Σε μια ομιλία-μανιφέστο που προσέδωσε θεωρητικό βάθος και προγραμματική πνοή στο 4ο Τακτικό Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, ο πρώην Πρωθυπουργός Γιώργος Α. Παπανδρέου έθεσε το δίλημμα της εποχής: «Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα». Επικαλούμενος τον Κορνήλιο Καστοριάδη, ο κ. Παπανδρέου περιέγραψε έναν κόσμο όπου ο τεράστιος πλούτος και η τεχνολογία, αντί να απελευθερώνουν, μετατρέπονται σε εργαλεία ολιγαρχικού ελέγχου, ανασφάλειας και νέων πολέμων.

Η Διάγνωση της Παγκόσμιας και Εθνικής Κρίσης
Ο πρώην Πρωθυπουργός, μεταφέροντας την εμπειρία του από διεθνή φόρα, εντόπισε πέντε «πρόσωπα» της σύγχρονης κρίσης: την ακραία ανισότητα, τη μετατροπή του πλούτου σε ανεξέλεγκτη εξουσία, τη γενικευμένη ανασφάλεια, τη χειραγώγηση μέσω αλγορίθμων και την κατάλυση των διεθνών κανόνων.
Στρέφοντας τα βέλη του στην κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, έκανε λόγο για μια «σταθερότητα αδικίας».
«Η ΝΔ είναι αποτελεσματική μόνο στο να φροντίζει τους λίγους και να καλλιεργεί έναν νέο ραγιαδισμό μέσω των pass και των επιδομάτων», τόνισε, ενώ υπογράμμισε ότι το Κράτος Δικαίου στην Ελλάδα υπονομεύεται συστηματικά, από τις υποκλοπές μέχρι την τραγωδία των Τεμπών.

Η Αλήθεια για τη Χρεοκοπία
Αποκαθιστώντας την ιστορική αλήθεια, ο κ. Παπανδρέου ξεκαθάρισε ότι την κρίση δεν την έφερε το ΠΑΣΟΚ, αλλά τα ελλείμματα και οι στατιστικές αλχημείες της δεξιάς. «Η διαφθορά δεν άνθισε επί ΠΑΣΟΚ – εμείς φέραμε τη Διαύγεια και την ηλεκτρονική συνταγογράφηση. Η διαφθορά ανθίζει επί ΝΔ», δήλωσε, καλώντας τις προοδευτικές δυνάμεις σε μια ενότητα βασισμένη στις αρχές και την αλήθεια, και όχι σε έναν «εύκολο οπορτουνισμό».

Η Πρόταση: «Βίβλος Δημοκρατικών Μεταρρυθμίσεων»
Το κεντρικό σημείο της ομιλίας ήταν η πρόταση για μια ριζοσπαστική Συνταγματική Αναθεώρηση, την οποία ονόμασε «Βίβλο Δημοκρατικών Μεταρρυθμίσεων». Οι τρεις πυλώνες της πρότασης είναι:

1. Προστασία του Εθνικού Πλούτου και της Νέας Γενιάς

  • Συνταγματική κατοχύρωση της δημόσιας ακίνητης περιουσίας (δάση, αιγιαλοί) ώστε να μην μπορούν να πουληθούν.
  • Μετασχηματισμός του Υπερταμείου σε έναν δημοκρατικά ελεγχόμενο Εθνικό Αναπτυξιακό Θεσμό.
  • Εισαγωγή του δικαιώματος των μελλοντικών γενεών σε ένα σταθερό κλίμα (Διαγενεακή Δικαιοσύνη).

2. Κοινωνική Δικαιοσύνη και Ευημερία

  • Θεσμοθέτηση Έκθεσης Κοινωνικής Ευημερίας παράλληλα με τον Προϋπολογισμό, για τη μέτρηση των ανισοτήτων.
  • Συνταγματική κατοχύρωση του δικαιώματος στην κατοικία και την ενέργεια (ενεργειακή αυτονομία από ΑΠΕ).
  • Ενίσχυση του Άρθρου 16 για μια Δημοκρατική Παιδεία που καλλιεργεί την κριτική σκέψη.

3. Εμβάθυνση της Δημοκρατίας στην Ψηφιακή Εποχή

  • Συμμετοχική Δημοκρατία με μόνιμες κληρωτές συνελεύσεις πολιτών.
  • Συνταγματικός έλεγχος στην Τεχνητή Νοημοσύνη και απαγόρευση της μαζικής ψηφιακής επιτήρησης.
  • Αυστηρή ανεξαρτησία των ΜΜΕ και σπάσιμο της ολιγαρχικής συγκέντρωσης στην ενημέρωση.
  • Πλήρης Αποκέντρωση με οικονομική αυτονομία της Αυτοδιοίκησης.

Ένα Νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο
Κλείνοντας, ο Γιώργος Παπανδρέου κάλεσε το ΠΑΣΟΚ να γίνει το ίδιο ένα «Ανοιχτό Βιβλίο» εσωκομματικής δημοκρατίας. Τόνισε ότι η «Βίβλος» δεν είναι κομματικό πρόγραμμα, αλλά μια πρόταση εθνικής συνεννόησης για να γίνει η Δημοκρατία ξανά «επικίνδυνη για τα κατεστημένα και λυτρωτική για τους πολλούς».«Δεν επιστρέφουμε για να διαχειριστούμε το πελατειακό σύστημα, αλλά για να το ανατρέψουμε. Αυτός είναι ο νέος μας πατριωτισμός».