Πέθανε η Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ, η γυναίκα που «κατέκτησε» τη Σορβόννη και την Ιστορία

Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, η σπουδαία Ελληνίδα βυζαντινολόγος και πρώτη γυναίκα πρύτανης του Πανεπιστημίου της Σορβόννης που πέθανε σε ηλικία 99 ετών, ήταν γνωστή όχι μόνο για το ακαδημαϊκό της έργο, αλλά και για τον μοναδικό της χαρακτήρα.
Η Ελένη Γλύκατζη γεννήθηκε στην Αθήνα από Μικρασιάτες γονείς. Πατέρας της ήταν ο Νίκος Γλύκατζης, Μικρασιάτης έμπορος και επιστάτης των κτημάτων της οικογενείας της μητέρας της, Καλλιρρόης, το γένος Ψαλτίδη, η οποία προερχόταν από εύπορη οικογένεια της Προύσας. Αποφοίτησε από το Δ’ Γυμνάσιο Αθηνών και σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Στην Κατοχή εντάχθηκε στην ΕΠΟΝ και ήταν η υπεύθυνη μαθητριών του Παγκρατίου, υπό την καθοδήγηση του Χρήστου Πασαλάρη. Κατά τα Δεκεμβριανά, ακολούθησε τον ΕΛΑΣ Αθηνών στην υποχώρησή του από την Αττική και επέστρεψε στον Βύρωνα μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας.
Το 1953 μετέβη στο Παρίσι για να συνεχίσει τις σπουδές της. Εκεί αφιερώθηκε στη μελέτη της χριστιανικής Ανατολής, εστιάζοντας ιδιαίτερα στο κράτος και την κοινωνία του Βυζαντίου.
Στη Γαλλία γνώρισε και τον σύζυγό της, Jacques Ahrweiler, που ήταν αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού της Γαλλίας και ο οποίος καταγόταν από μεγαλοαστική οικογένεια του Παρισιού. Με τον Ζακ Αρβελέρ απέκτησε μία κόρη, τη Μαρί-Ελέν.
Την ίδια περίοδο ήρθε σε επαφή με σπουδαίες προσωπικότητες της εποχής, όπως ο Pablo Picasso, ο Jean-Paul Sartre, η Simone de Beauvoir και ο Louis Aragon. Το 1964 ολοκλήρωσε τη διδακτορική της διατριβή με θέμα «Το Βυζάντιο και η θάλασσα».
Το 1967 έγινε η πρώτη γυναίκα που ανέλαβε την προεδρία του Τμήματος Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης, ενώ το 1976 εξελέγη πρύτανης του ίδιου Πανεπιστημίου — η πρώτη γυναίκα στα 700 χρόνια ιστορίας του ιδρύματος που κατέλαβε τη θέση αυτή.
Μεταξύ άλλων, διετέλεσε πρύτανης του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου, πρόεδρος του Πανεπιστημίου του Παρισιού και του Κέντρο Ζορζ Πομπιντού.
Η Ελένη Γλύκατζη- Αρβελέρ παρασημοφορήθηκε τον Απρίλιο του 2000 με την ανώτερη γαλλική διάκριση του Διοικητού του Τάγματος της Λεγεώνας της Τιμής.
Η απόφαση για τη διάκρισή της προήλθε από τον τότε πρόεδρο της Γαλλικής Δημοκρατίας, Ζακ Σιράκ, ο οποίος και της την απένειμε, με σκοπό να τιμήσει το επιστημονικό έργο της και τη διοικητική δράση της.
Είχε παρασημοφορηθεί με τον Μεγαλόσταυρο του Τάγματος της Τιμής της Γαλλικής Δημοκρατίας, τον Μεγαλόσταυρο του Τάγματος του Φοίνικος της Ελληνικής Δημοκρατίας, τον Ταξιάρχη της Λεγεώνος της Τιμής, τον Μεγαλόσταυρο του Εθνικού Τάγματος Αξίας, τον Ταξιάρχη Γραμμάτων και Τεχνών και ήταν Ανώτερη αξιωματούχος πολυάριθμων ταγμάτων (Γερμανίας, Λουξεμβούργου, Ισλανδίας, Αυστρίας, Μεξικού, Ιταλίας, Πορτογαλίας).
Στο πλούσιο συγγραφικό της έργο περιλαμβάνονται μελέτες όπως οι «Έρευνες για τη διοίκηση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας τον 9ο και 10ο αιώνα», «Μελέτες για τη διοικητική και κοινωνική διάρθρωση του Βυζαντίου», «Βυζάντιο, η χώρα και τα εδάφη», «Η Πολιτική Ιδεολογία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας», «Βυζαντινή Γεωγραφία», «Ιστορική γεωγραφία του μεσογειακού κόσμου», «Γιατί το Βυζάντιο» και «Πόσο ελληνικό είναι το Βυζάντιο; Πόσο Βυζαντινοί είναι οι Νεοέλληνες;».