία είναι ένα καθολικό κοινωνικό αγαθό, το οποίο οφείλει να παρέχεται ισότιμα σε όλους τους πολίτες, χωρίς διακρίσεις και αποκλεισμούς.
Για πολλά χρόνια, το σύστημα αυτό ανταποκρίθηκε με επάρκεια στις ανάγκες της κοινωνίας, προσφέροντας καθολική πρόσβαση και ενισχύοντας την κοινωνική δικαιοσύνη. Ωστόσο, η οικονομική κρίση που ακολούθησε άφησε βαθιά σημάδια. Οι περικοπές, η υποστελέχωση και η χρόνια υποχρηματοδότηση οδήγησαν σε σημαντική υποβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας. Παράλληλα, η καθημερινότητα των πολιτών επιβαρύνθηκε, ενώ οι ανισότητες στην πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας διευρύνθηκαν.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το φαινόμενο της αποχώρησης ιατρικού προσωπικού από το δημόσιο σύστημα. Η επαγγελματική εξουθένωση, οι αυξημένες ανάγκες και τα διαρκή κενά σε ανθρώπινο δυναμικό δημιουργούν ένα ασφυκτικό περιβάλλον για τους λειτουργούς της υγείας, οι οποίοι καλούνται να ανταποκριθούν σε συνθήκες που συχνά ξεπερνούν τις δυνατότητές τους. Το αποτέλεσμα είναι ένα σύστημα που, από δημόσιος πυλώνας φροντίδας, κινδυνεύει να μετατραπεί σταδιακά σε πεδίο ιδιωτικοοικονομικής λειτουργίας.
Το κρίσιμο ερώτημα, λοιπόν, αφορά την «υγεία του αύριο». Ποιο είναι το μοντέλο που θέλουμε να οικοδομήσουμε; Η απάντηση μπορεί να δοθεί αν γίνει η επιστροφή στις θεμελιώδεις αρχές πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε το σύστημα: την καθολικότητα, την ισότητα και τον δημόσιο χαρακτήρα της υγείας. Η επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό, η ενίσχυση των δομών και η διασφάλιση της ισότιμης πρόσβασης αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για ένα βιώσιμο και δίκαιο σύστημα υγείας.
Η Παγκόσμια Ημέρα Υγείας δεν είναι μόνο μια αφορμή για απολογισμό, αλλά και μια ευκαιρία για επαναπροσδιορισμό. Για να θυμηθούμε ότι η υγεία δεν είναι κόστος, αλλά επένδυση — και κυρίως, ότι αποτελεί δικαίωμα όλων.
* O Γιώργος Ντούρος είναι υποψήφιος Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Πειραιώς είναι οικονομολόγος – διεθνολόγος και εργάζεται ως τραπεζικό στέλεχος και σύμβουλος επενδύσεων. Είναι κάτοχος δύο μεταπτυχιακών διπλωμάτων από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και απόφοιτος του τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιώς και τώρα είναι Περιφερειακός Σύμβουλος με τον Γιάννη Σγουρό στον Βόρειο Τομέα Αθηνών.
