Την Τρίτη 3 Μαρτίου 2026 πραγματοποιήθηκε με μεγάλη συμμετοχή η εκδήλωση του ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής σε συνεργασία με τη Δημοκρατική Συμπαράταξη Μηχανικών (ΔΗΣΥΜ) του ΤΕΕ, με θέμα «Διαχείριση πλημμυρικού κινδύνου στην Αττική – Διάλογος και μέτρα για έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό». Στην εκδήλωση, που φιλοξενήθηκε σε κεντρικό ξενοδοχείο της Αθήνας, συμμετείχαν βουλευτές, επιστήμονες και αιρετοί της Αττικής.
Ο επικεφαλής της ΔΗΣΥΜ, Νίκος Μήλης, στην εισαγωγική του ομιλία τόνισε ότι ο πλημμυρικός κίνδυνος δεν είναι απλώς τεχνικό θέμα ή θέμα ασφάλειας, αλλά αποτελεί ζήτημα αξιοπρέπειας ενός σύγχρονου κράτους που πρέπει να προστατεύει τους πολίτες του. Επισήμανε ότι το υφιστάμενο αντιπλημμυρικό δίκτυο, ολοκληρωμένο το 2004 με στοιχεία προηγούμενων δεκαετιών (1932-1982), δεν επαρκεί για να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης.
Αυτοδιοίκηση, θεσμοί και επιχειρησιακή πραγματικότητα
Οι παρεμβάσεις των δημάρχων κατέγραψαν την καθημερινή πίεση που δέχεται η Αττική και τη δυσκολία να υπάρξει συνοχή χωρίς μητροπολιτική λογική:
Ο Δήμαρχος Μοσχάτου–Ταύρου Ανδρέας Ευθυμίου υπογράμμισε πως το κρίσιμο δεν είναι να «μεγαλώσει» η παροχετευτικότητα του Κηφισού, αλλά να υπάρξει συνολική απάντηση για το πού μπορούν να κατευθυνθούν τα νερά. Έθεσε επίσης τη σημασία εγκατάστασης μετεωρολογικών ραντάρ και κάλεσε το ΤΕΕ να συμβάλει στη συνολική αντιμετώπιση.
Ο Α’ Αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ και Δήμαρχος Βάρης–Βούλας–Βουλιαγμένης Γρηγόρης Κωνσταντέλλος μίλησε για τα εμπόδια της υφιστάμενης νομοθεσίας στα υδραυλικά έργα, τονίζοντας την ανάγκη αλλαγών, ενώ ανέφερε και την ύπαρξη λογαριασμού στην Τράπεζα της Ελλάδος με 7,6 δισ. ευρώ, που αυξάνεται ετησίως, σε αντίστιξη με τη διαρκή επίκληση έλλειψης πόρων για κρίσιμες υποδομές.
Ο Δήμαρχος Ελληνικού–Αργυρούπολης Γιάννης Κωνσταντάτος στάθηκε στο «τέλος ανθεκτικότητας», σημειώνοντας ότι το κράτος εισπράττει περίπου 1,5 δισ. ευρώ τον χρόνο, χωρίς ουσιαστική επιστροφή στους δήμους για έργα ανθεκτικότητας, θυμίζοντας και τη σχετική συζήτηση στο Δίκτυο Ανθεκτικών Πόλεων.
Ο Δήμαρχος Αγίου Δημητρίου Στέλιος Μαμαλάκης ανέδειξε το θέμα της λειψυδρίας και τις απώλειες στο δίκτυο της ΕΥΔΑΠ, επιμένοντας ότι απαιτείται συνεργασία δήμων, Περιφέρειας και υπουργείων με στρατηγικό σχεδιασμό.
Ο Δήμαρχος Μεγαρέων Παναγιώτης Μαργέτης υπογράμμισε ότι τα έως τώρα μέτρα λειτουργούν σαν «ασπιρίνες» και έδωσε πρακτικά παραδείγματα ήπιων έργων (όπως μικρά φράγματα ανάσχεσης/συρματοκιβώτια χαμηλού ύψους) που μπορούν να περιορίσουν τη ροή, ιδιαίτερα σε καμένες περιοχές, χωρίς «φαραωνικές» παρεμβάσεις.
Ο Δήμαρχος Αλίμου Ανδρέας Κονδύλης μίλησε για την ανάγκη αυστηροποίησης του πλαισίου δημοσίων συμβάσεων σε προβληματικές εργολαβίες, ενώ χαρακτήρισε το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «χαμένη ευκαιρία» ως προς τα αντιπλημμυρικά, επισημαίνοντας τον κίνδυνο επιστροφής αδιάθετων πόρων. Πρόσθεσε επίσης το παράδοξο «πνιγόμαστε από το νερό και ταυτόχρονα μας λείπει», προτείνοντας υποδομές συλλογής βρόχινου νερού για άρδευση αστικού πρασίνου αντί χρήσης πόσιμου νερού.
Ο Δήμαρχος Παλλήνης Χρήστος Αηδόνης επέμεινε στην ανάγκη μητροπολιτικού σχεδιασμού ώστε να πάψει ο κατακερματισμός ευθύνης, επισημαίνοντας ότι δεν υπάρχει ενιαίος υδρολογικός χάρτης ούτε κοινή ιεράρχηση στόχων, άρα η αποσπασματικότητα ακυρώνει το αποτέλεσμα.
Επιστήμη, πρόληψη και «πράσινες» υποδομές
Στη δεύτερη θεματική, στο πάνελ των ειδικών επιστημόνων, η συζήτηση εστίασε στον προληπτικό σχεδιασμό, στις πράσινες υποδομές και στις παρεμβάσεις που μπορούν να θωρακίσουν την Αττική απέναντι στις αστικές πλημμύρες.
Ο καθηγητής του ΕΚΠΑ και μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Ε.Ε. για την Κλιματική Αλλαγή Κώστας Καρτάλης έθεσε ως κομβικό παράγοντα κινδύνου την άναρχη πολεοδόμηση και τη διαρκή συρρίκνωση ελεύθερων χώρων, περιγράφοντας την υπερδομημένη παράκτια ζώνη και προειδοποιώντας για νέες πιέσεις (όπως η επέκταση στα Μεσόγεια). Σημείωσε ότι τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια πρέπει να ενσωματώνουν πραγματικά την κλιματική ανθεκτικότητα και ανέδειξε τη σημασία μητροπολιτικής διοίκησης με ενιαίο σχέδιο. Εξήγησε επίσης ότι η ευρωπαϊκή κατεύθυνση απαιτεί ορίζοντα εκτίμησης κινδύνου έως το 2050 (και έως το 2100 για βαριές υποδομές), διαφορετικά τα έργα δεν θα είναι επιλέξιμα για χρηματοδότηση.
Ο καθηγητής Οικολογίας και Γραμματέας Τομέα Περιβάλλοντος του ΠΑΣΟΚ–ΚΙΝΑΛ Παναγιώτης Δημόπουλος προειδοποίησε ότι έως το 2040 η Αττική θα γίνει πιο ξηρή και πιο θερμή, με εντονότερα και συχνότερα φαινόμενα ξηρασίας και πλημμυρών. Τόνισε ότι, αφού οι ζώνες επικινδυνότητας είναι γνωστές από το 2021 μέσω του Εθνικού Αστεροσκοπείου, δεν γίνεται να περιμένουμε μόνο μεγάλα έργα 10–15 ετών: μπορούν να προχωρήσουν γρήγορα και οικονομικά μέτρα, όπως αναδασώσεις, λεκάνες ανάσχεσης, μικρά φράγματα και φραγμοί επιβράδυνσης ροής. Έθεσε επίσης ως προτεραιότητα έναν χωρικό χάρτη παρεμβάσεων που να «δένει» ορεινές λεκάνες απορροής και ρέματα, με σύστημα διακυβέρνησης χωρίς διάχυση ευθυνών.
Ο ομότιμος καθηγητής Πολεοδομίας Γιάννης Πολύζος μίλησε για τον κίνδυνο μιας «πόλης των 50 βαθμών» και την απουσία στρατηγικού σχεδιασμού, τονίζοντας την ανάγκη για ανοιχτά ρέματα και αδόμητες επιφάνειες ώστε να ενισχύονται αέρια ρεύματα και να αντιμετωπίζεται η θερμική νησίδα. Πρότεινε «πράσινες» και «μπλε» διαδρομές που θα συνδέουν ορεινούς όγκους της Αττικής, περιγράφοντας ως παράδειγμα μια διαδρομή Υμηττού–Ποικίλου Όρους.
Η επίκουρη καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής Ελισάβετ Φελώνη ανέλυσε τις αστικές πλημμύρες ως πρόβλημα που «γονατίζει» το αστικό σύστημα ακόμη και σε βροχές που θα έπρεπε να διαχειρίζεται. Επισήμανε ότι έργα εγκιβωτισμού/μεγάλοι αγωγοί είναι αναγκαία σε ακραία φαινόμενα, αλλά συχνά δεν απαντούν στα συνηθισμένα επεισόδια που πλήττουν ετησίως την οικονομία και την κοινωνία. Ανέδειξε ως σύγχρονη τάση τα βιώσιμα συστήματα αστικής στράγγισης και τις λύσεις βασισμένες στη φύση (ζώνες διήθησης, κήποι βροχής, διαπερατά υλικά), σε συνδυασμό με κεντρικό σχεδιασμό για ορεινή υδρονομία, φράγματα ανάσχεσης και κορμοδέματα
Ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, στην ομιλία του τόνισε ότι η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης απαιτεί πρόληψη, έργα και αξιοποίηση χρηματοδοτικών εργαλείων, όπως το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, και όχι αποσπασματικές λύσεις μετά από κάθε καταστροφή.
Στη συνέχεια παρουσίασε ένα ολοκληρωμένο Masterplan Αντιπλημμυρικής Προστασίας για την Αττική, που περιλαμβάνει τέσσερις άμεσα εφαρμόσιμες παρεμβάσεις:
- Ψηφιακή Χαρτογράφηση με Τεχνητή Νοημοσύνη, με δορυφορικά και γεωχωρικά δεδομένα, ώστε οι χάρτες κινδύνου να είναι δημόσια προσβάσιμοι.
- Ενσωμάτωση των χαρτών κινδύνου στον πολεοδομικό σχεδιασμό, ώστε κάθε ΤΠΣ να περιλαμβάνει αντιπλημμυρικές προβλέψεις.
- Εθνικό Ψηφιακό Μητρώο Ρεμάτων, για άμεσες παρεμβάσεις σε οριοθέτηση, καθαρισμό και αποκαταστάσεις.
- Σαφής διαχωρισμός αρμοδιοτήτων και ευθύνης ανάμεσα σε φορείς, ώστε να αντιμετωπίζεται ο κίνδυνος με συνοχή και συνέχεια.
Ως βασικό εργαλείο υλοποίησης των προτάσεων, το ΠΑΣΟΚ και η ΔΗΣΥΜ προτείνουν τη δημιουργία Μητροπολιτικού Συντονιστικού Οργάνου Προστασίας από φυσικές και ανθρωπογενείς καταστροφές για την Αττική, με στόχο τον συντονισμό, την ιεράρχηση έργων και τη διαρκή λογοδοσία, ώστε να πάψει ο κατακερματισμός ευθυνών που συχνά οδηγεί σε καθυστερήσεις και αναποτελεσματικότητα.
Η εκδήλωση ανέδειξε ότι η Αττική χρειάζεται όχι μόνο τεχνικές λύσεις αλλά και θεσμική μεταρρύθμιση, ενίσχυση των φορέων τοπικής αυτοδιοίκησης, και συνεχή επιστημονική υποστήριξη για την προστασία των πολιτών και της καθημερινότητάς τους.
Δείτε φωτογραφικό υλικό του www.fourtounis.gr από την εκδήλωση
